Covid salgınıyla birlikte sahne önünde komplocu veya komplocu baloncukların yeniden ortaya çıktığını gördük. Kolektif olarak, farkında olmadan bu fenomene katıldık.
Ben dünyanın geri kalanına karşı
Genel olarak, Batı ülkelerinde 1980’lere kadar toplum kolektif kavramına değer veriyordu. 1980’lerden itibaren kişisel başarı, kişisel gelişim ve çeşitli göstergeler yoluyla bireycilik, kollektifin önüne geçmeye başladı. Yavaş yavaş birey, toplumun bir öğesi olarak değil, bir bütün olarak yeniden toplumun merkezine yerleştirildi. Daha yakın zamanlarda ve bunu Fransa’da çok görüyoruz, karar verme sürecini birey üzerinde tarttık: hükümet üyeleri bizi iklimi, enerjiyi korumak, tüketimimizi azaltmak vb. için küçük jestler yapmaya davet ediyor. Karar vericiler artık karar vermiyor, “davet ediyor”, “teşvik ediyor”, “öneriyor”, “teşvik ediyor”.
Salgınla da gördük: Herkes sorumluluğuna çağrılıyor. Zorlamayın, mecbur etmeyin, gerekirse bastırmayın. Kapatma ve sokağa çıkma yasağı olaylarını bu alanın dışında tutuyoruz. Şu anda Fransa hala Covid’den etkileniyor. Ancak, toplu taşımada – yüksek kontaminasyon yeri – maske sadece tavsiye edilir.
Peki, yıllardır bireycilikten beslenen bireylerin halk sağlığı açısından kolektif oyunu oynamamasına nasıl şaşırabiliriz? Bu, Anthony Mansuy’un kitabında öne sürdüğü hipotezlerden biridir. İlginçtir, çünkü bazı söylemlerin tam tersi bir bakış açısına sahiptir. Komplo teorisyenleri mutlaka aptal, eğitimsiz, toplumdan tamamen kopuk değildir. Var ama sosyologlar, araştırmacılar ve gazeteciler tipik bir profil oluşturamıyorlar. Ve iyi bir nedenle: komplo sayısı kadar komplocu var. Bir komplo teorisine bağlı kalmak, tüm teorilere bağlı kalmak anlamına gelmez.
toplumsal paradoks
Bireyleri sorumlu olmaya zorlama gerçeği paradoksaldır. Daha önceki zamanlarda diğer insanlar tarafından yapılan seçimlerin sonuçlarıyla birlikte ağırlaşıyorlar. Örtük seçimden saparlarsa, dışlanırlar, kendilerini sosyal olarak izole bulurlar ve bu nedenle başka sosyalleşme yerleri ararlar. Komplo balonları böyle doğuyor. Buna karşılık, bu baloncukları ne kadar yok etmeye çalışırsak, o kadar güçlenirler.
İnternetin olağanüstü bir özelliği var ki, yalnızca antagonizmaların hayatta kaldığı görülüyor. Sosyal alanların ılımlılığını uygulayanlar bunu çok iyi bilirler: Alanı aşırılıklara açık bırakmadan herkesin kendini ifade edebileceği bir denge sağlamak çok karmaşık bir alıştırmadır. Ve aynı zamanda, ılımlı, tartışmacı, yapılandırılmış söylem, finansal olanlar da dahil olmak üzere çalışmaz.
Genel yayın yönetmeni ve kurucusu Fabrice Pozzoli-Montenay ileÇevre, sık sık kendimize mevcut faaliyetlerimizi durdurmamız gerektiğini, yüksek profilli ve sınırsız gazeteciliğe teslim olmamız gerektiğini söyleyerek şaka yapıyoruz. Saygı görmediğimiz takdirde, kesinlikle daha iyi bir hayat kazanacağımızı. Bu da başka bir paradoksa yol açar: Bilgi, karmaşık alanlar da dahil olmak üzere, ücretsiz de dahil olmak üzere, hiç bu kadar erişilebilir ve erişilebilir olmamıştı. Ancak, en ufak gerçeklik yıldızı bir Instagram hikayesinde incileri hizalarken Wikipedia ve diğerleri nasıl savaşabilir? Ve iyi bir sebeple: rahatlatıcı. Kamu görevlilerimizin influencerlara değer verdiğini de belirtmek gerekir.
Bir mazoşizm biçimi
Anthony Mansuy, interneti kirleten hastalıklı ve ölümcül fantezilerin miktarına gururla yer veriyor: çocuk kaçırma, şeytani mezhepler, dünya dışı komplolar, Büyük İlaç, vb. Tüm bu baloncukların temsil ettiği bankamatiklerin ötesine geçersek, bir tür mazoşizm tanımlayabiliriz.
Komplo alanlarında hayat bulan tüm hikayeler derinden karanlık ve bazıları için müstehcendir. Ama canavar sessizce beslenir, her biri taşını bu ürkütücü makarnanın yapımına getirir. Ancak acı çekmek istiyorsanız haberleri okumanız yeterli. Tanrı biliyor ki, endişelenmek için bir neden var. Peki neden bu kadar hastalıklı bir hayranlık?
Belki de aşırıya kaçan bireyselleşmeyle ilişkilendirilebilir: Bireylere her şeyden tamamen kendilerinin sorumlu oldukları söylenerek, başarısızlık durumunda kaybeden figürü olarak anılırlar. Sen hastasın ? Bu senin hatan: dikkatli değildin. Kovuldun mu? Bu senin hatan, yeterince iyi değilsin. Örnekler sonsuza kadar çoğaltılabilir. Gerçek şu ki, yaşamlarımız üzerinde hiçbir zaman tam ve tam kontrole sahip değiliz. Önemsiz şeyler, tahmin etmediğimiz olaylar var.
Bu baloncuklarda, komplo bağımlıları bir tür sorumluluktan kurtulma arayışına giriyorlar: Sorun ben değilim, karanlık ve kötü güçler üzerime toplandı. Bir moron gibi görünmek için mi yaratıldım? Senin aksine ben aydınlandım çünkü bana bunların bir komplo olduğunu söyleyen insanlardan bilgi alıyorum.
muhalifler iki nedenden dolayı çok ilginç bir okuma. Anthony Mansuy’un Kovid salgını ile Ukrayna’daki savaş arasında bir yıl boyunca yürüttüğü soruşturma çalışması için bir ilk. İkincisi, kitabın okuyucuda yarattığı kişisel yansımalar ve geri adım atma için.
