Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskobu’nu (ESO VLT) kullanan uluslararası bir gökbilimci ekibi, ötegezegen WASP-127b’nin ekvatoral bölgesinde saatte 33.000 kilometre hıza ulaşan güçlü rüzgarlar tespit etti. Bunlar gezegenlerde şimdiye kadar kaydedilen en hızlı jet akışlarıdır.
2016 yılında keşfedilen WASP-127b, Dünya’dan 500 ışıkyılı uzaklıkta bulunuyor. Bu gaz gezegeni Jüpiter’den biraz daha büyüktür, ancak önemli ölçüde daha az kütleye sahiptir, bu da onu “tombul” yapar. VLT teleskopundaki CRIRES+ cihazını kullanan bilim insanları, yalnızca gezegenin atmosferinde su buharı ve karbon monoksitin varlığını doğrulamakla kalmadı, aynı zamanda benzersiz bir olguyu da tespit edebildi.
Göttingen Üniversitesi’nden çalışmanın baş yazarı Lisa Nortmann, “Bu gezegenin atmosferinin bir kısmı yüksek hızla bize doğru hareket ederken, diğer kısmı da aynı hızla bizden uzaklaşıyor” diye açıklıyor. Gezegenin ekvatorundaki jet akımları saniyede 9 kilometre hızla hareket ediyor; bu, gezegenin kendi dönüş hızından neredeyse altı kat daha hızlı. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Neptün’de kaydedilen güneş sistemindeki en hızlı rüzgarlar saatte yalnızca 1.800 kilometreye ulaşıyor.
Araştırmacılar ayrıca WASP-127b’nin kutuplarının gezegenin geri kalanına göre daha soğuk olduğunu ve sabah ile akşam tarafları arasında küçük bir sıcaklık farkının bulunduğunu da buldu. Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı Fei Yang, “Bu, gezegenin Dünya’nın ve sistemimizdeki diğer gezegenlerinkine benzer karmaşık hava sistemlerine sahip olduğunu gösteriyor” dedi.
Uzay teleskoplarının hız ölçümünde gerekli hassasiyete sahip olmaması nedeniyle bu tür çalışmaların şu anda yalnızca yer tabanlı gözlemevleri kullanılarak mümkün olması dikkat çekicidir. ESO’nun Şu anda yapım aşamasında olan Aşırı Büyük Teleskobu ve ANDES aygıtı, bilim adamlarının küçük kayalık dünyalar da dahil olmak üzere uzak gezegenlerin hava durumlarını daha derinlemesine incelemesine olanak tanıyacak.
