Lav Denizinde Sıçrama Yapmak

Volkanlar, çarpma kraterleri, tektonik faylar, nehir kanalları ve bir lav denizi: ESA’dan alınan bu jeolojik açıdan zengin yeni görüntüde nispeten küçük bir alanda büyük miktarda bilgi yakalanıyor. Mars İfade etmek.

İlk bakışta, bu sahneden iki zıt dairesel özellik fırlıyor: çökmüş bir kaldera sistemi ile yüzeyin üzerinde hafifçe yükselen bir yanardağ ve aşağıdan aşağı inen bir çarpma krateri. Her iki özelliğin de anlatacak farklı hikayeleri var.

ESA’nın Mars Express’inden alınan bu görüntü, volkanları, çarpma kraterlerini, tektonik fayları, nehir kanallarını ve bir lav denizini gösteriyor. Bu görüntü, ESA’nın Mars Express’i tarafından 13 Mayıs ve 2 Haziran 2021’de Yüksek Çözünürlüklü Stereo Kamera (HRSC) kullanılarak toplanan verileri içermektedir. Renkli görüntü, görüş alanı Mars yüzeyine dik olarak hizalanmış olan nadir kanaldan alınan veriler kullanılarak oluşturulmuştur. , ve HRSC’nin renk kanalları. Zemin çözünürlüğü yaklaşık 17 m/pikseldir ve görüntüler yaklaşık 242°E/19°N’de ortalanır. Kuzey kalktı. Kredi: ESA/DLR/FU Berlin, CC BY-SA 3.0 IGO

Bir lav denizinde volkan

Güneş Sistemi’nin en büyük yanardağı Olympus Mons’un gölgelerinde yer alan çok daha küçük Jovis Tholus kalkan yanardağı, uzun bir püskürme tarihinin kendi kanıtını taşıyor.

Mars’taki Jovis Tholus kalkan yanardağının bu eğik perspektif görüntüsü, ESA’nın Mars Express’indeki Yüksek Çözünürlüklü Stereo Kameranın dijital arazi modelinden ve nadir ve renk kanallarından oluşturuldu. Volkanın karmaşık kaldera sistemi en az beş krater içerir. En büyüğü yaklaşık 28 km genişliğindedir ve merkezden uzaktadır. Kalderalar güneybatıya doğru iner ve burada en genç olan, daha da genç lav akıntılarının çevredeki deniziyle buluşur. Kredi: ESA/DLR/FU Berlin, CC BY-SA 3.0 IGO

Karmaşık kaldera sistemi en az beş krater içerir. En büyüğü yaklaşık 28 km genişliğindedir ve plan görünüm görüntülerinde açıkça görüldüğü gibi merkezden uzaktadır. Kalderalar güneybatıya doğru iner ve burada en genç olan, daha da genç lav akıntılarının çevredeki deniziyle buluşur. Lavlar, yanlarda bir kıyı şeridi oluşturarak, şu anda çevredeki ovaların sadece 1 km üzerinde bulunan yanardağın orijinal kabartmasını gizler.

Daha yakından bakıldığında, ovaların her yerinde bireysel lav akıntıları bulunabilir. Bu lav akıntıları aynı zamanda fay hatlarının üzerinden geçerek özellikle sahnenin kuzey ve kuzey doğu kısımlarına hakim olan paralel graben kümelerini doldurmuştur.

Grabenler, bu bölgedeki volkanik ve tektonik streslerin baskısı altında olduğu gibi, gezegenin kabuğu birbirinden ayrıldığında oluşan batık vadilerdir.

