Tatlı patatesler çok yönlü bir yumrudur. Bunları kızartabilirsiniz. Bunları bir turtaya pişirebilirsiniz. Bunları üçüncü en iyi patates kızartması türüne dönüştürebilirsiniz. Ve görünüşe göre, bunları Polinezya adalarını kolonileştirmenin ayrılmaz bir parçası haline getirebilirsiniz.
Tatlı patatesler Polinezya’ya özgü değildir, binlerce mil uzakta Orta ve Güney Amerika’da ortaya çıkmıştır. Buna rağmen, lezzetli kök sebze adaların mutfağının temel unsuru haline gelmiştir. Ürünün MS 900’de insan yerleşiminden bir süre sonra Doğu Polinezya’ya ulaştığı ve ardından batıya Yeni Zelanda’ya doğru yayıldığı bilinmesine rağmen, bilim insanları tam olarak oraya nasıl ve ne zaman ulaştığı konusunda tartışmışlardır. Bazı kanıtlar, tatlı patates tohumlarının kuşlar, rüzgar ve deniz akıntıları gibi doğal yollarla bölgeye ulaştığını göstermektedir. Şimdi, yeni araştırmalar ürünün varlığının Polinezya adaları genelinde insan yayılmasını sağlamada önemli bir faktör olduğunu ima etmektedir.
Otago Üniversitesi profesörü Ian Barber liderliğindeki bir arkeolog ekibi, Maorilerin tatlı patates dediği antik kumara kalıntıları için Yeni Zelanda adası Te Wāhipounamu’yu araştırdı. Aradıklarını, bir zamanlar Maori tarım kompleksine ev sahipliği yapan Triangle Flat bölgesinde buldular. Kumda, daha sonra karbon tarihlemesi yaptıkları tatlı patates granülleri buldular.
Sonuçlar, ürünün adada daha önce inanılandan 100 yıl önce, MS 1290’da ekilmiş olabileceğini ve yerleşimcilerin en güneydeki Polinezya adalarını ilk kez kolonileştirmeye başladığı zamana yakın olduğunu gösterdi. Barber’ın sonraki yazısında yazdığı gibi çalışmakÇarşamba günü dergide yayımlandı Antik ÇağBulgular, tatlı patateslerin sömürgeciler tarafından ekilen ilk ürünler arasında olduğunu gösteriyor. Aslında, tatlı patateslerin bir ürün olarak bulunması, ilk etapta adalara yerleşmeyi mümkün kılan faktörlerden biri olabilir.
Sebze, dayanıklılığının yanı sıra büyüme hızıyla da bilinir. Polinezya, 1.000’den fazla adadan oluşan geniş bir ağdır ve yerleşimciler, ekvatora yakın adalara göre daha soğuk iklimlere sahip yeni bölgelere yayıldıklarında kendilerini idame ettirebilmek için dayanıklı mahsullere ihtiyaç duyuyorlardı. Barber, bir basın bülteninde Polinezyalıların emrinde böylesine güçlü bir besin kaynağının olduğunu bilmenin onları harekete geçirmiş olabileceğini öne sürdü.
“Kıtasal evrimle miras alınan Amerikan tatlı patatesinin dayanıklılığı, ilk göçmenlerin kumara’nın daha iyi performans göstereceği Güney Polinezya adalarına ulaşmak için daha soğuk suları geçmelerine yardımcı olmuş olabilir” dedi.
Barber’ın araştırmasının daha büyük etkileri de olabilir. Binaen Uluslararası Patates Merkezi’ne göre, her yıl küresel olarak 105 milyon metrik tondan fazla ürün üretiliyor ve bu da onu dünyanın beşinci en büyük ürünü yapıyor. Ancak iklim değişikliği, büyük miktarda tedarik üreten bölgeler 2070 yılına kadar önemli ölçüde ısınabileceğinden üretimi etkilemekle tehdit ediyor. Barber, tatlı patateslerin yayılmasının incelenmesinin, ürünün dayanıklılığını artırmanın yeni yollarını ortaya çıkarabileceği umudunu dile getirdi. Eğer bu gerçekleşirse, en sevdiğiniz Şükran Günü garnitürünü kurtardığı için kime teşekkür edeceğinizi bileceksiniz.
