1989 yılı. Bir video oynatmak, bir şarkı dinlemek veya bir fotoğrafı masaüstü bilgisayarda göstermek için, farklı bir şirket tarafından geliştirilmiş, farklı yazılımlar kullanan pahalı donanımlar eklemek gerekiyor. Standartlar yok, taşınabilirlik yok, paylaşım yok.
Tyler Peppel, Apple ürün pazarlamacısı: Apple’ın içinde olması gereken doğal bir alan olmalıydı, ama elimizden hiçbir şey gelmedi. Apple’ın CEO’su John Sculley bana, “Bu alana girmeliyiz” dedi, ama elbette bu o kadar da kolay değildi.
John Worthington, ses mühendisi: Şirketin içinde, “Kimse müzik dinleyip bilgisayarda video izlemeyecek, asla.” diyenler vardı.
Apple’daki bir grup insan, bu durumu değiştirdi. Birçok bilgisayarı milyonlarca insan için yaratıcı araçlara dönüştürdü.
Küçük bir konsept projesi olarak Apple’ın gizli İleri Teknoloji Grubu’nda (ATG) başladı. Baş bilimci Steve Perlman, QuickScan adı verilen, bir video oynatmayı mümkün kılan bir cihaz üzerinde çalışmasını tamamlamıştı — ekranda bir yandan diğerine koşan atlar gösteriyordu ve bir gösterimde insanlar büyülenmişti. Ancak, videoyu sıkıştırmak ve açmak için ayrı, pahalı bir çip gerekiyordu.
Steve Perlman, baş bilimci: Apple, devrim niteliğinde ürünlere izin vermiyordu.
QuickScan iptal edildikten sonra, Perlman, kıdemli bilim insanı Eric Hoffert ile birlikte, multimedya için daha ucuz bir yazılım çözümü peşinde koştu. Belki de hedeflerine hiç yeni bir donanım gerekmeden ulaşabilirlerdi.
Perlman: Hemen hemen herkes, Apple’da ve kesinlikle başka yerlerde, multimedyanın her zaman özel donanım gerektireceğini ve dolayısıyla pahalı olacağını varsayıyordu. Birkaçımız ise aksi yönde düşündük.
Çoğu kişi, Apple’daki Gavin Miller, başka bir araştırma bilimcisi olan Hoffert ile birlikte yazılım sıkıştırma ve açma konusunu çözmek için çalışıyordu.
Gavin Miller, araştırma bilimcisi: Bir öğle yürüyüşüne çıktık ve sonunda, modelimizi sürekli renk blokları ve piksel başına 2-bit interpolasyon bloklarını içerecek şekilde genelleştirdik. Bu, büyük düz alanlardaki kuantizasyon artifaktlarını feda etmemizi ve dokulu alanlarda daha fazla ayrıntı elde etmemizi sağladı. Sonuç, gerçekten küçük video boyutları için uygun olan kalite ve performans artışıydı.
Eric Hoffert, kıdemli bilimci: Sıkıştırma algoritmasının içinde birçok renk blok faktörü üzerinde denemeler yaptık ve çözümü çok agresif bir şekilde aradık.
Perlman: Eric, Lee Mighdoll ve Dean Blackketter, teknolojiyi simülasyonlar üzerinde mükemmelleştirmeye devam etti ki yazılım, herhangi bir donanım olmadan gerçek zamanlı video oynatabilsin.
Lee Mighdoll, o dönemde ATG’de bir stajyerdi ve Blackketter kıdemli programcıydı. Mighdoll alternatif teknikleri kodladı — ve projenin son kod adı hakkında bazı endişeleri olduğunu itiraf etti.
Hoffert: Road Pizza, yolda ezilen hayvanların sıkıştırılması için kullanılan bir isimdi ve biz de görüntüleri ve videoları sıkıştırmaya çalışıyorduk (hayvanları değil) — ve hala iyi görünmesini istiyorduk.
Lee Mighdoll, stajyer: Sıkıştırma yöntemine Road Pizza adını verdim, kayıplı sıkıştırma ile ilgili bir şaka olarak. Son gönderim için böyle bir ismi seçtiğim için pişmanım, ama iş işten geçmişti!
İsim dışında, bu büyük bir atılımdı. Ekip, QuickScan’ın tüm işlevlerini yazılıma dönüştürmeyi başardı.