Jovis Tholus kalkan yanardağının ve çevresindeki özelliklerin bu renk kodlu topografik görüntüsü, ESA’nın Mars Express’i tarafından toplanan verilerden oluşturuldu. Peyzajın topografyasının türetilebileceği bölgenin dijital arazi modeline dayanmaktadır. Yüzeyin alt kısımları maviler ve morlarla gösterilirken, daha yüksek rakım bölgeleri sağ üstteki ölçekte belirtildiği gibi beyaz ve kırmızılarla gösterilir. Kuzey kalktı. Zemin çözünürlüğü yaklaşık 17 m/pikseldir ve görüntüler yaklaşık 242°E/19°N’de ortalanır. Kredi: ESA/DLR/FU Berlin, CC BY-SA 3.0 IGO

Bu grabenlerden birinin dik bir uçurumu, Jovis Tholus’un doğu kanadını kesiyor. Bu grabenin bazı kısımları birkaç kilometre daha kuzeyde izlenebilir, bazı yerlerde daha belirgin şekilde lavlarla doldurulmuştur.

Jovis Tholus’un doğusunda gizli bir sürpriz yatıyor. Ana plan görünüm görüntüsünde kolayca gözden kaçan renk kodlu topografya görüntüsü onu ele veriyor: daha az gelişmiş bir yanardağ, yüzeyin hafifçe şişmesine neden oluyor.

Yakınlaştırma, bir zamanlar patlayan Jovis Tholus’takinden daha az viskoz lavın aktığı, belki de İzlanda veya Hawaii’de Dünya’da görülen aktiviteye benzer bir tarzda bir çatlak deliği gösteriyor.

Bir sıçrama yapmak

Volkanik kraterlerin aksine bölgenin kuzeyinde çok farklı bir krater türü yer alır. Bu 30 km genişliğindeki çarpma krateri, bir asteroit veya kuyruklu yıldız yüzeye çarparak aşağıdaki katmanlara girdiğinde oluştu. Kırık zemini ve merkez kraterin etrafındaki fırlatılan malzemenin akışkan yapısı – ona birçok yaprak yaprağı olan bir çiçek görünümü verir – çarpma tertibatının suya veya buza doygun bir zemine çarptığını gösterir.

Bu bölgenin sulu geçmişine dair daha fazla kanıt, kraterin kuzeybatısındadır. Plan görünüm görüntülerinin sol üst kısmını kesen uzun fay hattına yakınlaşmak, bir çıkış kanalının işaretleridir. Geçmişte buradan fışkıran sular, aerodinamik adalar ve teraslı kanal duvarları oluşturmuştur.

ESA’nın Mars Express’i tarafından görüntülenen Jovis Tholus, volkanı ve çevresindeki özellikleri daha geniş bir bağlamda koruyor. Jovis Tholus, Olympus Mons ve Ascreus Mons arasında kabaca ortada yer almaktadır. Tharsis Montes’i çevreleyen lav ovalarının en kuzey ucunda yer alır ve ayrıca kuzeydoğuda Ceraunius Fossae fay sistemi ve güneybatıda Ulysses Fossae fayları ile sınırlanmıştır. Mozaik, 13 Mayıs ve 2 Haziran 2021 tarihlerinde Mars Ekspres Yörüngeleri 21944 ve 22011 sırasında çekilmiş iki görüntüden derlenmiştir. Kredi: NASA/MGS/MOLA Bilim Ekibi

Büyük çarpma kraterinin kuzey ejecta örtüsünü çapraz kesen bazı çok daha küçük kanallar da bulunabilir.

Volkanik ısınmanın yer buzunu eritmesi ve faylanmanın meydana gelmesi sonucu, suyun graben sistemi aracılığıyla yüzeye en kolay şekilde ulaşmasıyla, zaman içinde yer altı akiferlerinden büyük miktarlarda su tahliye edilmiş olabilir.

Birlikte ele alındığında, bu tek sahne, büyüleyici ve son derece aktif bir gezegen tarihinin resmini çiziyor.

Mars Express, 2003’ten beri Kızıl Gezegen’in yörüngesinde dolaşıyor, Mars’ın yüzeyini görüntülüyor, minerallerinin haritasını çıkarıyor, zayıf atmosferinin bileşimini ve dolaşımını tanımlıyor, kabuğunun altını araştırıyor ve güneş rüzgarı gibi fenomenlerin Mars ortamında nasıl etkileştiğini araştırıyor.