iPhone’un D– Notu ve Onarım Zorluğu
iPhone, onarım zorluğu açısından en düşük notu alarak, piyasanın en az tamir edilebilen telefonu olarak değerlendirilmektedir. Samsung ve Google markalarının telefonları da bu konuda oldukça geride kalmamaktadır.
Onarım Puanlamaları ve Raporlar
Son onarım puanlamaları, “Failing the Fix” adı verilen yıllık bir rapordan gelmektedir. Bu rapor, tüketici hakları savunucusu grup US PIRG tarafından yayımlanmıştır. 2021 yılında yürürlüğe giren Fransız yasası, ürünlerin onarım puanları ile etiketlenmesini zorunlu kılmıştır ve US PIRG’e göre bu rapor, hangi şirketlerin ilerleme kaydedip kaydetmediğini gerçekten gösteren ilk rapordur.
Raporda Motorola telefonları B+ alarak iyi bir performans sergilerken, Google’ın telefonları C– ile daha düşük bir puan almıştır. Samsung telefonları D notu alırken, Apple ise D– ile son sırada yer almıştır. Apple ve Samsung, konu hakkında yanıt vermekten kaçınmıştır.
Dizüstü Bilgisayarlarla Akıllı Telefonlar Arasındaki Fark
Dizüstü bilgisayarların onarım puanları akıllı telefonlardan daha iyidir. Asus B+ ile zirveye çıkarken, Apple’ın MacBook’ları C– notuna düşmüştür. Ulaşım kolaylığı, belgelendirme ve yedek parça fiyatları gibi faktörler, ürünlerin onarım puanlarını etkileyen önemli unsurlardır.
İyileştirme Üzerine Umutlar
Raporun yazarları, düşük puanların yayımlanmasının üreticileri daha iyi olmaya teşvik edeceğini umuyorlar. US PIRG kampanya direktörü Nathan Proctor, “Doğru teşvikleri koymak, bu şirketleri faydalı yenilikler yapmaya yönlendirebilir” demektedir.
Şirketlerin, onarım hakkını desteklemek için araçları, parçaları ve tamir talimatlarını kamuya sunmaları gibi bazı olumlu adımlar atmasına rağmen, bu sıralamalardaki puanlar önceki yıllara göre daha düşüktür. Bu durum, Avrupa yasalarından elde edilen yeni bilgilerden kaynaklanmaktadır.
Avrupa’nın Onarım Derecelendirmesi ve Gelecek
Fransız yasası, ürünlerin kolay sökülme durumu, belgelendirme ve yedek parça erişimi gibi faktörlere bağlı olarak derecelendirilmesini sağlamaktadır. 2023 yılında Avrupa Birliği, onarım puanları belirleyen yeni bir yasa çıkarmıştır. Bu yasanın, onarım kolaylığına ilişkin önemli faktörleri göz önünde bulundurarak cihazları derecelendirmesi hedeflenmektedir.
US PIRG, kendi puanlamalarını Avrupa düzenlemeleri ile birlikte, şirketlerin onarım hakkına karşı lobi faaliyetleri yapıp yapmadığı gibi Amerikan pazarına özgü faktörlerle birleştirmektedir. Proctor, “Eğer bir şirket, onarım hakkınıza karşı lobi yapmak için para harcıyorsa, bu onların destekleyici bir tutum sergilemediği anlamına gelir” demekte.
Sonuç ve Gelecek Beklentileri
Apple telefonları yıllar önceki puanlamalara göre daha yüksek notlar almaktadır; örneğin, 2022 yılında F notu almışken, 2025’te C– notu almıştır. Ancak, düşük puanların sebebi yazılım desteği ve Avrupa yasalarının sıkı bilgi takip gereklilikleridir. Proctor, ürünlerin daha dayanıklı olması gerektiğini vurgulayarak “Daha kalıcı ürünler yapmalıyız” diye ifade etmektedir.
Sonuç olarak, onarım zorluğu, sürdürülebilirlik ve erişilebilirlik konularına dikkat çekmek adına bu puanlamaların yararlı olacağı düşünülmektedir. Proctor, “Bu konu, şirketlerden ve kamu politikalarından daha iyi liderlik beklediğimiz kritik bir meseledir” diyerek çağrıda bulunmaktadır.
Teknoloji
US-1
