Uçuş Mühendisi Anne McClain kubbede MARROW için biyomedikal teçhizat tutuyor. Kredi bilgileri: NASA
Gerçekten doğru: uzay bizi öldürmek istiyor. Ve bu sefer uzay bizi içten dışa öldürmeye çalışıyor.
Uluslararası Uzay İstasyonunda yaşayan astronotlar üzerinde yapılan yeni bir araştırma, uzaydayken astronotların vücutlarının normalde Dünya’da olduğundan yüzde 54 daha fazla kırmızı kan hücresini yok ettiğini gösteriyor. Uçuşlarından ve Dünya’ya dönüşlerinden bir yıl sonra bile, test edilen 14 astronotta “uzay anemisi” semptomları devam etti.
Astronotlarda anemi, uzaya yapılan ilk insan görevlerinden bu yana bir sorun olarak biliniyor. Ancak tıp uzmanları, uzayda anemiye katkıda bulunan mekanizmalardan emin değiller. Oldukça uzun bir süre, uzay anemisinin, sıfır yerçekimi koşulları nedeniyle uzaya vardıklarında astronotlardaki sıvı değişiminin bir parçası olduğu düşünülüyordu.
Mikro yerçekimine girdikten sonra, vücut sıvıları bacaklardan üst gövdeye ve başa doğru göç etme eğilimi gösterir, bunun olağan sonucu burun tıkanıklığı, kafada dolgunluk hissi ve kabarık görünen yüzlerdir. Bu akışkan kayması aynı zamanda astronotların uzaydayken görüşlerinin neden bozulduğuna dair çalışmaların bir parçası olmuştur.
Astronot Tim Peake’in uzayda ilk kan alımı tamamlandı. Örnek, MARROW deneyinin bir parçası olarak alındı. Kredi bilgileri: NASA
Önceki çalışmalar, astronotların vücutları uzayda olmaya uyum sağlarken kan damarlarındaki sıvının yüzde 10’unu kaybettiğini gösterdi. Bu çalışmalardan, uzay ortamındaki vasküler sistemlerin, dengeyi sağlamak için kırmızı kan hücrelerinin yüzde 10’unu hızla yok ettiği ve uzayda 10 gün sonra kırmızı kan hücresi kontrolünün normale döndüğü düşünülüyordu.
Bunun yerine, Ottawa Hastanesi ve Ottawa Üniversitesi’nden Dr. Guy Trudel liderliğindeki bir ekip, kırmızı kan hücresi yıkımının, yalnızca sıvı değişimlerinden kaynaklanmadığını, uzayda olmanın birincil etkisi olduğunu buldu. Ayrıca, astronotların uzaydaki altı aylık keşif gezilerini takiben en az bir yıl boyunca, kırmızı kan hücresi yıkım hızı, daha düşük bir oranda da olsa devam etti.
Trudel ve ekibi, “Burada, uzay uçuşunun, Uluslararası Uzay İstasyonundaki 6 aylık görevleri boyunca 14 astronotta, hemoglobin bozunması, alveolar havadaki karbon monoksit ve serumdaki demir ürünlerinin sürekli artan seviyeleri ile ilişkili olduğunu gösteriyoruz.” Nature Medicine’de yayınlanan makalelerinde yazdılar. “İnişten bir yıl sonra, artan hemoliz, retikülositoz ve hemoglobin seviyeleri de dahil olmak üzere eritrositik etkiler devam etti.”
Astronot David Saint-Jacques, MARROW deneyi için nefes, ortam havası ve kan örnekleri topluyor. Kredi bilgileri: NASA
Ekip, bu bulguların, hemoliz adı verilen kırmızı kan hücrelerinin yok edilmesinin, uzay uçuşunda mikro yerçekiminin birincil etkisi olduğunu ve uzay uçuşuyla ilişkili aneminin, taramada dikkate alınması gereken hemolitik bir durum olduğu hipotezini desteklediğini ileri sürdü. ve hem astronotların hem de uzay turistlerinin izlenmesi.
