2003’te Outkast’ı korsan olarak kullanırken, o MP3’ün bir kopyasına sahip olduğunuz için telif hakkı kazandığınız bir dünya hayal edebilir miydiniz?
NFT ve web3 eleştirilerinin zirveye ulaştığı bir zamanda, hip-hop efsanesi ve yenilikçi Nas, iki single’ını NFT olarak satıyor, hangi hayranların yayın telif haklarını talep etmek için satın alabileceği. Müzik NFT’lerinin artan popülaritesi, özellikle ilginç bir argümanı odak noktasına getiriyor: Blockchain, torrent’in özgür ve açık erdemlerine karşıt mı? Yoksa içerik korsanlarının koltuğundan etmeyi amaçladığı aynı kapı bekçileriyle mi savaşıyor?
Sanatçılar hayranlara karşı
Dijital eğlence tarihindeki en bölücü dönem, Napster dönemi ve 2000’lerde BitTorrent kullanımının kitlesel olarak benimsenmesiydi. Bu çağ, müzik ve film endüstrilerini sonsuza dek değiştirdi ve sanatçıları hayranlarla karşı karşıya getirdi. Bu dönemin sonunda, dijital ürünler için (Spotify, Netflix, Apple Music, vb. düşünün) büyük ölçüde geliştirilmiş tüketici seçeneklerinin sunulmasıyla aynı zamana denk gelen fikri mülkiyet yaptırımlarında keskin bir artış görüldü.
web3’ün yükselişi bir kez daha dijital mülkiyet, IP yönetimi ve içerik oluşturucu hakları kavramlarına dikkat çekti. Web3 eleştirmenleri genellikle torrenti çevreleyen değerlere olumsuz karşılaştırmalar yapar. Argüman, torrentin somutlaştığı “fikri mülkiyete radikal muhalefet” ve içeriğin daha fazla olduğu bir internet yarattı açık, ücretsiz ve erişilebilir, blockchain tam tersini yapar.
NFT’ler, işbirliğine giriş engelini azaltabilir ve hayranlara yaratıcı olmaları için ilham verecek fırsatlar yaratabilir.
Bu birkaç noktayı kaçırıyor. Birincisi, bazıları sadece biraz para biriktirmek için torrent kullanırken, çoğu bunu resmi ücretli kaynaklara göre kolaylık çok fazla olduğu için yaptı. Torrent hareketi en iyi, hızlı teknolojik değişimin ateşlediği eskimiş iş modellerine karşı bir tüketici tepkisi olarak anlaşılır. Bu bağlamda, web3 kesinlikle o zamanın manevi halefidir.
Bu sıcak çekimin bir diğer sorunu da dönemin asıl tartışmalarını unutması. Zamanın felsefi eğilimli korsanları, sanatçıların aracılar tarafından dezavantajlı duruma getirilmelerine, korsanlığın haklı bir nedeni olarak işaret ederdi.
“Sanatçılar, tüm paralarını turlardan kazandıkları için incinmezler” o anın belirgin bir toplanma çığlığıydı ve büyük yayıncılar genellikle kötü adamlar olarak resmedildi. Gerçekte, torrentin rekor satışlar üzerindeki etkisi büyük olasılıkla hem yayıncıların hem de sanatçıların kârını incitmek. Torrent hareketini yalnızca Web 2.0’ın Web 1.0 taraftarları tarafından yükselişine muhalefet olarak yeniden çerçevelemek, içerik korsanlığının insani maliyetlerini göz ardı eden “gül renkli gözlükler” alıştırmasıdır.
Ayrıca haklarını savunan ve yayıncıların yanında yer alan birçok müzisyen retorik muck tarafından sürüklendi aynı zamanda, bu hareketin ahlaki yüksek zemini için harika bir görünüm değildi.
Bu arada, web3 yalnızca içeriğe erişimle ilgili değildir – bu içerikle neler yapabileceğinizle ilgilidir. Diğer bir deyişle, özellikle konunun merkezinde yer alan yaratıcılar için içerik faydası ve değeri. Web3 oluşturucuları ve torrent kullanıcıları, ağ geçidi bekçilerini tahttan indirmek ve aracıları ortadan kaldırmak söz konusu olduğunda aynı hedeflerin çoğunu paylaşır.
