Artık dikkatinizi çektiğime göre konuyu ciddi olarak konuşalım. Bilinçli olarak çok akılda kalıcı bir başlık kullandığımı itiraf ediyorum, ancak algoritmaların büyüsü sayesinde biz yazarlar, yayıncılar ve yaratıcılar belli bir görünürlük eksikliğinden muzdaripiz. O halde savaşta olduğu gibi savaşta da silahlarımızı çıkaralım.
Temellere dair nazik bir hatırlatma
Bir sosyal ağdaki adınız ister Claire Martin, ister Toto75 olsun – internette anonimlikten bahsettiğimizde aslında sosyal ağlardan bahsediyoruz – asla anonim değilsiniz. Birincisi, akıllı telefon bağımlısıysanız mobil ağınızdan veya daha yaygın olarak “İnternet kutusu” olarak bilinen evdeki ev ağınızdan bağlanma şansınız yüksektir. Yani takma adınız Toto75 olsa bile kolayca tanınabilirsiniz.
Açıkçası yan komşunuz tarafından değil. Ancak en azından telefon operatörünüz aracılığıyla.
2023 yılında bir sosyal ağda tamamen anonim olabilmek için VPN, tek kullanımlık SIM kart, hayalet posta kutusu ve anonim banka kartı kullanılması gerekiyor. Bunu her sokak köşesinde bulamayacağınız gibi, zihinsel jimnastik de gerektirir. Üstelik bunu deneyimlemek, sosyal ağların çatlaklarından kaymayı da gerektiriyor.
Spoiler uyarısı: LinkedIn söz konusu olduğunda işe yaramıyor. Bağlantı ile belirtilen konum arasındaki küçük bir hata, bir hesabın askıya alınması için yeterliydi; bu askıya alma işlemi ancak uygun bir kimlik belgesinin sağlanmasıyla kaldırılabilir. Twitter için, mevcut çılgınlığın giderek daha fazla ücretliye doğru itilmesi, bir kimlik vermenin gerekli olacağı bir an her zaman olacaktır. Facebook ya da daha doğrusu Meta’ya gelince, platform uzun süredir az çok gerçekçi bir kimlik istiyor.
Discord, Reddit, Telegram gibi sosyal ağlar ve merkezi olmayan sosyal ağlar varlığını sürdürüyor. Burada bir miktar anonimlik söz konusu olabilir, ancak kullanıcının ayarlarına bağlı olarak herhangi bir üye oldukça hızlı bir şekilde bulunabilir. O andan itibaren bu konu ancak Fransızların takıntısı olduğu için siyasi haberlere tekrar çıkıyor.
Biri İnek Yuvasının Üzerinden Uçtu
Yine anonimlik meselesinden bahsediyoruz, çünkü komitenin dijital tasarıyı (evet, başka bir yasa) incelemesi sırasında, bir kullanıcının kimliğinin Fransa tipi bir kuruluşa bağlanmasından bahsedilmişti. Hatta bu tür saçmalıkların gündeme geldiği ilk sefer de değil. Aradaki fark şu ki, bugün Fransız BT “parkı”na dair yeterli perspektife sahibiz ve orada da KOVİD var. Eksiklerimizi herkes gördü.
Sonuç açık: oldukça aptalız. Yani evet, diğer ülkelerle karşılaştırıldığında muhtemelen cocorico söyleyebiliyoruz. Ancak seyahat ettiğinizde sadece teknik değil kültürel uçurumun da farkına varırsınız. Burada turistlere yönelik uygulamalardan veya hizmetlerden değil, günlük uygulamalardan bahsediyoruz. Kimlik belgelerini yenilemek için randevu almak Olimpiyat disiplini haline gelebilir. Sorun: Oynayan tek kişi biz olurduk. Ünlü gri karttan bahsetmeyelim, görünüşe göre hala Koh-Lanta. Sivil statü elde etmek mi? Konuma bağlıdır. Kesinlikle Pôle Emploi ve çeşitli sosyal yardım gişelerinden bahsetmeyeceğiz.
Kendiliğinden, az ya da çok doğru çalışan iki dijital pencere, vergiler (esasen ödeme söz konusu olduğunda) ve dijital kasadır. Geri kalan ? Bu su tutmaz. O andan itibaren, France-Connect ile sosyal ağlar arasındaki bağlantının neler sağlayabileceğini hayal ederek peşinen gülüyoruz. Gece saat 2’de bile her şeyin ters gideceğini önceden biliyoruz.
Bunu teknik olarak başarabilsek bile neden diğer ülkeler bunu başaramadı diye kendimize soralım. Rusya Federasyonu’nu, Çin’i ya da Kuzey Kore’yi örnek almazsak ABD neden bunu yapmadı? Çok paranoyak olan onlar, bu tehlikeye ilk atılanlar olabilir. Ancak bunu yapmadılar. Fransa’da, diğer herkesin toplamından daha zeki olduğumuzu ve Amerikalıların zorunlu olarak kabadayı olduklarını varsayıyoruz. Gerçek biraz daha incelikli ve güvenliğe çok para yatıran onlar bile bunu yapmadıysa, belki bunun nedenleri vardı. Ama daha da önemlisi, Fransa’da insanları polisleştirmeyi seviyoruz.
Refah devletinin diğer yüzü?
Fransa, isteseler de istemeseler de, hayatın hemen her alanında vatandaşlarının elinden tutan bir ülke. Sonuç olarak neredeyse her şey kontrol ediliyor. En son örnek: tam istihdam faturasıRSA alıcılarını, eşlerini, iş arayanları, engelli yetişkin ödeneği alıcılarını tek bir dosyada birleştirmeyi planlayan, tümünü France Travail ile merkezileştiriyor.
Devlet bize üç sent öderken (bu üç sent sosyal güvenlik primlerimiz aracılığıyla yaptığımız işin meyvesinden geliyor), bize sürekli ne yapacağımızı söyleme yetkisini hissediyor. Ancak kendisi bize karşı görevlerini yerine getirmiyor. Bazı insanların kalbini kırmayı göze alarak vergi ödediğimizde kamu hizmetlerinden faydalanabilmek istiyoruz. Mesela adalet. Ancak sosyal ağlardaki anonimlik sorununun özü de budur. France-Connect şeysine ihtiyacımız yok. Usul işlemlerini yürütmek için iyi maaşlı katiplere, hakimlere, müfettişlere, belgelerin nasıl doğru yazılacağını bilen kişilere ihtiyacımız var. Şikayetlerin alınmasını ve araştırılmasını istiyoruz. Üç damla yağmur yağdığında yıkılmayan binalara ihtiyacımız var. Kararların, olayların gerçekleşmesinden beş yıl sonra değil, makul bir sürede infaz edilmesine ihtiyacımız var.
Aptal BT projelerine harcanan meblağı (danışman ücretleri dahil) bir araya getirirsek, katiplere her ay net 5.000 Euro tutarında ödeme yapmaya yetecek paramız olacağına inanıyorum. Olimpiyat Oyunlarından sonra algoritmik video gözetiminin kullanılacağını bildiğimizde paranın olduğunu görüyoruz. Ama bu paranın Adalete faydası yok.
Fransa’da kişi başına bir avrodan biraz daha fazla paranın yalnızca cezaevine değil, adalete de ayrılacağı gün, artık sosyal ağlarda ve hatta internette anonimlik sorunu olmayacak. Çünkü polis, hakimler, tüm yargı zinciri çalışma imkanına sahip olacak. Ve konu ilginizi çekiyorsa bilin ki 17 Ekim 2023 tarihli maliye yasa tasarısını TBMM’de inceliyoruz.