Kırmızı kan hücresi yıkımı vücudumuzda her zaman olur. Dünya’da vücudumuz her saniye 2 milyon kırmızı kan hücresini yaratır ve yok eder. Araştırmacılar, astronotların vücutlarının, uzayda oldukları altı ay boyunca yüzde 54 daha fazla veya her saniye 3 milyon kırmızı kan hücresini yok ettiğini buldular. Bu sonuçlar hem kadın hem de erkek astronotlar için aynıydı.
Ancak bu tür aneminin etkileri, astronotlar Dünya’ya dönene kadar belirgin değildir.
Astronot Jeff Williams, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki MARROW deneyi için bir nefes örneği topluyor. Kredi bilgileri: NASA
Trudel bir basın açıklamasında, “Neyse ki, vücudunuz ağırlıksızken uzayda daha az kırmızı kan hücresi olması sorun değil” dedi. “Ancak Dünya’ya ve potansiyel olarak diğer gezegenlere veya aylara inerken, enerjinizi, dayanıklılığınızı ve gücünüzü etkileyen anemi, görev hedeflerini tehdit edebilir. Aneminin etkileri ancak yere indiğinizde hissedilir ve yerçekimi ile tekrar baş etmeniz gerekir.”
Bu çalışmada, 13 astronottan beşi, indiklerinde klinik olarak anemikti – 14 astronottan birinin inişte kanı alınmadı. Araştırmacılar aneminin birkaç ay sonra, hatta astronotlar Dünya’ya döndükten bir yıl sonra bile yavaş yavaş düzeldiğini bulmuş olsa da, kırmızı kan hücresi yıkımı hala uçuş öncesi seviyelerin yüzde 30 üzerindeydi. Ekip, bu sonuçların, uzun süreli uzay görevlerinden sonra bir yıla kadar kırmızı kan hücresi kontrolünü değiştiren uzaydayken astronotta yapısal değişikliklerin olabileceğini öne sürdüğünü söyledi.
Bu, gelecekteki uzay yolcuları için ne anlama geliyor? Trudel’in ekibi, uzaya giden herkesin anemiden etkilenen mevcut kan veya sağlık koşulları için taranması gerektiğini söyledi. Ama aynı zamanda, çalışma uzay görevi ne kadar uzun olursa kansızlığın o kadar kötü olduğunu gösterdiğinden, bu durum Ay’a yapılan uzun süreli görevleri etkileyebilir ve MarsÇünkü bu noktada vücudun daha yüksek orandaki kırmızı kan hücrelerinin yıkımına ve üretimine ne kadar dayanabileceği belirsizdir. Araştırmacılar, astronotların anemiyi önlemeye çalışması için uyarlanmış bir diyet önermektedir.
Uzaydaki çoğu fizyolojik çalışmada olduğu gibi, bu bulgular Dünya’daki insanlar için de geçerlidir. Trudel, gelecekteki çalışmalarda bu korelasyonu incelemek istiyor.
Trudel, “Bu anemiye tam olarak neyin neden olduğunu bulabilirsek, hem astronotlar hem de dünyadaki hastalar için onu tedavi etme veya önleme potansiyeli var” dedi.
Orijinal olarak yayınlandı Bugün Evren.
Bu konu hakkında daha fazla bilgi için, Uzay Anemisi: Uzayda Olmak Daha Fazla Kırmızı Kan Hücresini Yok Ediyor başlıklı makaleyi okuyun.
Referans: Guy Trudel, Nibras Shahin, Timothy Ramsay, Odette Laneuville ve Hakim Louati, 14 Ocak 2022, “Hemoliz, uzun süreli uzay uçuşu sırasında anemiye katkıda bulunur”, Doğa Tıbbı.
DOI: 10.1038/s41591-021-01637-7
