Sadece gezegenini yiyen bir anakol yıldızı

2020’de gökbilimciler, son derece güçlü olmasına rağmen evrendeki enerji olaylarının düşük tarafında yer alan kırmızı bir nova gözlemlediler. Şimdi bir astronom olayı yakından incelemiş ve az önce bir yıldızın kendi gezegenini yok etmesine tanık olduğumuz sonucuna varmıştır.

Bu kırmızı nova olayları için teknik jargon terimi, “ara parlaklık optik geçişleri” veya ILOT’lardır. Bunlar, gözlemlenmesi son derece nadir olaylardır, çünkü yalnızca makul miktarda enerji üretirler. Bu, onları gözlemlerde yakalamamızı zorlaştırıyor. Ancak olayların nadirliğine rağmen, gökbilimciler bunların evrende çok sık meydana geldiğinden şüpheleniyorlar.

Astronomlar yıllardır bu kırmızı novaların ana yıldızları tarafından yutulan gezegenlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını merak ettiler. Birkaç ILOT adayı bu senaryo göz önünde bulundurularak yakından incelendi, ancak astronomlar bu senaryonun teorik tahminlerini gerçek gözlem sonuçlarıyla eşleştirmeyi zor buldular.

Ancak ZTF SLRN-2020 olarak bilinen bu yeni gözlem tam da bu amaca uygun olabilir. Yıldız-gezegen etkileşimlerinden şüphelenilen önceki vakalar, gezegenlerin kaotik yörüngeler üzerinde olduğu, birbirleriyle çarpıştığı ve ara sıra yıldızlarına kafa kafaya daldığı çok genç sistemlerde meydana geldi. Ancak bu durumda yıldız ana dizide yer alıyor, yani normal bir orta yaşlı yıldız. Araştırma şu adreste yayınlandı: arXiv ön baskı sunucusu.

Çalışmanın arkasındaki astronom, teorik hesaplamalara dayanarak, bu gezegen yıldızına nasıl yaklaşırsa yaklaşsın, gezegenin yıldızın atmosferine girip ona bir gün demesi gibi basit bir mesele olmadığı sonucuna vardı. Bunun yerine, gezegen parçalanırken ve kırmızı nova parlarken birkaç şiddetli aşamadan geçti.

Gezegen yıldıza yaklaştıkça, dış katmanları bir plazmaya dönüşerek ısındı. Karmaşık elektrik ve manyetizma akışları, bu plazmanın yıldızın yörüngesinde dönerken gezegenden uzağa bir çift jet fırlatmasına neden oldu. Ancak bu jetler, yıldızın çekimsel etkisinden tamamen kurtulacak kadar güçlü değildi ve bu nedenle malzeme geri yağdı.

Ancak gezegen, jetler şeklinde kaybettiği kütlesinin bir kısmını geri kazanmasına rağmen, yıldızın yüzeyine yakın yoğun enerjiler nedeniyle gezegen tekrar kaybetti. Tamamen yutulmadan önce, gezegen yıldızın etrafında bir toplanma diski oluşturmuş olabilir. Yok edilen gezegenden gelen malzeme yavaşça sızdı ve her şey nihayet sona ermeden yıldızın içine aktı. Bununla birlikte, birikim diskinin kendisi, yıldızdan uzaklaşabilecek, genişleyebilecek ve sistemden nebulayı uzaklaştırabilecek kendi jetlerini fırlatma yeteneğine sahip olacaktır.

Söylemeye gerek yok, yutulması sırasında gezegen ve yıldız arasındaki etkileşim, kırmızı nova ile sonuçlanan inanılmaz miktarda enerji açığa çıkardı. Sistemin ayrıntılarını veya bu gezegenin nasıl bu kadar şanssız hale geldiğini hala bilmiyoruz. Gökbilimciler, gezegenler ve ana yıldızları arasındaki karmaşık ilişkileri anlamamıza yardımcı olacak bu düşük enerjili geçici olaylardan daha fazlasını bulmayı umuyorlar.