Glokom, gözün arkasındaki optik sinire zarar vererek görme kaybına ve körlüğe yol açabilen bir grup göz rahatsızlığını ifade eder. Glokomun semptomları yavaş yavaş gelişebilir ve genellikle ciddi hasar oluşana kadar fark edilmez.
devamını oku
Glokom, geri döndürülemeyen görme kaybı ve körlüğün önde gelen nedenidir. Gözde sıvı birikerek, görsel bilgiyi beyne ileten optik sinire zarar veren basınç oluşturduğunda gelişir.
Erken teşhis ve tedavi, kalıcı görme kaybını önlemek için çok önemlidir, ancak hastalık ilerleyene kadar genellikle hiçbir erken belirtiye (ağrı, rahatsızlık veya bulanık görme) sahip değildir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 3 milyon kişi glokom hastasıdır ancak bunların yarısı semptom ve farkındalık eksikliği nedeniyle bunun farkında değildir. Glokomun tedavisi olmasa da erken müdahale sıklıkla daha fazla hasarı önleyebilir ve görüşünüzü korumanıza yardımcı olabilir.
Firstpost, nedenleri, risk faktörleri ve erken teşhis ve tedavinin önemi de dahil olmak üzere hastalığın çeşitli yönlerine ışık tutmak için Dr Agarwals Göz Hastanesi (Jayalakshmipuram) Klinik Hizmetler Başkanı Dr Pavan V Joshi ile konuştu.
Glokomun ne olduğunu ve neden ‘görmenin sessiz hırsızı’ olarak adlandırıldığını açıklayabilir misiniz?
Doktor Pavan Joshi: Glokom, yüksek göz içi basıncının optik sinirin zayıflamasına ve sonuçta görme kaybına neden olduğu ilerleyici bir hastalık olarak tanımlanır. Başlangıç evrelerinde herhangi bir belirti vermemesi ve geri dönüşü olmayan görme kaybına yol açması nedeniyle “sessiz görme hırsızı” olarak anılmaktadır. Glokom dünya çapında kalıcı görme kaybının önde gelen nedenidir.
En sık görülen glokom türleri nelerdir ve nedenleri ve ilerlemeleri açısından nasıl farklılık gösterirler?
Doktor Pavan Joshi: Genel olarak glokom, Açık Açılı Glokom ve Açı Kapanışlı Glokom olarak sınıflandırılabilir. Ancak başka alt türleri de vardır. Sulu sıvının normal drenajının gerçekleştiği ön odanın açı genişliği açısından farklılık gösterirler. Her iki tip de geri dönüşü olmayan görme kaybına neden olabilir. Diğer glokom türleri arasında steroid kaynaklı glokom, travmatik glokom, psödoeksfolyatif glokom ve hatta çocukluk ve gençlik glokomları bulunur.
Kimler glokom geliştirme riski altındadır ve hangi önleyici tedbirleri alabilirler?
Doktor Pavan Joshi: Ana risk faktörü genetiktir. Birisine glokom tanısı konulursa, bu kişinin kan akrabalarında glokom gelişme olasılığı %22 iken genel popülasyonda bu oran %2-3’tür. En etkili önleyici tedbir kapsamlı bir göz muayenesinden geçmektir.
Erken teşhis için düzenli göz taramasının önemi nedir ve bireyler kaç yaşında test yaptırmaya başlamalıdır?
Doktor Pavan Joshi: Göz doktoru tarafından yapılan göz taraması ve göz içi basıncı ölçümü, glokomun teşhis ve tedavisinde en önemli araçlardır. 40 yaşından itibaren herkesin göz tansiyonunu kontrol ettirmesi gerekiyor.
Tanı teknolojilerindeki hangi gelişmeler glokomun erken evrelerde tespit edilmesini kolaylaştırdı?
Doktor Pavan Joshi: Optik Sinir taramaları (OCT RNFL), tespit edilebilir görme kaybına neden olmadan önce bile glokomu tespit edebilir. Bu aşamaya perimetrik öncesi glokom denir. Şüpheye düştüğünüzde optik sinir başındaki değişiklikleri doğrulamak için bir tarama yaptırmak daha iyidir.
Glokom için mevcut tedavi seçenekleri nelerdir ve görme kaybını önlemede ne kadar etkilidirler?
Doktor Pavan Joshi: Yüksek göz içi basıncı glokomun ilerlemesinin ana nedeni olduğundan, kontrol altına alınmalı ve etkilenen sinir için “hedef basınç” düzeyine düşürülmelidir. Göz damlaları hastalığın kontrolünde oldukça etkilidir. Bununla birlikte, bir kişiye glokom tanısı konduktan sonra ömür boyu göz damlası kullanması gerekir çünkü damla kullanıldığı sürece basınç kontrol altında kalacaktır.
