Hubble bir süpernovayı aydınlatıyor

Bu NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu görüntüsü, Eridanus takımyıldızında bulunan LEDA 857074 galaksisini göstermektedir. LEDA 857074, kısmen kırık sarmal kollara sahip bir çubuklu sarmal galaksidir. Görüntü ayrıca, galaksinin çubuğunun sağ tarafında parlak bir şekilde parlayan SN 2022ADQZ adlı bir süpernovayı da yakalamıştır.

Birkaç evrimsel yol bir süpernova patlamasına yol açabilir. Bunlardan biri süper kütleli bir yıldızın ölümüdür. Süper kütleli bir yıldız hidrojen yakıtını tükettiğinde, kalan elementleri giderek daha ağır elementlere dönüştürdüğü bir aşamaya başlar. Bu son füzyon reaksiyonları, yıldızın içeriye doğru olan kütle çekimini dengelemek için giderek daha az dış kuvvet (radyasyon basıncı) üretir.

Yıldızın çekirdeğinde daha ağır elementler oluştukça, çekirdek kendi kütle çekimi altında tamamen çökmeye başlar ve yıldızın dış katmanları bir süpernova patlamasıyla patlar. Yıldızın orijinal kütlesine bağlı olarak, çekirdeği yalnızca nötronlara çökebilir ve geride bir nötron yıldızı bırakabilir veya kütle çekimi o kadar büyük olabilir ki bir kara deliğe çökebilir.

Gökbilimciler, 2022’nin sonlarında otomatik bir araştırmayla SN 2022ADQZ süpernovasını tespit ettiler. Bu keşif, onları 2023’ün başlarında Hubble ile süpernovanın ev sahibi galaksisi LEDA 857074’e bakmaya yöneltti.

Hubble’ın keskin görüşü, milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki ve diğer teleskopların incelemesi zor olan süpernovaları görebilmesi anlamına gelir. Yerden alınan bir süpernova görüntüsü genellikle ev sahibi galaksinin görüntüsüyle karışır, ancak Hubble bir süpernovanın ışığını ev sahibi galaksinin ışığından ayırt edebilir ve süpernovayı doğrudan ölçebilir.

Gökbilimciler her yıl binlerce süpernova tespit ederler, ancak kataloglanan milyonlarca galaksiden herhangi birinde bir tane tespit etme şansları çok azdır. Bu süpernova sayesinde LEDA 857074, kendi Hubble görüntüsüne sahip diğer gök cisimlerinin saflarına katılıyor.