Perlman: Road Pizza’nın video pencerelerini tamamen yazılım içinde açma ve oynatma yeteneği her şeyi değiştirdi. Her Mac (belki bir gün her PC) doğal olarak video oynatma yeteneğine sahip olabilecekti ve bu nedenle içerik oluşturanların sıkıştırılmış video içerik üretmesine büyük teşvik sağlıyordu. Road Pizza, yaratıcı düşünce ve uygulama için kapıları açtı.
Sonra mühendis Mark Krueger, kodek uygulamalarını daha da geliştirdi.
Mark Krueger, mühendis: 1984’den Ridley Scott’un ünlü reklamını Mac masaüstünde oynatılacak kadar küçülttüm. Bruce bunun harika olduğunu düşündü.
Bruce Leak, QuickTime baş geliştiricisi: Mark, sistem yazılımı olmayan ama mümkün olanı gösteren çok optimize edilmiş demolar oluşturdu. Bir kere bunun mümkün olduğunu bildikten sonra, işi bitirmek ve tüm sorunları çözmek için sadece mühendislik çalışması kalıyordu.
Road Pizza’nın başarısının ardından, media projelerinde çalışan mühendisler ve bilim insanları, Warhol adında gayri resmi bir proje oluşturdu.
Sonra, neredeyse herkesin bilmediği şekilde, sinirlenen Tyler Peppel, multimedya ürününü Apple’ın Ağ ve İletişim Başkanı Don Casey’ye önerdi. Peppel, Apple’ın Warhol ve Road Pizza’yı bir ürün haline getirmek için hızlandırması gerektiğine inanıyordu, aksi takdirde pazarı Microsoft’a kaybedecekti.
Microsoft Windows 3.0, 22 Mayıs 1990’da tanıtılacaktı, bu yüzden Casey hemen harekete geçti. Peppel’den bir ürün planı oluşturmasını istedi, böylece bunu 7 Mayıs’taki Apple’ın Dünya Geliştiriciler Konferansı’nda duyurabilsin.
O gün, Casey sahneye çıktı ve QuickTime’ı şok olmuş bir izleyiciye tanıttı, “Apple, bugünün modüler Macintosh sistemlerinde çalışacak gerçek zamanlı yazılım sıkıştırma/açma teknolojisini geliştirecektir. Ses, animasyon ve diğer zaman açısından kritik süreçlerin senkronizasyonu için sistem genelinde zaman kodlaması sağlanacaktır.” dedi.
Casey, Apple’ın yeni multimedya mimarisinin yıl sonuna kadar sunulacağını açıkladı. QuickTime’ın bütçesi, personeli veya ofisleri olmadığı hakkında bilgi vermedi.
Worthington: Şok içerisindeydik.
Konstantin Othmer, QuickDraw mühendisi: Bruce Leak’in yanında duruyordum ve ona, “Bu neydi?” diye sordum. O da hiç bir fikrinin olmadığını söyledi.
Perlman şirkette ayrılmak üzereydi, bu yüzden Bruce Leak, Color QuickDraw tecrübesine sahip olarak, Apple’ın MIDI çalışmalarını yürüten John Worthington ile birlikte QuickTime’ın günlük geliştirilmesine liderlik etmek üzere seçildiler.
Worthington: QuickTime; daha önceki çalışmaların saatlerce süren düşüncelerinin, tartışmalarının, işbirliklerinin ve testlerinin üstüne inşa edilecekti, ama şimdi bir son tarih vardı. Aniden hızla yola çıktık.
Tom Ryan, kıdemli yönetici: QuickTime’ın ne olacağı net değildi. Leak, Worthington ve Jim Batson bunun üzerinde düşünmek zorundaydı. Onlarla uzun yürüyüşler yapmayı hatırlıyorum. Jim, “Ev video sistemlerini kontrol etmemiz mi gerekiyor?” diyordu. John ise, ATG’deki iki ses mühendisinin çalışmalarını genişletmeyi önerdi, bu da geriye dönük olarak belli ki açıktı.
Steve Milne ve Mark Lentzcner daha önce AIFF’yi oluşturmuşlardı ve bu, Apple içinde medya içeriğinin, belirli donanımlara bağlı kalmaksızın, standartlaştırılmış, taşınabilir bir şekilde depolanması gerektiğine dair bir ilkenin oluşturulmasına yol açmıştı.
