Psyche uzay aracı türünün ilk görevinde gizemli ve nadir metal asteroide fırlatıldı

NASA’nın Psyche uzay aracı Cuma günü nadir bulunan metal kaplı bir asteroide doğru altı yıllık bir yolculuğa çıktı.

Çoğu asteroit kayalık veya buzlu olma eğilimindedir ve bu, metal dünyasının ilk keşfidir. Bilim adamları bunun eski bir gezegenin çekirdeğinin hırpalanmış kalıntıları olabileceğine ve Dünya’nın erişilemez merkezlerine ve diğer kayalık gezegenlere ışık tutabileceğine inanıyor.

SpaceX, uzay aracını NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden sabahın ortasında bulutlu bir gökyüzüne fırlattı. Adını takip ettiği asteroitten alan Psyche’nin patates şeklindeki dev nesneye 2029 yılında ulaşması bekleniyor.

NASA’nın Jet Propulsion Laboratuvarı direktörü Laurie Leshin, “Bu çok heyecan verici” dedi. Psyche ekibinin bir parçası olan Arizona Eyalet Üniversitesi’nden Jim Bell şunu ekledi: “Şu ana kadar ne harika bir yolculuk.”

Bir saat sonra uzay aracı roketin üst kısmından başarılı bir şekilde ayrıldı ve yer kontrolörlerinden alkış alarak uzaklaştı.

Onlarca yıldır kaya, buz ve gazdan oluşan uzak dünyaları ziyaret eden NASA, metalle kaplanmış bir gezegenin peşine düşmenin heyecanını yaşıyor. Şimdiye kadar keşfedilen dokuz veya daha fazla metal açısından zengin asteroit arasında Psyche, Mars ve Jüpiter arasındaki ana asteroit kuşağının dış kısmında milyonlarca diğer uzay kayasının yanı sıra güneşin yörüngesinde dönen en büyüğüdür. 1852 yılında keşfedilmiş ve adını Yunan mitolojisindeki büyüleyici ruh tanrıçasından almıştır.

Arizona Eyalet Üniversitesi’nden baş bilim adamı Lindy Elkins-Tanton, fırlatma öncesinde şunları söyledi: “Dünyamızın metal çekirdeğine gitmek uzun zamandır insanların hayaliydi. Yani Jules Verne’e sorun.”

“Basınç çok yüksek. Sıcaklık çok yüksek. Teknoloji imkansız” dedi. “Fakat güneş sistemimizde metal bir çekirdeğe bakmanın bir yolu var, o da bu asteroide gitmek.”

Gökbilimciler, radar ve diğer gözlemlerden asteroitin büyük olduğunu biliyor; en geniş yerinde yaklaşık 144 mil (232 kilometre) ve uzunluğunda 173 mil (280 kilometre). Demir, nikel ve diğer metallerle ve muhtemelen silikatlarla dolu olduğuna ve donuk, ağırlıklı olarak gri bir yüzeye sahip olduğuna ve muhtemelen kozmik etkilerden kaynaklanan ince metal tanecikleriyle kaplandığına inanıyorlar.

Aksi takdirde, uzay aracı 2 milyar milden (3,6 milyar kilometre) fazla yol kat ettikten sonra ona ulaşana kadar gece gökyüzünde gizemle dolu bir ışık zerresidir.

Bilim insanları, Elkins-Tanton’a göre dikenli metal kraterler, devasa metal uçurumlar ve kükürtten gelen yeşilimsi sarı renkte metal kaplı aşınmış lav akıntılarının “tamamen yanlış olduğu neredeyse kesin” olduğunu öngörüyor. Asteroitin demir ve nikelinde eser miktarda altın, gümüş, platin veya iridyumun (demir seven elementler) çözünmüş olmasının da mümkün olduğunu söyledi.

“Hayallerimizin dışında olma ihtimali çok yüksek ve bu benim en büyük umudum” dedi.

Elkins-Tanton’a göre, güneş sisteminin 4,5 milyar yıl önceki oluşumundan kalma gezegensel bir yapı taşı olduğuna inanılan asteroit, Dünya’da yaşamın nasıl ortaya çıktığı ve gezegenimizi yaşanabilir kılan şeyin ne olduğu gibi temel soruların yanıtlanmasına yardımcı olabilir.

Dünya’da gezegenin demir çekirdeği, atmosferimizi koruyan ve yaşamı mümkün kılan manyetik alandan sorumludur.

NASA adına Arizona Devlet Üniversitesi tarafından yönetilen 1,2 milyar dolarlık görev, asteroide ulaşmak için dolambaçlı bir rota kullanacak. Bir tenis kortunu dolduracak kadar büyük güneş panellerine sahip minibüs boyutundaki uzay aracı, 2026’da yer çekimini artırmak için Mars’ın yanından geçecek. Üç yıl sonra, asteroide ulaşacak ve 440 mil kadar yüksek bir daire çizerek onun etrafında yörüngeye girmeye çalışacak. (700 kilometre) ve en az 2031 yılına kadar 47 mil (75 kilometre) kadar yakın.

Uzay aracı, ksenon gazıyla beslenen iticileri ve bunların yumuşak mavi renkte parlayan darbelerini kullanan güneş enerjisiyle çalışan elektrik itiş gücüne dayanıyor. Derin uzaydan Dünya’ya veri akışını genişletmek amacıyla radyo dalgaları yerine lazerler kullanan deneysel bir iletişim sistemi de yolculukta yer alıyor. NASA, testin bir gün Ay’dan veya Mars’tan video aktarmaya yetecek kadar veri miktarının 10 katından fazlasını üretmesini bekliyor.

Uzay aracının bir yıl önce havaya uçması gerekiyordu, ancak kötü yönetim ve diğer sorunlara atfedilen uçuş yazılımı testlerindeki gecikmeler nedeniyle durduruldu. Revize edilen program ekstra seyahat süresi ekledi. Yani uzay aracı asteroite ilk başta planlandığı gibi 2026’da varmak yerine 2029’a kadar ulaşmayacak.

Bu, Utah çölüne asteroit örnekleri gönderen başka bir NASA uzay aracının Dünya’da vızıldayan farklı bir uzay kayasına varacağı yılla aynı yıl.

© 2023 Associated Press. Her hakkı saklıdır. Bu materyal izinsiz yayınlanamaz, yayınlanamaz, yeniden yazılamaz veya yeniden dağıtılamaz.