Gölge avcıları, yıldızları örten Didymos asteroitini yakaladı

Aylarca süren bir çabanın ardından, gökbilimciler, Didymos asteroitinin on milyonlarca kilometre öteden, çok uzak yıldızların önünden geçerken oluşturduğu anlık gölgeyi yakalamayı başardılar. ve yıldızların kesin konumu biliniyor. Bu durumda bile, bir başarı şansı elde etmek için, birkaç gözlemcinin, yıldızın uçup giden solmasını bir saniyeden kısa bir süre içinde görebilmek için, gölgenin yolu boyunca titizlikle tahmin edilen konumlara yerleştirilmesi gerekiyordu.

Neden böyle iddialı bir meydan okumaya girişiyorsunuz? Çünkü “yıldız örtülmeleri” olarak adlandırılanlar, Güneş Sistemi nesnelerinin şekilleri ve konumları hakkında, aksi takdirde uzak gözlemciler için imkansız olan bir doğrulukla bilgi elde etmek için olağanüstü bir araçtır. Ve en önemlisi, ESA’nın Gaia uydusu tarafından oluşturulan ultra hassas üç boyutlu yıldız haritaları, bu tekniği son yıllarda çok daha uygulanabilir hale getirdi.

Özellikle Yakın Dünya asteroitlerinin tıkanmalarını hedeflemek için, ACROSS adlı bir ESA destekli proje, Örtülme Sistematik Araştırması yoluyla Asteroid İşbirliğine Dayalı Araştırma, ESA’nın Keşif programı tarafından, Ajansın Açık Alan İnovasyon Platformu tarafından umut verici uzay araştırmaları arayan bir çağrı aracılığıyla desteklendi. destek için fikirler.

ACROSS’un proje lideri ve Gaia’daki Güneş Sistemi veri işlemesinden sorumlu Observatoire de la Côte d’Azur’dan Paolo Tanga, “‘yıldız örtülmeleri’ni gözlemlemeye dayalı astrometrinin başlangıçta Mars ve Jüpiter arasındaki ana kuşaktaki asteroitler için kullanıldığını, sonra uzaktaki Trans-Neputnian nesneler için, ancak ACROSS sistematik sömürüsünü Dünya’ya Yakın asteroitlere de genişletiyor.Zorluk budur: çünkü NEA’lar hızlı hareket eder ve küçüktür, bu nedenle daha kısa olaylar ve yere yansıtılan çok daha dar gölgeler üretir “

Okültasyonları kullanarak NEA’ları nasıl yakalayabilirim? Yörüngelerinin doğruluğunu geliştirerek, olayların nerede ve ne zaman görülebileceğine dair doğru tahminleri yayarak ve hem yurttaş bilim adamlarından (motive olmuş amatör astronomlar) hem de profesyonellerden oluşan ağları küresel ölçekte harekete geçirerek.

ACROSS, NASA’nın Çifte Asteroid Yönlendirme Testi, DART’ın hedefi olan Dimorphos adlı 160 m çapında daha küçük bir uydunun yörüngesinde dönen 780 m çapındaki ana asteroit ile aslında ikili bir asteroit sistemi olan Didymos’a özel olarak odaklanıyor. 26 Eylül gecesi DART uzay aracı, yörüngesini değiştiren iki asteroitten daha küçük olanına çarptı.

ESA daha sonra, çarpma sonrası asteroidin yakından incelemesini yapmak için Hera uzay aracını Didymos sistemine uçuracak. Birkaç yıl boyunca tekrar eden okültasyonlar, DART’ın etkisiyle sistemin Güneş etrafındaki yörüngesindeki sapmanın ölçülmesine bile izin verecektir; bu, yalnızca DART veya Hera tarafından yapılamaz.

ACROSS ortak araştırmacısı, Selanik Aristotle Üniversitesi’nden (AUTh) Prof. Kleomenis Tsiganis, “bu tür kampanyaları mümkün kılmak için, şu anda mevcut verilerden bağımsız yörünge iyileştirme hesaplamaları yapmamız, örtülme yolunun belirsizliğini birkaç kilometreye indirmemiz gerekiyordu. ve milisaniye cinsinden ölçülmesi gereken yıldızdan bir anlık yanıp sönmeyi yakalamak için gözlemcileri uygun şekilde görevlendirin.”

25 Ağustos’ta Portekiz, İspanya ve Cezayir’de görevlendirilen 45 gözlemci örneğinde olduğu gibi, lojistik çabalar birkaç haftadır muazzam ve başarısız oldu, ancak olumsuz meteorolojik koşullar nedeniyle gözlem yapması engellendi.

Bu arada, NASA Jet Propulsion Laboratory’den DART ekibinden Steve Chesley ile yakın bir işbirliği de dahil olmak üzere tüm cephelerdeki çabalar, tahminleri daha da geliştirdi.

Ve sonra başarı geldi: İlk onay 15 Ekim’de altı teleskopun konuşlandırılmasından geldi; bunlardan beşi tek bir gözlemci olan Roger Venable tarafından Kuzey Oklahoma, ABD’de, diğeri ise Robert Dunford tarafından denetlendi. Bunlardan biri -09:02 CEST’de- yıldızın solmasını yaklaşık 0.13 saniye boyunca, mümkün olan maksimum süreden biraz daha kısa bir sürede açıkça yakaladı.

Ardından, 18 Ekim’de, Jose-Luis Ortiz liderliğindeki bir ekibin sırası, İspanya’da Granada yakınlarındaki ev enstitüsü Instituto de Astrofisica de Andalucia-CSIC’ye çok yakın bir etkinliği gözlemleyen geldi. 28 cm açıklığa sahip portatif bir teleskopla donatılmış Miguel Sanchez, tahminlere mükemmel bir uyumla örtülmeyi açıkça kaydetti.

Daha sonra, aynı gün, Japonya’da yedi teleskop konuşlandırıldı; Japan Occultation Information Network (JOIN) aracılığıyla Hayato Watanabe ve Miyoshi Ida’nınkiler şanslıydı – bu iki site tarafından gözlemlenen ilk olaydı.

Didymos’un astronomlar tarafından ilk kez yakalanan arkasındaki yıldızların tutulması ile gelecekteki olayları yakalamak daha kolay olacak. Bunlardan daha fazlasını gözlemlemek, Didymos yörüngesinin çok daha doğru bir şekilde izlenmesini sağlamalı, muhtemelen Didymos’un güneş merkezli yörüngesinde DART etkisi nedeniyle küçük bir değişikliğin tespit edilmesini sağlamalı ve hatta DART’ın etkisinin bıraktığı izler hakkında daha fazla bilgi edinmeyi ummalıdır.