Toby Farrand, kıdemli mühendis: Bu QuickTime’ın anahtarıydı. Ses, QuickTime’ın gelişimini diğer her şeyden daha fazla yönlendirdi.
Görev artık belli oldu. QuickTime; bir Macintosh’un nasıl medya kodlayacağını, çözümleyeceğini, senkronize edeceğini ve kullanıcılara sunacağını belirleyecek — ekstra donanım olmadan.
Andrew Soderberg, ürün yöneticisi: Herhangi bir sebep yok ki herkes QuickTime’ı video ve ses ile anlasın, ama geliştirme süresinin başından itibaren, bu zaman tabanlı verilere dair bir şeydi. Olaylar zaman içinde ve sırayla gerçekleşiyor. Evdeki sistemlerin açılıp kapanmasını yönetmenin temel teknolojisi olarak da tanınabilirdi, tıpkı bugünkü HomeKit gibi veya iPhone’un bildirimleri gibi. QuickTime’da birden fazla “parça” mevcut, ve bugün herkesin “parça” denilince aklına video veya ses parçaları geliyor, ama bu gelişim sürecinin arkasındaki kullanım durumu değildi. Parçada ne olduğu önemli değildi, yazılım bir olay gördüğünde, belirlenen zamanda bu olaya göre tepki veriyor.
Soderberg: Kodekleri, video için yazı tipi gibi düşünüyorduk. Kullanım durumunuza uygun olan kodeği seçebiliyordunuz.
İlk görevler, yazılım kodeklerinin standart bir setini oluşturmak ve Macintosh kullanıcılarının kolayca erişebileceği bir medya oynatıcı yaratmak oldu. QuickTime Medya Oynatıcı, kullanıcı odaklı deneyimin merkezi olacaktı.
Hoffert: Jim, Mike Mills ve ben Medya Oynatıcı’nın nasıl görülmesi ve ne yapması gerektiğini hakkında bazı prototipler geliştirdik. Wizard of Oz filminden kısa bir klibi oynattığında, “Bu dünya değiştirecek. Hiç şüphe yok.” diye düşündüm.
Bu arada, İnsan Arayüzü Grubu dijital video iş akışları üzerinde öncülük ediyor.
Leak: Bugün bunların sorunlar olduğunu tanımak zor. Sabit diskler, QuickTime için fiziksel içerik dağıtımı için bir seçenek olarak fazla pahalıydı ve internet yoktu, bu yüzden QuickTime’ın mevcut fiziksel medya platformlarıyla uyumlu çalışmasını sağlamak zorundaydık, CD-ROM gibi. Başladığımızda, 1990’da teorimiz şuydu: İnsanlar içeriği posta yoluyla, bir disk üzerinde alacaklar!
Mike Mills, baş tasarımcı: Mac üzerinde dijital filmleri tarama, düzenleme ve kaydetme için prototipler geliştirdik ve bunların PowerPoint veya e-postaya nasıl entegre edilebileceğini çözdük.
Chris Thorman, programcı: QuickTime ile yapacağımız her şeyin, PageMaker’da metin yazmanın ve manipüle etmenin kolay olması gerektiği açıktı. Bunu sağlamak için, gelişmiş özelliklerin bir kısmını kullanıcıların erişemeyeceği şekilde gizledik ve bunları yalnızca seçenek tıklamalarıyla erişilebilir kıldık. Seçimlerimiz iyi oldu çünkü en az 10 yıl boyunca değişmeden kaldı.
Leak: Bir çerçevede geriye gitmek zorundasınız. İçinde sürükleyebilmelisiniz. Sesin üzerinden hızlı geçebilmelisiniz, filmi normal hızdan daha hızlı oynatabilmelisiniz. Ses anlamlı olmalıydı. Bugünlerde sıradan kabul ettiğimiz tüm yetenekler, o zamanlar hem bir tutku projesiydi hem de teknolojik bir zorluktu.
Kodlama ve test çalışmaları iyi bir şekilde devam ederken, ürün yöneticileri Doug Camplejohn, Andrew Soderberg ve Duncan Kennedy dış geliştiricilerle QuickTime’ı birleştirdi.
