Trajediden Zafere, NASA Uzay Güvenliğini Nasıl Yeniden Keşfetti?

NASAColumbia felaketinden bu yana büyük bir insanlı uzay uçuşu kazasının yaşanmadığı en uzun dönem, uzay uçuşunun güvenliği konusundaki tartışmalar için bir zemin oluşturuyor.

Geçtiğimiz günlerde NESC Direktör Yardımcısı Mike Kirsch’in Langley Araştırma Merkezi’nde bir oda dolusu mühendisin önünde durup onlara NASA’nın her geçen gün bir rekor kırdığını söylediğini gördüm: Uzay Mekiği’nden bu yana ülkenin insanlı uzay uçuşu programında büyük bir kaza olmayan en uzun süre. Columbia, 1 Şubat 2003’teki yeniden giriş sırasında parçalandı. NASA’nın görevinin, onlara, rekorun sürekli kırılmasını sağlamak olduğunu söyledi.

Geçmişteki Uzay Uçuşu Trajedilerinden Öğrenmek

Mike’ın ayıltıcı mesajı, uzay uçuşu projelerinde başarı ve başarısızlığın insan davranışı unsurları üzerine Victoria Kohl ile oluşturduğum “Uzay Uçuşunda Başarının İlkeleri” dersi sunumum için mükemmel tonu oluşturdu. NESC’nin desteğiyle bunu her NASA merkezinde verdim ve bu her zaman ödüllendirici bir deneyim oldu. Bir grup NASA mühendisiyle bir gün geçirip onların keskin zekasını, tutkusunu ve mükemmelliğe olan bağlılıklarını deneyimlemeden geçemezsiniz. Onlara 1967’deki Apollo 1 yangını, 1986’daki Challenger kazası ve Columbia ile ilgili vaka incelemelerini anlatırken, “roket biliminde” ne kadar iyi olursak olalım, eğer ödeme yapmazsak başarısızlığa davetiye çıkaracağımızı söylüyorum. işe getirdiğimiz tutumlara, inançlara ve varsayımlara, kısacası zihniyetimize dikkat edin.

Apollo ateşinden önce, Merkür ve İkizler’in ateş olmadan saf oksijen kullanması nedeniyle Apollo’da ateş olmayacağına dair yaygın bir inanış vardı. Ve Apollo uzay aracı program yöneticisi, saf oksijenin açıktaki kablolar ve yanıcı malzemelerle birleştirilmesinin yarattığı yangın tehlikesinin “gerçek” bir sorun olmadığına ve trenin raylardan aşağıya doğru hızla ilerlemesini garanti eden bir sorun olmadığına inandığı için kazayı önleme fırsatlarını kaçırdı. John F. Kennedy’nin aya iniş için son on yıl sonuna kadar verdiği süreyi karşılamak.

Gövdenin bir kısmı Uzay Mekiği Challenger’dan (solda) çıkarıldı ve uçuş güvertesi pencereleri Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi Ziyaretçi Kompleksi’ndeki Uzay Mekiği Columbia’dan kurtarıldı. Kredi bilgileri: NASA

Challenger kazasından bahsederken kendimize anlattığımız hikayelere dikkat etmenin çok önemli olduğu konusunda uyarıyorum. NASA, kendisine ve Kongre’ye, Mekiğin uzay uçuşlarını rutin ve uygun fiyatlı hale getireceğine dair söz vermişti; bu, gerçekçi olmayan yüksek uçuş hızları gerektiren bir hedefti. Challenger öncesinde artan program baskısı, karar vericilerin, önceki fırlatmalarda aralıklı olarak meydana gelen ve iyi anlaşılmayan SRB sahası ortak anormalliklerine ilişkin algılarını çarpıttı. Columbia tartışmasında, NASA’nın Challenger’dan aldığı dersleri nasıl şaşırtıcı bir hızla kaybettiğini ve yenilenen program baskısıyla başka bir kazanın yolunu açtığını ve tankın dışından köpük dökülmesinin “bir uçuş güvenliği sorunu olmadığı” inancını anlattım. Kazalar bizi sarsarak yeni bir farkındalığa sürükler ama Columbia, farkındalığın bir raf ömrü olduğunun acı bir hatırlatıcısıdır.

Uzay Araştırmalarının Karmaşıklıklarını Yönetmek

Mike’ın bahsettiği rekoru kırmaya devam etmek için ne gerekecek? Başarıyı davet eden ya da bizi başarısızlığa doğru sürükleyen davranışlar hakkında birbirimizle düzenli olarak konuşmamız gerektiğine inanıyorum. Maliyet, program ve/veya siyasi baskının yarattığı, risk algımızı bulanıklaştıran, benim “gerçeklik çarpıklığı alanı” adını verdiğim şeyin pençesinde miyiz? İnsan uzay uçuşunun affedilmeyen taleplerini yönlendirmek zorunda kalmamız gereken çeşitli “farkındalık ışıklarından” bizi uzaklaştıran, yerleşik “biz ve onlar” kabile davranışlarına bilinçsizce mi kendimizi kaptırıyoruz? Kendimize, net bir inceleme altında tutunamayacak bir hikaye mi anlatıyoruz? Bunlar kendimize tekrar tekrar sormamız gereken sorular. Cevaplar kritik.

Bağımsız Uzay Tarihçisi ve NESC İnsan Faktörleri Teknik Disiplin Ekibi üyesi Andrew Chaikin tarafından yazılmıştır.