Hükümete dava açan Rusya VPN’i yabancı ajan olarak damgalanıyor

Ekim ayında Rusya’da Kremlin’in kötü şöhretli sansür düzenleyicisine karşı dava açan ilk VPN olan HideMy.name, yakın zamanda “yabancı ajan” olarak kabul edildi.

Yetkililer VPN hizmetini, iddiaya göre Telegram kanalı aracılığıyla “kamu yetkilileri tarafından alınan kararlar hakkında yanlış bilgi yaymakla” ve “Rusya Federasyonu’nun kamu yetkilileri üzerinde olumsuz bir itibar oluşturmak” amacıyla suçladı (Roskomsvoboda, Rusya dijital hakları) Firmayı temsil eden grup TechRadar’a söyledi.

Daha sonra hukuki dava, yargıcın engelleme kararını kaldırmayı reddetmesiyle reddedildi. Ancak HideMy.name Rus sansürüne karşı mücadelesinden vazgeçmedi ve avukatları şu anda karara itiraz etmek için itiraz üzerinde çalışıyor.

HideMy.name Rusya’da hâlâ engelleniyor

Roskomsvoboda Baş Hukuk Sorumlusu Sarkis Darbinyan, “Elbette bir mucize beklemiyorduk. Teşkilatın her türlü web kaynağını engelleme hakkını kazanmasından bu yana, son 12 yılda Roskomnadzor’un kendi sahasında hiç kimse kazanamadı.” bana söyle.

“Mahkeme sürecinin, DPI aracılığıyla kayıt dışı engelleme prosedürünün tamamı kadar şeffaf olmadığı ortaya çıktı” diye ekledi.

Davanın açıldığı sırada bildirdiğimiz gibi, avukatlar hukuki davayı tam da Kremlin’in sansür düzenleyicisinin tehditleri önlemek için kullanılan teknik araçlar aracılığıyla engelleme emrini yerine getirmesindeki şeffaflık eksikliğine meydan okumak için oluşturdular.Teknik Tehdit Önleme Birimleri (TSPU)— Egemen İnternet Yasası uyarınca herhangi bir açıklama yapmadan.

Buna göre resmi belgeler Mahkemede sunulan yetkililer, yazılımı denedikten ve sansürlü içeriğe erişim sağladıktan sonra VPN yazılımının kullanımını “Rusya’da İnternet’in işleyişinin güvenliğine yönelik bir tehdit” olarak nitelendirdi. Daha sonra bu tür bloğu buna göre sipariş ettiler. Ancak Roskomnadzor, davaya itirazında yasa kapsamındaki “erişim kısıtlamasını ortadan kaldırma (engelleme) tehdidine” atıfta bulundu; bu, Roskomsvoboda’nın çok garip bulduğu bir şeydi.

Darbinyan, “Açıkçası hem komisyon hem de kurum kaynağın kendisini yanlış sınıflandırmış, çünkü hizmet TSPU engellemesini hiçbir şekilde ortadan kaldırmıyor. Ancak mahkeme bununla başa çıkmamıza yardımcı olmadı.” diye açıkladı Darbinyan.

“Dolayısıyla mahkemenin kararını hukuki olarak değerlendiremeyiz. Yargıtay’ın dikkatini buna çekeceğiz.”

VPN sağlayıcısının yeni yabancı temsilci statüsü, şirkete ve muhtemelen hizmetine erişmeyi başaran kullanıcılara da yeni sorunlar getirebilir.

Örneğin, Rus yasalarına göre, yabancı temsilci olarak markalanan şirketlerin, kaynaklarında doğru etiketi bildirmeleri ve yayınlamaları gerekmektedir. Ancak HideMy.name’in bu gereklilikleri yerine getirme niyeti olmadığı gibi, Mahkeme de VPN’in yönetimine ilişkin herhangi bir spesifik talepte bulunmamıştır.

Darbinyan, bu siparişin nihai olarak son kullanıcıları HideMy.name ürünleriyle etkileşime girmekten korkutmanın bir yolu olduğuna inanıyor. Vatandaşların bu hizmetlerle etkileşime geçmesi suç sayılmamasına rağmen, Rus yetkililerin HideMy.name’e yapılan ödemeleri, kendi deyimiyle “son yüzyılın en ayrık yasalarından biri” kapsamında yabancı bir ajanın faaliyetlerine destek olarak değerlendirebileceğini açıklıyor. Birkaç yıl.”