Duncan Kennedy, ürün yöneticisi: Başlangıçta, QuickTime’ın geliştiricilerle etkileşiminin farklı yapılması gerektiğine karar verdik. Bir Microsoft gibi olmayacaktık; yani, “Bu API’yi biz yarattık; şimdi gidin ve bu tür uygulamalar yazın.” demeyecektik. İnsanları Geliştirici Mutfağı’na davet ettik ve dedik ki, “Her şeyi bilmiyoruz, burada nerede olduğumuz.”
Sean Callahan, programcı: Genellikle, 3 AM’de beşimiz oradaydık, Geliştirici Mutfağı öncesinde kod yazmak için deli gibi çalışıyorduk. Gençtim ve ailem yanımda yoktu, ama daha önemlisi, bu benim hayalimdi.
Ryan: Doug, Duncan ve Andy beta kopyalarını dağıttığında ve mutfakları yönettiğinde, zihnimde daha da netleşti. İnsanlar kil ve harekete dayalı animasyonlar, paralel hikayeler ve eğitim videoları oluşturdu — ekipteki hiç kimsenin hayal edemeyeceği yaratıcı şeyler. Gerçekten muhteşemdi.
Leak: Açıkçası, biraz da akıl hastanesi çalışanları gibiydi. Steve Jobs gitmişti ve herkes geleceği inşa etme konusunda heyecanlıydı. O dönem, “Dünyayı değiştirebilecek Apple” zamanıydı. Hepimiz birlikteydik. Harika günlerdi.
Projelerin ilerleyişinin Apple’da yayılmasıyla, daha fazla mühendis bu projeye katılmak istedi. Leak, sorunları çözmek için “ödünç” in-house uzmanları dâhil etmeyi başardı.
Leak: Gary Davidian, bize mikro saniyelerle işaretlenmiş bir zamanlayıcı sağladı; bu, zaman yöneticimiz oldu. Artık ses ve video konumlandırmalarını doğru olarak yapabiliyorduk.
George Cossey, sözleşmeli programcı: Bruce, çok zeki ve çok çalışan A+ insanlardan oluşan çok küçük ve sıkı bir grup topladı. Her birinin kendi alanında mükemmel çalışacağını bilirsiniz.
Mühendisler sorunları çözdükçe, başka bir donanım sorunu ile karşı karşıya geldiler. Kullanıcılar, farklı uygulamalar için videoların birden fazla kopyası ile sabit disklerini dolduracak kadar para harcayamazdı.
Peter Hoddie, programcı: Videoyu yakalayabilmeli, ardından bir uygulamadan kopyalayıp diğerine yapıştırabilmeliydiniz. Mac’in entegrasyon yöntemi çok önemliydi. Videoları gerçekten kopyalamak için yeterli bellek yoktu, bu yüzden düzenleme referansla yapılmalıydı. O dönemde, bu tür şeyler yapan kimse yoktu.
Perlman: QuickTime’ı sadece geleceğe ölçeklenebilir hale getirmekle kalmayıp, sınırlı performansa sahip bilgisayarlarda çalışacak şekilde bir ürün haline getirmenin inanılmaz bir çabasıydı.
Küçük bir bütçe ve teslimat için daha bir yıl olmamasına rağmen, QuickTime 1991 WWDC’de tüm dikkatleri üstüne çekti. Bruce Leak sahneye çıktı ve büyük bir QuickTime filmi olarak orijinal 1984 TV reklamını oynattı.
Ryan: 3000 kişinin bulunduğu kalabalıktan harika bir tepki aldık. Şimdi bunu hatırladıkça tüylerim diken diken oluyor. Tüm o geç saatler ve diğer saçmalıklar ama sonunda geldik ve QuickTime başlangıç kitlerini en hızlı şekilde dağıtmaya çalışıyordum.
Tek bir ekip, dijital medya çağına kapı aralamıştı.
Soderberg: Steve Jobs ve Steve Wozniak dışında, bu mühendisler, iPhone’un gelişine kadar Apple tarihinin en önemli mühendisleriydi.
Casey King, kıdemli mühendis
QuickTime: daha önce hiç olmadığı gibi, her şey gibi oldu.
Aldıntı: Geleceği İcat Etmek, John Buck
Telif hakkı © 2026 John Buck. Books.By tarafından yayımlandı.
