Ölümcül bir “keçi vebası” salgınıyla mücadele eden Yunanistan’da bir pastoral kriz yaklaşıyor.
Tarım bakanlığı, hafta sonu tespit edilen yeni vakalara yanıt olarak, son derece bulaşıcı enfeksiyonu kontrol altına almak amacıyla ülkenin koyun ve keçilerin meralar boyunca hareketini yasakladığını duyurdu.
Resmi olarak Ruminantların Peste’si (PPR) olarak bilinen bu virüs, insanları etkilemiyor ancak keçiler ve koyunlar için ölümcül olup, enfekte olanların yüzde 80 ila yüzde 100’ünü öldürüyor.
Salgının bu ayın başlarında tespit edilmesinden bu yana, yetkililerin hastalığın daha da yayılmasından endişe duymasıyla Yunanistan’ın orta kesiminde şimdiye kadar binlerce hayvan itlaf edildi.
Peki bu hastalık tam olarak nedir ve etkisi Yunanistan için ne anlama geliyor? Daha derine inelim.
Kökeni
Veste des Petits Ruminants ilk olarak 1942’de Batı Afrika’nın Fildişi Sahili’nde rapor edildi.
O zamandan beri hastalık küresel olarak Afrika, Orta Doğu, Asya ve Avrupa’daki geniş bölgelere yayıldı.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre 70’ten fazla ülke virüsten etkileniyor veya viral enfeksiyona yakalanma riski yüksek. Risk altındaki bu ülkeler, küresel koyun ve keçi popülasyonunun yaklaşık 1,7 milyar başına, yani yaklaşık yüzde 80’ine ev sahipliği yapıyor.
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü’ne (WOAH) göre, PPR yakın temas yoluyla bulaşıyor ve karantina salgınları kolaylaştırıyor. Hasta hayvanların salgıları ve dışkıları hayvanlar arasındaki enfeksiyonun kaynaklarıdır.
Yunanistan salgınla nasıl mücadele ediyor?
Virüs ilk olarak 11 Temmuz’da Yunanistan’ın orta Teselya bölgesinde tespit edildi ve o zamandan beri yetkililerin yeni vakalar tespit ettiği Larissa bölgesine ve güneydeki Korint’e yayıldı.
Tarım bakanlığının üst düzey yetkilisi Georgios Stratakos, Reuters’e Tesalya’da halihazırda yaklaşık 8.000 hayvanın itlaf edildiğini, bölge valisi Dimitris Kouretas’ın ise bu hafta sonuna doğru 1.200 hayvanın daha itlaf edileceğini doğruladığını açıkladı.
Avrupa Birliği’nin protokolleri, daha fazla yayılmasını önlemek için bir vaka tespit edildiğinde sürünün tamamının itlaf edilmesini zorunlu kılıyor.
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH), ateş, gözlerde ve burunda kabuk oluşturan akıntı, öksürük, kötü kokulu nefes ve ishal gibi hayvanların gösterdiği ciddi semptomları özetledi. Bu semptomlar genellikle hayvanlar arasında “ciddi hastalık ve ölüm oranlarına” yol açarak hayatta kalma şanslarını kasvetli hale getirir.
Yayılımı daha da önlemek için yetkililerin etkilenen çiftliğin tamamını dezenfekte etmesi ve yakın bölgelerdeki hayvanları hastalık açısından test etmesi gerekiyor.
Stratakos’a göre merkez bölgeden 200.000’den fazla hayvan bulaşıcı virüs açısından test edildi.
Hafta sonu tespit edilen yeni vakalara yanıt olarak bakanlık, koyun ve keçilerin Yunanistan genelinde üreme, besi ve kesim amaçlı hareketini yasakladı. Bakanlığın açıklamasında, “Ülke genelinde güvenlik önlemlerinin sıkılaştırılmasının önleyici nedenlerle gerekli görüldüğü ve hastalığın yayılmasının sınırlandırılması ve ortadan kaldırılmasının amaçlandığı” vurgulandı.
Yerel makamlarla acil toplantılar yapıldı ve salgının kaynağının belirlenmesi için soruşturma sürdürülürken, yurt dışından “şüpheli ithalat” ihtimali de göz ardı edilmedi.
Yunanistan ayrıca salgını yönetmek için AB ve diğer üye ülkelerin veterinerlik hizmetleriyle de koordinasyon sağlıyor. Bu hastalığın spesifik bir tedavisi bulunmamakla birlikte, önlenmesinde yalnızca aşı yardımcı olabilir.
Etki
Salgının, Avrupa’nın en büyük keçi popülasyonuna ev sahipliği yapan Yunanistan üzerinde derin bir etkisi var.
Avrupa Birliği’nin 2020 Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık raporuna göre Yunanistan’da, ülkenin ticari marka ürünü olan beyaz peynirin yapımında önemli rol oynayan yaklaşık 3.625.000 keçi bulunuyor.
En az yüzde 70’i koyun sütünden ve en az yüzde 30’u keçi sütünden yapılan bu süt ürünü, Avrupa ülkesi için önemli bir ekonomik itici güçtür.
Beyaz peynir ihracatı dünya çapında talep görüyor. Allied Market Research tahminlerine göre ülke, 2022’de 127.000 ton beyaz peynirin yüzde 65’inden fazlasını ihraç ederek 658 milyon dolarlık rekor bir değere ulaştı.
WOAH’a göre keçi vebası yıllık 2,1 milyar dolara kadar ekonomik kayba neden olabiliyor. Ancak finansal etkisinin ötesinde salgın, geçim kaynaklarını, gıda güvenliğini ve hayvancılıkla geçinen ailelerin istihdamını tehlikeye atıyor.
Ajanslardan gelen girdilerle
