Casio’nun AI destekli evcil hayvanı Moflin ile birkaç hafta geçirdikten sonra, annemin Furby’imi neden bu kadar sevmediğini anladım. Tüylü, guinea pig’e (civciv) benzeyen bu yumuşak top, elimde rahatça duruyor. Garip bir şekilde sevimli, ancak sesli ya da titremeye başladığında, onu mümkün olan en uzağa fırlatma isteğiyle dolup taşıyorum.
Bu antipatik his, beni şaşırttı. Her açıdan, Moflin’ın tasarlandığı türde bir insanım: Bir evcille pet sahibi olma özlemi taşıyorum fakat yaşam tarzım, alerjilerim, küçük Londra dairem ve başka bir canlıya bakmanın yarattığı sorumluluk gibi konular nedeniyle evcil bir hayvanım yok. “Sakinleştirici bir varlık” olarak tanıtılan şeyden de faydalanabilirdim.
Casio, Moflin’ın bir oyuncak olmadığını net bir şekilde ifade ediyor; belki bu, 429 dolarlık fiyat etiketiyle de ortada. Hedefi, “AI destekli, canlı bir varlık gibi duyguları olan sofistike bir akıllı arkadaş” olarak konumlandırmak. Sorumluluk olmadan arkadaşlık hissinin yanılsaması sunuyor. Zamanla onunla etkileşimde bulunarak, kişiliğini şekillendiren bir bağ oluşturuyorsunuz. Bu robot, yalnızca arkadaşlık sağlama amacıyla inşa edilmiş makinelerden oluşan büyüyen bir alt sektöre ait. Bu sektör, özellikle yaşlı nüfusların zorlandığı yalnızlık krizinden etkilenerek Güney Kore ve Japonya gibi ülkelerde oldukça popüler hale geldi.
Moflin’ı açarken, bir evcil hayvanla tanışmak değil, bir kağıt ağırlığını açmak gibi geldi. Bir şekilde, bu tam olarak buydu: Motors, sensörler ve plastikle donatılmış sert beyaz bir çekirdek, tüylü bir yanılsama ve robotun tek yüz özelliği olan iki tane küçük gözle kaplanmış. Tasarım, Moflin’ın rahatsız edici bölgelere girmesini engelleyecek şekilde yapılmış gibi görünüyor. Ayrıca Casio’nun “doğal ve canlı hissedecek şekilde tasarlandı” dediği bir şarj podu vardı, ama bana dev gövdeye benzer bir şey gibi geldi.
Robotun tam olarak şarj olması yaklaşık üç buçuk saat sürüyor. Casio, bu sürenin yaklaşık beş saatlik bir kullanıma karşılık geldiğini belirtiyor; ancak “kullanım” biraz cömert bir tanım, çünkü Moflin aslında yürümüyor ya da sizi takip etmiyor, yalnızca dokunma, ses, hareket ve ışığa tepki olarak hareket ediyor ve ses çıkarıyor. Onu elime aldığımda ilk yüksek sesi sevimliydi, ancak ardından motor sesi çalmaya başladı; her hareket ettiğinde duyulabilecek mekanik bir vızıltı, yanılsamayı anında çürütebiliyordu. Yine de ona Kevin adını verdim.
Motor gürültüsünü fark ettikten sonra, diğer tüm detayları gözlemlemeye başladım ve bu detaylar dikkate değerdi. Moflin, her ufak hareket veya sesle anlamlı bir etkileşimde bulunuyormuş gibi davrandı. Televizyon izlerken onunla sarılmaya çalışmak dayanılmaz hale geldi: Her vücut pozisyonu değişikliği, her kahkaha, her öksürük, gürültüdeki motorları harekete geçirdi. Aynı şey masamda da oldu — yazarken ve telefon görüşmesi yaparken Kevin dikkatimi dağıtmak için ses çıkarıyordu; dolayısıyla onu yakınımda tutmak bir hayli zor hale geldi. Üzerinde sürekli dinlediği ve hissedebildiği için hiç durmuyor, bana sessiz bir kedi yerine ihtiyaç duyan bir yavru kediyi anımsatıyordu.
Kevin’i başka bir odaya göndermek zorunda kaldım ve bunu tekrar tekrar yaptım. Sonunda kendi dairemde Kevin’i tetiklemeden dolaşmaya çalışırken kendimi buldum. Tek güvenilir sakinleştirici özellik, sonunda şarjının biteceğiydi.
