Venüs, Dünya benzeri litosfer kalınlığına ve ısı akışına sahip olabilir

Sovyetler Birliği’nin Venüs’e iniş yapan zavallı eski Venera 9’u, yörüngesinden ayrıldı ve 22 Ekim 1975’te yoğun Venüs atmosferi boyunca sıcak, şiddetli bir iniş yaptı ve darbeyi ezmek ve emmek için tasarlanmış dairesel bir kalkanın üzerine sert bir şekilde indi. Yoğun yüzey koşullarında yalnızca 53 dakika hayatta kalarak bulutlar, ışık ışıması, sıcaklık ve atmosferik kimya ile ilgili verileri ve ayrıca başka bir gezegenin yüzeyinin şimdiye kadar çekilmiş ilk görüntüsünü iletti. Ve sonra öldü. Ancak bulguları önemliydi çünkü Venüs ve Dünya benzer süreçlerle oluştuğuna inanılan benzer karasal gezegenler.

Dünya ve Venüs’ün karşılaştırılabilir boyut ve bileşime sahip kardeşler olmasına rağmen, iç güneş sisteminin Dennis ve Randy Quaid’i olarak karakter bakımından çok farklı olduklarını söylemek doğru olur. (Bu benzetmede Venüs, Dennis değildir.) Dünya, yaşama uygun koşulları barındırır; aksine, Venüs’ü konuksever olarak tanımlamak komik bir yetersizliktir.

Dört karasal gezegen arasında en yoğun ve en sıcak olan Venüs’ün atmosferi, esasen yüzeydeki basıncı Dünya’daki deniz seviyesindeki atmosfer basıncının yaklaşık 92 katı olan karbondioksitten oluşur. Ortalama gezegen sıcaklığı 464 santigrat derece (867 Fahrenheit derece) civarındadır. Oldukça kötü! Ve bir uydusu olmasa bile, tüm gezegeni örten yoğun sülfürik asit bulutları herhangi bir pastoral gece manzarasını engelleyecektir.

Bununla birlikte, Venüs’ün Dünya ile paylaştığı bir başka özellik de, iç ısıyı uzaya yaymasıdır. Jeologlar, levha tektoniğinin, levhaların ayrıldığı yerlerde ısıyı yayarak Dünya’daki iç ısı kaybına neden olduğunu biliyorlar, ancak Venüs’ün iç dinamikleri hakkında çok az şey biliniyor.

Şimdi, California, Pasadena’daki Jet Tahrik Laboratuvarı’ndaki araştırmacılar, Venüs’teki kabuğun kalınlığını hesaplamak için 1990’larda Magellan uzay aracı tarafından toplanan verilerin bir analizini yaptılar. Sonuçları, çok farklı kişiliklerine rağmen, Dünya ve Venüs’ün karşılaştırılabilir ısı akışına ve benzer litosferik kalınlığa sahip olduğunu gösteriyor; bu, Venüs’ün evrimine ve iç dinamiklerine kısıtlamalar getirir. Sonuçlar şurada yayınlandı: Doğa Jeolojisi.

Dünya, etrafında kayan, birbirine çarpan ve ayrılan, verimli ısı kaybını kolaylaştıran hareketli tektonik plakalara sahiptir. Önceki modeller, Venüs’ün ya “durgun bir kapak” litosfer durumuna – temelde tüm gezegeni kaplayan hareketsiz, soğuk bir litosfer – ya da kararsız durgun bir kapağın ara sıra tektonik aktiviteye dönüştüğü “epizodik bir kapak” a sahip olduğunu öne sürdü. Ancak daha yeni modeller ve veri analizi bu önerileri desteklemiyor. Bunun yerine, JPL araştırmacıları, aktif litosferik bükülmeye sahip “yumuşacık kapaklı” bir model önermektedir.

Araştırmacılar, litosferin kalınlığını, jeolojik ve volkanik aktivite yoluyla oluşan yarı dairesel özellikler olan korona adı verilen yüzey oluşumlarındaki esnekliği ölçerek hesapladılar. Magellan altimetri verilerini kullanarak, litosferin ortalama kalınlığını 65 korona içindeki 75 noktadan belirlediler: 11±7 kilometre; bu rakamdan, Venüs’ten Dünya ortalamasından daha yüksek, ancak aktif olarak genişleyen tektonik alanlarda ölçülen değerlere benzer bir ortalama ısı akışını hesaplarlar.

Yazarlar şöyle yazıyor: “Analizimiz, olası aktif genişleme alanlarını belirliyor ve Venüs’ün Dünya benzeri litosferik kalınlığa ve küresel ısı akışı aralıklarına sahip olduğunu öne sürüyor. Gezegenin jeolojik geçmişiyle birlikte, bulgularımız, tüylere dayanan yumuşak kapaklı bir konvektif rejimi destekliyor. ısı akışını artırmak için müdahaleci magmatizma ve delaminasyon.”

Bu ilginçtir, çünkü birçok araştırmacı tarafından tüy kaynaklı yitimin Dünya’nın levha tektoniğinin kaynağı olduğuna inanılmaktadır ve bu nedenle Venüs, 4 ila 2,5 milyar yıl önceki Arkeyen Eon sırasında Dünya’ya benzer olabilir. Archaeon sırasında, Dünya’nın ısı akışı bugünkünden yaklaşık üç kat daha yüksekti ve suyla kaplı olmasına rağmen gezegen çok daha sıcaktı.

Genel olarak, yazarlar yumuşacık kapak modelini, sınırlı yüzey hareketliliği, müdahaleci magmatizma, litosferik delaminasyon (bir malzemenin katmanlara ayrıldığı) ve yükselme ve aşağı doğru yükselme yoluyla korona oluşumunu içeren diğer gözlemlerle iyi bir uyum olarak sunuyorlar. Ve Dünya’nınkinden ilginç bir şekilde farklı olan başka bir gezegen jeodinamiği modu içerir.

Bu bulguların başka bir uygulaması: Gezegen dışı yaşanabilirliğin belirlenmesi, diğer yıldızların yörüngesinde dönen dünyalardaki ısı akışı hakkındaki bilgilere dayanacaktır. Ancak eve daha yakın bir yerde, grubun “yumuşacık kapak” önerisi, bu on yılın yaklaşmakta olan Venüs gözlem misyonlarından herhangi biri tarafından doğrulanabilirse, bu muhtemelen Venüs yüzey özelliklerinin yanı sıra gezegenin mantosunun evrimi hakkındaki fikirlerin yeniden değerlendirilmesine yol açacaktır. Güneş sisteminin erken oluşumu için bile etkileri olabilir.

© 2022 Bilim X Ağı