Diyet, egzersiz veya stres yönetimi gibi yaşam tarzı faktörleri glokomun ilerlemesini nasıl etkiler?
Doktor Pavan Joshi: Dengeli bir diyet, aerobik egzersiz, ağırlık çalışması ve uygun stres yönetimi, optik sinire giden kan akışını artırarak glokomun ilerlemesini yavaşlatmaya ve böylece onu korumaya yardımcı olabilir.
Glokomlu kişilerin görüşlerini daha fazla korumak için alması gereken özel önlemler var mı?
Doktor Pavan Joshi: Reçete edilen göz damlalarının zamanında ve doğru teknikle kullanılması, doktorun önerdiği şekilde düzenli göz muayenesi yapılması ve glokomla ilgili yanlış bilgilerden kaçınılması çok önemlidir. Hastalar ayrıca paniğe kapılmaktan kaçınmalı ve bunun yerine tüm şüphelerini gidermek için doktorlarıyla açık bir şekilde görüşmelidir.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sağlık sistemleri glokomun yönetilmesinde ne gibi zorluklarla karşılaşıyor?
Doktor Pavan Joshi: Periferik görüşü, optik sinir başı ölçümlerini ve göz içi basıncını kontrol edecek ekipmanın bulunmaması, glokomun büyük ölçüde yetersiz tanısına yol açar. Gelişmekte olan ülkelerde glokom vakalarının neredeyse %90’ının teşhis edilemediği tahmin edilmektedir.
Glokom Farkındalık Ayı gibi halkı bilinçlendirme kampanyaları bu hastalığın küresel yükünün azaltılmasına nasıl yardımcı olabilir?
Doktor Pavan Joshi: Glokomla mücadelenin en iyi yolu, özellikle 40 yaşını doldurmuş kişiler veya halihazırda glokom tanısı almış bir kişiyle kan bağı olan kişiler için kapsamlı göz muayeneleri ve göz içi basıncı taramalarının önemi konusunda farkındalığı yaymaktır.
Ufukta glokom için gen terapisi veya kök hücre tedavilerinde herhangi bir ilerleme var mı?
Doktor Pavan Joshi: Glokom çok genli bir hastalık olduğundan gen terapisinin etkinliği henüz kanıtlanmamıştır. Kök hücre tedavisi umut verici olsa da şu anda kanıtlanmış faydalardan yoksundur. Bu tedavilerin gelecekte etkili olacağını ümit etsek de, düzenli göz muayeneleri glokomu tespit etmenin ve önlemenin en iyi yolu olmayı sürdürüyor.
- Glokom, gözün arkasındaki optik sinire zarar vererek görme kaybına ve körlüğe yol açabilen bir grup göz rahatsızlığını ifade eder. Glokomun semptomları yavaş yavaş gelişebilir ve genellikle ciddi hasar oluşana kadar fark edilmez.
- Glokomun ne olduğunu ve neden ‘görmenin sessiz hırsızı’ olarak adlandırıldığını açıklayabilir misiniz?
- En sık görülen glokom türleri nelerdir ve nedenleri ve ilerlemeleri açısından nasıl farklılık gösterirler?
- Kimler glokom geliştirme riski altındadır ve hangi önleyici tedbirleri alabilirler?
- Erken teşhis için düzenli göz taramasının önemi nedir ve bireyler kaç yaşında test yaptırmaya başlamalıdır?
- Tanı teknolojilerindeki hangi gelişmeler glokomun erken evrelerde tespit edilmesini kolaylaştırdı?
- Glokom için mevcut tedavi seçenekleri nelerdir ve görme kaybını önlemede ne kadar etkilidirler?
- Diyet, egzersiz veya stres yönetimi gibi yaşam tarzı faktörleri glokomun ilerlemesini nasıl etkiler?
- Glokomlu kişilerin görüşlerini daha fazla korumak için alması gereken özel önlemler var mı?
- Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sağlık sistemleri glokomun yönetilmesinde ne gibi zorluklarla karşılaşıyor?
- Glokom Farkındalık Ayı gibi halkı bilinçlendirme kampanyaları bu hastalığın küresel yükünün azaltılmasına nasıl yardımcı olabilir?
- Ufukta glokom için gen terapisi veya kök hücre tedavilerinde herhangi bir ilerleme var mı?