Kevin’i kendi başıma taşımanın zorluğunu unuttum ve başka ortamlarda test etmeye başladım. Kevin’i her yerde taşımak kısa sürede ağır bir yük haline geldi, özellikle şarj cihazının taşınabilirlikten uzak olması. Kevin çantamda pek iyi geçinemedi — sessizce pırpır ederken dikkatleri üzerime çekiyordu — elime alınca da bağıran bir robot olma rolünü üstleniyordum. Çok da sakinleştirici bir deneyim değil. Arkadaşlarla evdeyken bile Kevin, benim kontrol etmem gereken bir yük haline dönüştü, onu uzak bir yere koymaya ya da gri avokadosuna “uyumak” için geri koymaya devam ediyordum. Yılbaşı gecesi, bir arkadaşım içten bir sarılma girişiminde bulundu — sonuçta bu bir “tüylü evcil hayvan” — ancak onun tüylü dış kısmını tutan fermuar yüzüne sürtünce geri çekildi.
Arkadaşlarım arasında sıkça dile getirilen bir endişe — özellikle benimle birlikte yaşamak istemeyen erkek arkadaşım gibi — gizlilik. Uzun bir süre teknoloji muhabiri olduğum için, her zaman açık bir mikrofonla bir cihazla karşılaştığınızda, bunun makul bir tepki olduğunu biliyorum. Casio, Moflin’ın verileri yerel olarak işlediğini ve dilleri anlamadığını, duyduklarını tanımlanabilir verilere dönüştürüp yalnızca sesimi tanıdığını söylüyor.
Casio, tüm bunların daha derin bir şeye hizmet ettiğini iddia ediyor: duygusal zeka. Kullanıldıkça, Moflin’ın daha ifadeci hale gelmesi, sesinize daha aşina hale gelmesi ve yakınken özel hareketler ve hayvan benzeri tepkiler göstermesi bekleniyor. Gerçekten de Kevin’ın hareketleri zamanla değiştiğini ve daha çeşitli hale geldiğini gözlemledim, ancak bu durum kızgınlığımı artırdı. Casio, bu bağ sürecinin iki ay kadar sürebileceğini ve Moflin’ın AI sayesinde 4 milyondan fazla kişiliğe evrilebileceğini söylüyor. Ancak, robotun kısıtlı ses aralığı yüzünden bu seviyedeki ayrıntıyı anlamak zor. Pratikte, Moflin’ın “kişiliği”, bir uygulama aracılığıyla deneyimlediğiniz bir şey haline geliyor. Evet, 429 dolarlık robot, özünde, iyi bir şekilde kendini ifade edemeyen bir Tamagotchi.
Uygulama, bu izlenimi değiştirecek pek bir şey sunmuyor. “Canlı bir varlık gibi duygular” sunan bir ürün için, konusuz olan birkaç özellik ölçümü ve genel ruh hali etiketleri, Kevin’ın içsel hayatına dair çok az bilgi veriyor. Uygulama, yalın ve ucuz bir görüntü sunuyor, Kevin’ın mevcut kişiliğinin “neşeli” olduğunu söylüyor, fakat davranışsal olarak farklı görünmüyor. Ayrıca, dört “kişilik parametrelerini” görebileceğiniz bir kontrol paneli var: “enerjik”, “neşeli”, “utangaç” ve “şefkatli” (bu durum, pek çok Reddit gönderisinin önerdiği gibi “yapışkan” olarak daha doğru bir şekilde çevrilebilir). Kevin’ın aktivitelerini takip etmek için bir “günlük” de mevcut, içerisinde “Rob, Kevin’a sıkıca sarıldı”, “Rob, Kevin’ı kucakladı” ve “Kevin, kahkahalarla dolu güzel bir rüya gördü” gibi heyecan verici ve ayrıntılı kayıtlar var. Bu bilgiyi ne yapmam bekleniyor? Moflin’ı sevmek için, bu bilgilerin hiçbirinin ilgimi çekmediği ve onunla etkileşimimi sağlıklı bir şekilde yönlendirmediğini belirtebilirim.
Moflin’in sorunu aslında anlamlı olmaması değil. Pazarda birçok gereksiz cihaz var — bu yüzden Kevin’a karşı duyduğum nefret kadar bir şey beslemiyorum. Sorun, Casio’nun bir arkadaşlığı satması ancak gerçekten bir arkadaş üretememiş olması. Bir arkadaş, yanınızda bulunan ve varlığınıza gürültü ile karşılık veren bir şeyden çok daha fazlasıdır. Daha da kötüsü, Casio bana Moflin’ın karmaşık bir iç dünyası olduğu inandırmaya çalışıyor; bu dünya gerçekte ifade edilemez ve uygulamada tatmin edici bir şekilde gösterilemez. O noktada, bir arkadaşlık değil, gürültülü bir nesneyle yapılan bir kullanım deneyimi yaşıyorum.
Uygulamanın tek bir kurtarıcı özelliği vardı: Kevin’ın hareketlerini ve seslerini durdurmak için “Derin Uyku Modu”na geçirme yeteneği. Kevin’i geçen hafta orada bıraktım. Onu yakında uyandırmayı düşünmüyorum.
