İklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik güncellenmiş bir yol haritası, kanıtlanmamış teknolojilerin felaketin önlenmesinde önemli bir rol oynayabileceği fikrine soğuk su döküyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bugün güncellendi yol haritası enerji sektörünün 2050 yılına kadar net sıfır sera gazı emisyonuna ulaşması. Bu, karbon yakalama ve hidrojen yakıtları da dahil olmak üzere bugün hala büyük ölçüde deneme ve prototip aşamasında olan teknolojilerin kullanımını en aza indirirken, yenilenebilir enerjiye hızlı bir şekilde geçiş ihtiyacını iki katına çıkarıyor. .
Başlangıçta dünyanın petrol arzını korumak için kurulan IEA, dönüm noktası niteliğindeki kuruluşunu başlattı yol haritası 2021’de fosil yakıtlar için net bir tahminle: yeni petrol, gaz ve kömür projelerine daha fazla yatırım yapılmaması çağrısında bulundu. Net sıfır emisyona ulaşarak küresel ısınmayı yaklaşık 1,5 santigrat derece ile sınırlamayı amaçlayan Paris iklim anlaşmasının hedeflerine ulaşmak için dünyadaki her ülkenin atması gereken adımları ortaya koydu. Ancak gezegen hâlâ ısınıyor ve 1,2 santigrat dereceye ulaşıyor; bu da daha aşırı hava ve iklim felaketlerini tetikliyor ve IEA’yı yeni gerçekleri ele alacak şekilde küresel yol haritasını gözden geçirmeye zorluyor.
“Bir miktar gerçekçiliğin devreye girdiğini düşünüyorum”
Bu yeni rapordaki en büyük fark, iklim değişikliğine yönelik ileri teknoloji çözümleri olarak büyük ilgi gören yeni teknolojilerin artık 2021’de beklenenden önemli ölçüde daha küçük bir rol oynamasıdır. Ağır araçlar ve cihazlar için hidrojen yakıt hücrelerini de içeren bu teknolojiler Bacalardan veya ortam havasından gelen CO2 emisyonlarını filtreleyen sistemler artık emisyon azaltımlarının neredeyse yüzde 50’si yerine yüzde 35’ini oluşturuyor.
Neden? Rapor oldukça açık bir şekilde, bu abartılı beklentiyi karşılayamadıklarını söylüyor.
Enerji düşünce kuruluşu Ember’in küresel öngörülerinden Dave Jones, “Bundan bir miktar gerçekçilik geldiğini düşünüyorum ve bu rapordaki gerçekçiliğin bu endüstrilere nasıl nüfuz edeceğini merak ediyorum” diyor.
Raporda, bugün “hidrojen üretiminin bir iklim çözümünden ziyade bir iklim sorunu olduğu” belirtiliyor. Hidrojen yakıt olarak yeni bir şey değil, ancak çoğu hala gaz kullanılarak üretiliyor. ABD dahil bazı ülkeler, yenilenebilir enerji veya karbon yakalamayla eşleştirilmiş fosil yakıtlar kullanarak hidrojeni daha sürdürülebilir hale getirmenin yollarına yatırım yapıyor. Eğer havalanırsa uçaklar, gemiler veya kamyonlar için daha temiz yakıt üretilebilir.
Ancak hidrojeni taşıyacak altyapıyı inşa etmenin beklenenden daha büyük bir engel olduğunu söylüyor Jones. Öte yandan elektrikli şarj altyapısı hâlâ sınırlı olsa da çok daha hızlı büyüyor. IEA’nın güncellenen yol haritası, 2050 yılında yollardaki yakıt hücreli elektrikli ağır hizmet araçlarının payını, ilk 2021 tahminine kıyasla yüzde 40’a kadar azaltıyor.
Yol haritası benzer şekilde enerji üretiminden kaynaklanan emisyon azaltımlarında karbon yakalama teknolojilerinin rolünü yaklaşık yüzde 40 oranında azaltıyor. “Şimdiye kadar geçmişi [carbon capture] IEA’nın yeni raporunda, bu durumun büyük ölçüde karşılanmayan beklentilerden biri olduğu belirtiliyor. 2021 tarihli bir rapora göre, ABD Enerji Bakanlığı (DOE), çoğunlukla “ekonomik sürdürülebilirliklerini etkileyen faktörler” nedeniyle başarısız karbon yakalama projelerine yüz milyonlarca dolar harcadı. rapor Hükümetin Sorumluluk Ofisi tarafından.
“Karbonu atmosferden uzaklaştırmak çok maliyetli. IEA İcra Direktörü Fatih Birol bir basın açıklamasında, “İlk etapta onu oraya koymayı durdurmak için mümkün olan her şeyi yapmalıyız” dedi. Basın bülteninde, kirliliğin yeterince hızlı azalmaması ve gezegenin 1,5 derecenin üzerine ısınması halinde, ülkelerin bu ısınmanın bir kısmını tersine çevirmek için “pahalı ve geniş ölçekte kanıtlanmamış” karbon yakalama teknolojilerini kullanmaya çalışabilecekleri belirtiliyor. Ancak bu teknolojilere güvenmek artan iklim risklerini beraberinde getirecektir.
Raporda, öncelikle gezegeni ısıtan kirliliğin oluşmasını durdurmak için küresel olarak yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030 yılına kadar üç katına çıkması gerektiği belirtiliyor. Temiz enerjiye yapılan harcamaların bu yılki 1,8 trilyon dolardan önümüzdeki on yılın başlarında 4,5 trilyon dolara iki katından fazla artması gerekecek. Enerji verimliliğinin de aynı zaman dilimi içinde iki katına çıkması gerekiyor ve dünyanın en zengin ülkelerinin, küresel 2050 hedefinden yıllar önce net sıfır emisyona ulaşması gerekiyor.
Güncellenen bu yol haritasının zamanlaması önemli. Bu, ülkelerin iklim değişikliğiyle ne kadar iyi mücadele ettiğine ilişkin Birleşmiş Milletler’in ilk küresel karnesinin devamı niteliğinde. Kısacası, ısınmanın 1,5 dereceyle sınırlandırılması ihtiyacına rağmen emisyonlar artmaya devam ettiğinden geride kaldılar.
BM geçen hafta New York’ta ülkeleri temiz enerji taahhütlerini artırmaya zorlamak için bir iklim zirvesi düzenledi, ancak en büyük karbon ayak izine sahip ülkelerin (Çin ve ABD) devlet başkanları katılmadı. Kasım ayında Dubai’de başlayacak daha büyük bir BM iklim konferansında bir şansları daha olacak.
