“Castle in the Sky”, “Kiki’s Delivery Service” ve Studio Ghibli’nin etkileyici animasyon filmleri arşivinin geri kalanıyla büyüdüm. Bu yüzden stüdyonun efsanevi yönetmeni Hayao Miyazaki’nin son filmi “The Boy and the Heron” için emeklilikten çıkacağını duyduğumda, açılış gecesi popomun bir sinema koltuğunda olduğuna bahse girebilirsiniz.
… ilginç bir izleme deneyimiydi. Beni yanlış anlamayın, yine de Miyazaki’den beklediğimiz çarpıcı görsel zevk ve dokunaklı hikaye anlatımıydı. Neden ona En İyi Animasyon Filmi dalında ikinci Oscar’ını kazandırdığını anlayabiliyorum. Ancak Miyazaki’nin önceki eserlerinin aynı türden açık, dolambaçlı, ana hatlarını beklediğim için sinemadan çıktıktan sonra “Az önce ne izledim?” tarzında hafif sersemlemiş hissettim.
Şimdi üzerinde kafa yormak için zamanım olduğuna göre, keder, ölümlülük ve etrafımızdaki dünyanın hayranlık uyandıran ama bir o kadar da narin güzelliği temalarını daha iyi sindirdiğimi hissediyorum. “The Boy and the Heron” sonunda Max’te yayınlanmaya başladığına göre, onu tekrar izlemek için heyecanlıyım, bunun başlıca nedeni, ilk izlememin yarısında farkına vardığım bir gerçekle başlayacağım: Bu, “Alice Harikalar Diyarında” tarzında çılgın bir yolculuk. İnanın bana, bir kere bunu başardığınızda çok daha iyi bir izleme deneyimi yaşayacaksınız.
Bu beklenti, hikayeyle nasıl etkileşim kurduğumu tamamen yeniden çerçeveledi. Keşke bunu hikayeye girerken bilseydim, çünkü garip tempo ve sürekli olarak yeni ve çözümlenmemiş olay örgüsü noktalarının tanıtılması, ne olduğunu anlamaya çalışırken beni kırbaç darbesiyle baş başa bıraktı. Şimdi “The Boy and the Heron”u Max’te tekrar izleyebildiğime göre, ilk seferde dikkat dağıtıcı ve kopuk görünen şeyleri kucaklamayı ve bunun film hakkındaki fikrimi nasıl etkilediğini görmeyi dört gözle bekliyorum. (Ayrıca, dublajını henüz izlemedim ve Robert Pattinson’ın kesinlikle öldürüldü (İlk seslendirmesinde Heron karakterini canlandırdı.)
‘Çocuk ve Balıkçıl’ ne hakkında?
Kısmen Miyazaki’nin kendi hayatından esinlenen “The Boy and the Heron”, 1940’ların başlarında savaş zamanı Japonya’da büyüyen 11 yaşındaki Mahito Maki’yi (Luca Padovan) konu alıyor. Annesi çalıştığı hastane bombalandığında öldükten sonra, babası ve yeni üvey annesi (Gemma Chan) ile kırsala taşınır – merhum annesinin kız kardeşi. Annesinin kaybı hala üzerinde ağır bir yüktür ve yeni çevresine uyum sağlamak için mücadele eder. Bir gün, onu mülkün ihmal edilmiş bir köşesine götüren garip bir gri balıkçıl ile yolları kesişir. Orada, annesinin büyük amcasının eski evi olan mühürlü bir gözetleme kulesi bulur.
Mahito’nun üvey annesi aniden kaybolduğunda, baktığı ilk yer burasıdır. Ailenin hizmetçisi Kiriko (Florence Pugh) ile birlikte onu bulmak için yola koyulur. Artık konuşan balıkçıl (Robert Pattinson) onu annesinin sulu bir taklidiyle cezbeder ve üçü de uzay ve zamanın dışında rüya gibi bir dünyaya düşerler. Böylece Mahito’nun büyü, dev deniz yaratıkları ve insan yiyen muhabbet kuşlarıyla dolu bir dünyada destansı yolculuğu başlar; bir okla güçsüz bırakılan balıkçıl da isteksizce yolculuğa katılır.
‘Çocuk ve Balıkçıl’ ‘Ruhların Kaçışı’ndan bile daha çok ‘Alis Harikalar Diyarında’
Miyazaki, yarattığı fantastik dünyalarda daha yavaş bir tempoda ilerlemesiyle bilinir, filmlerinde daha derin, psikolojik bir deneyim yaratmak için Japon Ma (間) kavramını —ya da “zamanda bir duraklama”yı— dahil etmede ustalaşmıştır. Yine de, “Princess Mononoke”, “Ponyo” ve yukarıda belirtilen “Castle in the Sky” ve “Kiki’s” gibi en bilinen eserleri oldukça net bir üç perdelik yapıyı takip eder.
Kendisine ilk Oscar’ını kazandıran “Ruhların Kaçışı” filmi, tempo açısından “Çocuk ve Balıkçıl”a en yakın olanıdır, ancak “Alis Harikalar Diyarında” tarzı kurulumunu en başından itibaren açıkça belli eder. Öte yandan “Çocuk ve Balıkçıl” ilk yarının çoğunu Mahito’nun çözmesi gereken uğursuz bir gizemi kurmakla geçirir. Balıkçıl, annesinin kulede onu beklediği ve yaşlı hizmetçilerin şüpheli davrandığı ve söylediklerinden daha fazlasını biliyor gibi göründüğü gizemli bir vaatle onu cezbeder. Daha yavaş tempo ve genel olarak gergin atmosfer arasında, ikinci yarının aslında sunduğundan tamamen farklı bir film bekliyordum: Miyazaki’nin film yapımcılığı tarzının klasik unsurlarına sahip, güzel poster boyalı arka planlar ve eşit ölçüde sevimli ve korkunç yaratıklar içeren saf bir fantezi odaklı macera.