Ancak web3, içerik oluşturuculara ve hayranlara bu mücadele için uygulanabilir kıtlık, şeffaflık, radikal sahiplik ve açık kaynak gibi çok daha iyi araçlar sunar. Sanatçıların içeriklerine doğrudan sahip olmaları ve topluluklarına erişimi sürdürmeleri her zamankinden daha kolay hale geliyor. Bu nedenle, web3 bir şekilde torrentlemeye saygı gösterirken, aslında sanatçılar ve hayranları için daha anlamlı ve ekonomik açıdan güçlendirici bir model için altyapı sağlar.
Bekçilerin tahttan indirilmesi
Torrent, her ikisi de eşler arası merkezi olmayan teknolojiler olmaları bakımından blok zincirine benzer. NFT’lerin yükselişiyle birlikte blok zinciri, BitTorrent’in bir başka özelliği olan içerik dağıtmanın daha yaygın bir yolu haline geliyor. Bu teknolojiler arasındaki temel farklardan biri, kullanıcılarının fikri mülkiyet haklarına yaklaşımıdır.
Hem torrent hem de web3 dönemlerinde insanların her zaman takdir ettiği şey, yaratma eylemlerinin zor, ilginç ve ödüllendirilmeye ve kutlanmaya değer olmasıdır. IP, bu yaratma eylemlerinin devam etmesini sağlamanın bir yoludur. Fikri mülkiyetin daha önceki rejimlerinde, yaratma eylemlerinin değeri, kapı bekçileri, rant arayanlar ve aracılar tarafından ezici bir şekilde ele geçirilmiş görünüyordu. Bu çerçevelemenin gözden kaçırdığı şey, bu aracıların basitçe “keşif” için bir çözüm aracı olduğudur.
Şarkıcı arkadaşlarıma sevgi dışında hiçbir şey yapmadan, boş bir odaya kilitlenmiş yaratım eylemleri, bir sanatçının kirayı ödemesine yardımcı olmayacak. Bu nedenle, yayıncıların, etiketlerin, yöneticilerin, acentelerin ve diğerlerinin yükselişi. Sevin ya da sevmeyin, bu grup, teknolojinin ve dağıtım araçlarının özellikleri göz önüne alındığında, çok uzun bir süre boyunca inanılmaz derecede başarılı oldu. Ve keşif hiçbir şekilde büyük bir sorun olarak ortadan kalkmadı – daha fazla iknaya ihtiyacınız varsa, “Twitter’da shill” odaları olan NFT Discords koleksiyonumu göstermeme izin verin.
Bununla birlikte, torrent çağında böylesine yoğun bir çatışmaya yol açan şey, bu keşif aygıtının, özellikle hızlı teknolojik değişim zamanında, desteklemeleri gereken yaratıcı yetenekle orantısız bir şekilde güç ve değer kazandığı inancıydı.
Web3’ün ana hedeflerinden biri, torrentlerin peşine düştüğü ağ geçidi bekçilerini kökten ortadan kaldırmaktır. Eğer bir şey varsa, web3’ün sorunlarından biri de şudur: kapı bekçilerini kesinlikle her yerde görüyorlar. Bu şeffaf ve merkezi olmayan araçları kullanarak, kazandığınız paranın doğrudan desteklemek istediğiniz yaratıcılara veya projelere gittiğini giderek daha fazla bilebilirsiniz.
Açık defterler, akıllı sözleşmeler ve teknik incelemeler, aşılması zor ve gizli sözleşmelerle keskin bir tezat oluşturuyor. yaratıcılar imzalamak zorunda kaldı eski dünyada. İnsanlar, IP’nin geçmişte yaptığı gibi, yaratıcıları koruyan yeni mekanizmalar görmek istiyor ve artık bundan yararlananların yaratıcıların kendileri olduğundan emin olabiliriz. İçinde bir sanatçının sözleri, teknoloji “daha fazla yaratıcı, daha fazla müzik ve daha fazla insan deneyimine” izin veriyor. Bunu “IP o zaman kötü, şimdi IP iyi” olarak çerçevelemek, her iki hareketin de amacını tamamen kaçırıyor.