Şöyle dedi: “Bir sonraki adımın Rus yetkililerin bu tür hizmetleri istenmeyen ve aşırılıkçı örgütler olarak tanımaya başlaması olduğunu varsayıyorum; bu da cezai sorumluluk cezası altında bu tür kuruluşlara herhangi bir bağış veya ödeme yapılmasının yasaklanmasını gerektirecektir.”

Daha akıllı ve daha sert VPN sansürü

HideMy.name vakası kesinlikle Roskomnadzor’un sansür taktiklerinin zaman içinde nasıl geliştiğini gösteriyor.

Rusya, hükümetin uyguladığı içerik kısıtlamalarının aşılmasıyla mücadele etmeyi amaçlayan yeni bir mevzuatla 2017 yılında VPN’lere yönelik sıkı önlemler almaya başladı. Ancak yıllar geçtikçe mücadele yoğunlaştı. Bunun nedeni özellikle Ukrayna’daki savaş ve genel olarak daha ağır internet kısıtlamalarının ardından 2022’de Rusya’da VPN kullanımının artmasıdır. Yeni internet egemenliği yasasının kabul edilmesinin ardından Darbinyan, Rusya’daki merkezi sansürün giderek daha az şeffaf hale geldiğini gözlemledi.

“Artık sadece biz Roskomsvoboda’da değiliz; kayıt olmak 12 yılı aşkın bir süredir yasaklı bilgiler var, ancak telekom operatörleri de Roskomnadzor’un ne yaptığını ve ağlarında ne engellediğini çoğu zaman bilmiyor” dedi.

Darbinyan, sansürün artık eskisinden çok daha akıllı ve sert olduğunu söyledi. Roskomnadzor (aynı şekilde Çin ve İran gibi diğer ülkelerdeki sansür yetkilileri), IP adresi düzeyinde engellemeyi gerçekleştirmekle sınırlı olmak yerine, VPN protokolünü engellemek için trafiği imzasına göre tanımlamayı öğrenmiş görünüyor.

Sağlayıcılar ise bu yeni taktiğe, kullanıcıların kötü şöhretli atlatma aracının açık olduğu gerçeğini gizlemek için gizli protokoller ve VPN gizleme teknolojisi geliştirerek tepki gösterdi.

Roskomsvoboda bile bu çözümlerden birini kendisi geliştirdi. Amnezia VPN’i Darbinyan, gerçekten de kendi kendine barındırılan ücretsiz bir VPN olduğunu ve “bilgi özgürlüğü ve gizlilik konusunda Rusya savaş alanında etkinliğini zaten gösterdiğini” söyledi.

İşleri daha da kötüleştirmek için Kremlin, diğer şeylerin yanı sıra içerik engellemeyi aşmanın yolları hakkında bilgi yayınlamayı yasaklayan yeni düzenlemelerle VPN sansürü kampanyasını hızlandırdı.

HideMy.name’in hukuki mücadelesi tam da bu noktada, daha fazla sağlayıcının Kremlin’in engelleme emirlerine karşı çıkabileceği bir emsal olma fırsatı olarak gerçekten önem kazanıyor.

“VPN hizmetleri arama motorlarından kaldırılıyor, bunlarla ilgili bilgiler platformlardan ve sosyal ağlardan kaldırılıyor ve Google ve Yandex algoritmaları bunların organik trafiğini kötüleştirmeye yardımcı oluyor. Ve her VPN sağlayıcısı Rusya pazarı ve Rus kullanıcıları için savaşmaya hazır değil.” dedi Darbinyan.

Avukatlar, Rusya’daki tüm Mahkeme örneklerini inceledikten sonra, uluslararası topluma Rusya’daki sansürün ne kadar ileri gittiğini göstermek için davayı BM İnsan Hakları Konseyi’ne taşımayı planlıyor.

Bu nokta hakkında yorum yapan Darbinyan bana şunları söyledi: “Bu süreç hızlı olmayacak. Ancak yine de baskıcı rejimin yıkılmasından sonra buzların çözüleceği, hukukun arındırılacağı ve bu şüpheli yasa ve kararların gözden geçirileceği bir zamanın geleceğini umuyoruz. ülkede insan haklarının kitlesel ihlaline yol açıyor.”