Uzun uzay görevleri sırasında astronotların gözleri zayıflıyor ve Mars yolculuğuna ilişkin endişeler artıyor

Yapılan bir çalışmaya göre, uzaydaki düşük yer çekimi seviyeleri (mikro yerçekimi), Uluslararası Uzay İstasyonunda (ISS) altı ila 12 ay kaldıktan sonra astronotların gözlerinde ve görüşlerinde önemli değişikliklere neden oluyor yayınlandı içinde IEEE Açık Tıp ve Biyoloji Mühendisliği Dergisi.

Université de Montréal göz doktoru Santiago Costantino, ISS’deki astronotların en az %70’inin uzay uçuşuyla ilişkili nöro-oküler sendromdan (SANS) etkilendiğini buldu.

UdeM’e bağlı Maisonneuve-Rosemont Hastanesi’nde yürüttüğü biyofotonik araştırma biriminde Costantino, bu bozukluktan sorumlu biyomekanik değişiklikleri tanımlamak için bir grup araştırmacıyı bir araya getirdi.

NASA’daki Kanadalı ekip tarafından, ISS’de 157 ila 186 gün geçiren 13 astronottan toplanan verileri analiz ettiler.

Deneklerin yaş ortalaması 48’di ve ABD, Avrupa, Japonya ve Kanada uzay ajanslarından geliyordu; %31’i kadındı; sekizi ilk görevlerindeydi.

İlgili üç parametre

Araştırmacılar astronotların uzay görevlerinden önce ve sonra üç oküler parametreyi karşılaştırdılar: oküler sertlik, göz içi basıncı ve oküler nabız genliği.

Koroid görüntülerinin kalitesini artırmak için özelleştirilmiş bir video modülü ile optik koherens tomografi kullanarak oküler sertliği ölçtüler. Diğer iki parametre olan göz içi basıncı ve oküler nabız genliği tonometri kullanılarak ölçüldü.

Çalışma, astronotların gözlerinin biyomekanik özelliklerinde önemli değişiklikler buldu: oküler sertlikte %33’lük bir azalma, göz içi basıncında %11’lik bir azalma ve oküler nabız genliğinde %25’lik bir azalma.

Bu değişikliklere göz boyutunda azalma, odak alanında değişiklik ve bazı durumlarda optik sinir ödemi ve retina kıvrımları gibi semptomlar eşlik etti.

Araştırmacılar ayrıca beş astronotun koroid kalınlığının 400 mikrometreden fazla olduğunu ve bunun yaş, cinsiyet veya önceki uzay deneyimiyle ilişkili olmadığını da buldu.

Costantino, “Ağırlıksızlık, vücuttaki kan dağılımını değiştiriyor, kafaya giden kan akışını artırıyor ve gözdeki toplardamar dolaşımını yavaşlatıyor” diye açıkladı. “Bu muhtemelen retinayı besleyen damar tabakası olan koroidin genişlemesine neden olan şeydir.”

Uzun süreli değişiklikler

Araştırmacılara göre, ağırlıksızlık sırasında koroidin genişlemesi, gözün beyaz dış tabakası olan skleradaki kolajeni gererek gözün mekanik özelliklerinde uzun süreli değişikliklere neden olabilir.

Ayrıca mikro yerçekimi altındaki kan titreşimlerinin, kan akışı basıncındaki ani değişikliklerin gözde mekanik bir şoka neden olduğu ve önemli doku yeniden yapılanmasına yol açan su çekici etkisi yaratabileceğine inanıyorlar.

Gözler normale dönüyor

Araştırmacılara göre, uzay görevi altı ila 12 ay sürdüğünde bu göz değişiklikleri genellikle endişe kaynağı olmuyor. İnceledikleri astronotların %80’inde en az bir semptom gelişmiş olsa da gözleri Dünya’ya döndüklerinde normale döndü.

Çoğu durumda, ISS’de gelişen semptomları düzeltmek için düzeltici gözlük takmak yeterliydi.

Ancak araştırma topluluğu ve uluslararası uzay ajansları, Mars’a uçuş gibi daha uzun görevlerin sonuçları konusunda temkinli davranıyor. Mikro yerçekimine uzun süre maruz kalmanın göz sağlığı üzerindeki etkileri halen bilinmemektedir ve şu anda hiçbir önleyici veya hafifletici önlem mevcut değildir.

Maisonneuve-Rosemont araştırma ekibi, araştırmalarına devam etmek için NASA’dan daha fazla veri bekliyor.

Costantino, “Gözün mekanik özelliklerinde gözlenen değişiklikler, SANS’ın (uzay uçuşuyla ilişkili nöro-oküler sendrom) gelişimini öngörmek için biyobelirteçler olarak hizmet edebilir” dedi.

“Bu, risk altındaki astronotların uzun süreli görevler sırasında ciddi göz problemleri geliştirmeden önce tespit edilmesine yardımcı olacaktır.”