Haklarınız için mücadele
NFT’ler albümleri veya fiziksel sanatı tamamen değiştirmeyecek. Müzik dinlemek veya güzel bir şey toplamak için (muhtemelen!) bir kripto cüzdanına ihtiyacınız olmayacak. Hayranlar için yeni deneyimler yaratacaklar ve hem lisanslama hem de içerik oluşturucuların geçimini sağlama yetenekleri üzerinde büyük bir etkisi olacak.
Twitch’in müzik tekliflerini oluşturmak için dört yıldan fazla zaman harcadım ve bu zamanın büyük bir kısmını DMCA mayınlar, bu yüzden ABD dijital IP yaptırımıyla gelen baş ağrılarına yakından aşinayım.
NFT’ler iş yapmanın çok daha açık, şeffaf, birlikte çalışabilir ve verimli bir yoludur. Tüm sahiplik ayrıntıları, hukuk diline gömülmek yerine basit bir bilgisayarın anlayabileceği terimlerle yazılmıştır. Ayrıca, bu sözleşmelerin basitliği, lisansların çok daha fazla kullanılmasını teşvik edecektir – tıpkı müzik akışı endüstrisinin başlangıcı olan tüketimi kolay MP3’lere geçiş gibi. Görünüşe göre insanlar bunu yapmayı kolaylaştıran ürünler üretirseniz doğru olanı yapmak istiyorlar ve yapacaklar.
Bu, NFT’lerin işbirliğine giriş engelini azaltabileceği ve hayranlara yaratıcı olmaları için ilham verecek fırsatlar yaratabileceği anlamına gelir. Bir albüme sahip olmanın aynı zamanda hayranlara albümden remix/örnekleme, akış sırasında çalma, barlarında çalma veya bir film ya da podcast müziğine dahil etme hakları verebileceği fikrini seviyorum.
Doğal olarak, NFT’ler kullanılarak aktarılan her türlü hak, sanatçıya ait olmalı veya hak sahibi tarafından aktarılmalıdır. Bu nedenle bağımsız sanatçılar alanda inovasyonu ve erken benimsemeyi teşvik edecekler – kendileri için temiz bir hak profilini korumuşlardır, bu da onlara daha fazla çalışma alanı sağlar.
İmzalı ve temsil edilen sanatçılar bile, belki de benzerliklerine veya yarattıkları sanata dayalı olarak sanat ve koleksiyonluk NFT’ler yayınlayarak katılma fırsatına sahip olacaklar. NFT’leri liyakat rozetleri veya konserlere veya diğer canlı etkinliklere erişim kartları olarak kullanan içerik oluşturucuları görmekten keyif alıyorum. Pek çok müzisyen, hayran kulüplerini radikal bir sahiplenme ve birlikte bir topluluk oluşturma fırsatı ile dönüştürmek için bu yeni araçları kullanarak başarıya ulaşıyor.
Dava değil işbirliği
Blockchain teknolojisi, sanatçılara hayranları tanımlamalarına, hayranlara aracı olmadan bir şeyler hediye etmelerine veya satmalarına ve paylaşılan eserler ve sinyallerle topluluklar oluşturmalarına izin vererek hayranlarıyla bir topluluk oluşturmanın doğrudan bir yolunu sağlar.
Bu araçlar birlikte 20 yıl önce sanatçılara sunulandan çok daha fazla topluluk oluşturma gücü sunuyor – özellikle de hayranlarını dava ederken. Ve tüm bunlar, geçmişte tüketicilere erişimi kontrol eden aracılar olmadan da mümkün.
Öyleyse bir nefes alalım ve içerik oluşturuculara bu yeni alanı keşfetmeleri için yer verelim. Ve fikri mülkiyet yasası, inşa edilen yeni şeylerin korunmasına yardımcı oluyorsa, bunu alkışlayalım. Yakın geçmişin teknolojik hareketlerinin en önemli ilkelerinin hala yürürlükte olduğunu kutlayabilir ve bilebiliriz: Bir şeyler yaratmak zordur ve yaratıcılar ve yarattıkları korumaya değer.
