Planet Wissen: Bayan Plug, şu anda şehirlerimizde durum nasıl? Ne dersiniz, araba dostu bir ortamda mı yaşıyoruz yoksa insan dostu bir ortamda mı?
Christine Bağlayıcı: 1960’lar ve 1970’lerden kalma modernizasyon mantrası: “Şehir araba dostu olmalı” hala açıkça hissediliyor. O zamanlar insanlar inanılmaz şeyler düşündüler ve bazen inşa ettiler – şehrin ortasındaki araba koridorları gibi. Hamburg’da Alster’i somutlaştırmak için düşünceler bile vardı. Yaşadığınız ve çalıştığınız yer olarak bir şehrin gerçek amacından çok uzaklaştınız. Ve bu sadece şehirde durum böyle değil. Şehrin içinden yoğun bir ana yolun geçtiği köyler var ve kendime soruyorum: Kim burada yaşamak ister?
İnsan dostu bir şehri nasıl hayal ediyorsunuz?
İnsanlar için, mümkün olan her şekilde, ancak iklim dostu yollarla dışarıda olabilmek, oynayabilmek, oturabilmek ve hareket halinde kalabilmekten oluşan iyi bir karışım hayal ediyorum. İklim hedeflerimize ulaşma zorluğuyla karşı karşıyayız. Ve söylemeliyim ki, bu genellikle siyasi düzeyde çok olumsuz bir şekilde sunulur ve tartışılır. İnsanlara arabanızdan kurtulmanız ya da elektrikli araba almanız öneriliyor, bu benim için bir çözüm değil. Çünkü mesele sadece sürüşle ilgili değil, aynı zamanda şehirdeki sınırlı alanla da ilgili. Bu feragat tartışması, doğal olarak karşıtlarını olay yerine çağırıyor.
Muhtemelen konuşması zor olan “rakipler”. İnsanları özel araçlara alternatif ulaşım araçlarını tercih etmeye nasıl ikna etmeyi düşünüyorsunuz?
Şunu söylemek daha doğru olur: Çok kazanıyoruz! Artık park yeri aramam gerekmiyorsa, onsuz yapmanın ne anlamı var? Elbette kendi arabanızı tutabilirsiniz ama bence büyük bir şehirde arabanın kapınızın önüne park etmemesi için yeni bir mantığa ihtiyaç var. Ülkede çalışıyor ama bir evde 20 kiracının yaşadığı bir şehirde birkaç kişi arabasını evin önüne park edemiyor ve ‘Burası artık benim park yerim’ diyor.
Fahrradstadt kursu kendini gerçek bir bisiklet şehrine adamıştır – bununla ne demek istiyorsun?
İlk adımlar var. Alster’deki gezinti yeri Jungfernstieg artık özel araç trafiğine kapalı. İyi bir sinyal, ama elbette tek başına yeterli değil çünkü Jungfernstieg’de kimse yaşamıyor, burası bir alışveriş caddesi. Canlı yaşamın yaşandığı semtlerle ilgileniyoruz. Çocuklar okula götürülür, insanlar alışverişe gider, dışarıda oturur, güler ve yemek yer. Ve bunlar tam da daha yaşanabilir hale gelmesi gereken merkezler.
Şehri yaşanmaya değer kılmak için bu çabanızda, kendinizi adadığınız “Superbüttel” projesi bir slogan haline geldi. Bu nasıl oldu?
“Süperbüttel”, Barselona’daki “Süper Bloklar” fikrine dayalı olarak oluşturuldu. Bu “süper bloklara” yalnızca sakinlerin girmesine izin verilir; trafik, ambulanslar, ikmal araçları ve taksiler dışında tabii ki dışarıda kalır. Barselona’da sokakların artık geleneksel caddeler olarak algılanmadığını, karma bölgeler olduğunu görebilirsiniz: oyun alanları, eğlence alanları, ancak bir araba da üzerlerinden geçebilir. Sokak ve kaldırım arasında artık geleneksel ayrım yok – yeni bir tür kentsel tasarım. Ve “Kurs Fahrradstadt” ve “Superbüttel” in başlatıcısı Kai Ammer ve diğerimiz Eimsbüttel’de yaşadığımızdan, “Superblock” “Superbüttel” oldu.
Eimsbüttel, Hamburg’un en yoğun nüfuslu bölgelerinden biridir – bu, projeniz için büyük bir meydan okuma gibi görünüyor.
Kendi kapımızın eşiğinde başlamamız gerektiği açıktı. Hamburg’un çeşitli yerlerinde geleceğe yönelik bir bisiklet ve yaya şehri, çocuk dostu, güvenli ve iklim dostu bir şehir taahhüt ettik. Rol modelimiz, şehirlerin insanlar için inşa edilmesini savunan Danimarkalı şehir plancısı Jan Gehl. Ancak Eimsbüttel’de her köşe, her köşe, her viraj engellenir. Superbüttel’de neredeyse hiç oturma yeri yok. Yaşlı bir kadın olduğumu hayal ettiğimde, dinlenecek bir yer bulamıyorum. Sanırım şehirlerdeki insan boyutunu gözden kaçırdık.
Bölgenizdeki sürücüleri düşük araç bölgesi ve araçsız alanlar fikrine nasıl ikna etmeyi düşünüyorsunuz?
Artık o kadar radikal değiliz ve diyoruz ki: Arabalarınızdan kurtulun! “Süperbütel”in sınırında araba paylaşım istasyonları, otobüs durakları ve kiralık bisikletler bulunmalıdır – mümkün olan en geniş temelde alternatif bir hareketlilik. Araç sahipleri için bölge garajları da burada bulunmaktadır. Düşük araba alanı içindeki park alanları, örneğin zanaatkarlar, paket kuryeleri ve aynı zamanda sakinler için kısa süreli yükleme ve boşaltma bölgelerinin yanı sıra engelli park yerleridir. Arabalara karşı değiliz ama artık şehir merkezlerini kendi haline bırakmak da istemiyoruz – ve şu anda durum bu.
“Kendi cihazlarına bırakılmak” ile ne demek istiyorsun?
Canlı bir bölgede yaşamak istedim ama Eimsbüttel’de her yer park edilmiş durumda. Tekerlekli sandalyede olan bir arkadaşım var ve o çaresiz çünkü neredeyse gidecek hiçbir yeri yok. Yol görüşlerinden yoksun oldukları için çocuklar için delicesine tehlikelidir. Yürüteçleri veya bebek arabalarını iten insanlar artık kaldırımdan kolayca inemezler. Kısa mesafelerin çoğu için en iyi seçenek olan yürüyenlerin hareket kabiliyeti en ciddi şekilde kısıtlanır. Bu tuhaf. Hareketlilik söz konusu olduğunda, biz insanlar alışkanlık yaratıklarıyız – bu yüzden arabadan uzaklaşmak için iyi teşviklere ihtiyacımız var. Yaptığımız şey, birine ya da diğerine çılgınca gelebilir. Benim için şeylerin kendi kendilerini düzenlemesini beklemek oldukça çılgınca. Kendimize vizyonlara izin veriyoruz ve coşku yaratmak istiyoruz.
