SOFIA verilerinin, Şubat 2022’deki gözlemler sırasında göründüğü şekliyle Ay’ın bir görselleştirmesinin üzerine yerleştirilmiş suyun bir sinyalini veya “ışık imzasını” ölçen bir görselleştirme. Daha koyu mavi, daha yüksek bir su konsantrasyonunu gösterir. İncelenen bölgenin sol üst kısmına yakın bir yerde, suyun özellikle dik bir Ay özelliğinin gölgeli tarafında yoğunlaştığı koyu mavi bir sırt görülüyor. Bölgenin sol tarafının yarısında Moretus Krateri bulunur. Kraterin üst yarısındaki iç duvar, bu gölgeli yüzeyde daha büyük bir su varlığına işaret edecek şekilde koyu mavi ile açıkça çizilmiştir. Bölgenin sağ tarafı genel olarak daha kuru olmasına rağmen, kraterlerin iç kısımlarını açık mavi renkte izleyen su hala görülebilir. Kredi: NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi Bilimsel Görselleştirme Stüdyosu/Ernie Wright
Kızılötesi Astronomi için artık emekli olan Stratosferik Gözlemevi’ni (SOFIA) kullanan yeni bir çalışma, aydaki ilk ayrıntılı, geniş alanlı su dağılımı haritasını bir araya getirdi. SOFIA, NASA ve Alman Uzay Ajansı’nın DLR’deki ortak projesiydi.
Su verileri tarafından işaretlenen net, tanımlanabilir Ay özellikleri ile çalışma, suyun ayın yüzeyinde, özellikle de uzay araştırmaları için önemli bir alan olan güney kutbu yakınında nasıl hareket ettiğine dair ipuçları veriyor.
Yeni harita, 60 derece enlem altındaki ay yüzeyinin Dünya’ya bakan tarafının yaklaşık dörtte birini kapsıyor ve ayın güney kutbuna kadar uzanıyor. Kapsanan geniş bölge göz önüne alındığında, araştırmacılar, suyun aydaki yüzey özellikleriyle nasıl ilişkili olduğunu, güneş ışığından uzak durmayı ve soğuk bölgeleri tercih etmeyi kolayca belirleyebildiler.
“Su verilerine baktığımızda, aslında krater kenarlarını görebiliyoruz, tek tek dağları görebiliyoruz ve bu yerlerdeki daha yüksek su konsantrasyonu sayesinde dağların gündüz ve gece tarafları arasındaki farklılıkları bile görebiliyoruz.” NASA’nın Kaliforniya Silikon Vadisi’ndeki Ames Araştırma Merkezi’ndeki SOFIA Bilim Merkezi direktörü ve 2023 Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı’nda sunulan çalışmanın baş yazarı Bill Reach.
2024’ün sonlarında, NASA’nın Volatiles Investigating Polar Exploration Rover (VIPER) aracı, Dünya’nın ötesindeki ilk kaynak haritalama görevini yürütmek için SOFIA tarafından incelenen bölgeye, Mons Mouton’un tepesine inecek. Düz tepeli ay dağı, SOFYA verilerinin mevcut çalışmasına öncülük eden ekibin bir sonraki makalesinde bir vurgu bölgesi olacak.
Bu güncel bulgu, ayın güneşli yüzeyindeki suyun miktarı ve dağılımıyla ilgili önceki iki SOFIA sonucuyla birlikte, suyun benzersiz bir ışık izini takip ediyor. Ay yüzeyinin geniş alanlarını gözlemleyen diğer görevler, suyu hidroksil gibi benzer moleküllerden ayırt edemeyen farklı ışık dalga boylarını inceledi. Ay’ın suyu toprakta bulunur ve buz kristalleri veya diğer malzemelere kimyasal olarak bağlı su molekülleri olarak bulunabilir.
Araştırmacılar, bölgedeki mutlak su miktarını belirlemek yerine, bolluğunun nasıl değiştiğini görmek için ayın güney kutbu çevresinde elde edilen verileri, ayın ekvatoruna yakın nispeten kuru bir referans bölgesiyle karşılaştırdılar. Su, Dünya’daki kayakçıların daha az doğrudan güneş alan yamaçların karı daha uzun süre tuttuğunu bilmesine benzer şekilde, kraterlerin ve dağların gölgeli kenarlarında daha yüksek konsantrasyonlarda bulundu. Bu, ayın yerel coğrafyasının mevcut su miktarında önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
NASA, astronotları Artemis’in altında aya geri göndermeye hazırlanırken, ajans ayın güney kutbu yakınında 13 aday iniş bölgesi belirledi. Artemis aracılığıyla NASA, aya ilk kadını ve ilk beyaz olmayan insanı indirecek ve ay suyu, uzun vadeli bir insan varlığı oluşturmak için kritik bir kaynak olabilir.
NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde misafir araştırma görevlisi ve VIPER bilim ekibi üyesi Casey Honniball, “SOFIA verilerinin bu haritası ve gelecek diğerleriyle, suyun farklı ay çevre koşullarında nasıl yoğunlaştığını inceliyoruz” dedi. Çalışmaya dahil olan Greenbelt, Maryland. “Bu harita, Artemis programı için potansiyel arama alanları hakkında değerli bilgiler sağlayacak, aynı zamanda VIPER gibi gelecekteki bilim misyonları için bölgesel bağlam da sağlayacaktır.”
Yeni harita sonuçlarının oluşturulduğu güney bölgesine ek olarak, SOFYA’nın diğer görevlerle ilgili alanlara ilişkin gözlemleri de arşivde ve şu anda analiz ediliyor. NASA Artemis ile ilgili görevler, hidroksil ve suyunu haritalamak için ayın yörüngesine oturacak olan Lunar Trailblazer dahil olmak üzere hem kutupsal hem de kutupsal olmayan bölgeleri hedef alacak.
Ay’ın suyunun nereden gelebileceği – eski olup olmadığı ve aydaki erken volkanik süreçlerin bir sonucu olarak ayın minerallerinde doğal olarak var olup olmadığı veya çağdaş olup asteroitler, kuyruklu yıldızlar veya güneş rüzgarı tarafından taşınıp taşınmadığı ve göç edip etmediği. Ayın yüzeyi, SOFYA gözlemlerinin açık bıraktığı bir başka önemli sorudur. VIPER, suyun yüzeyde yaygın ve derin mi yoksa sadece yüzeye mi yoksa yüzeye yakın mı dağıldığını belirlemede önemli olan bu ayrımı daha iyi anlamayı amaçlayacaktır.
Bununla birlikte, ayın en alt sınırında bile bir zamanlar inandığımızdan çok daha fazla su içerdiği açıktır.
Mānoa’daki Hawaii Üniversitesi’nde profesör ve makalenin ortak yazarı Paul Lucey, “Apollo döneminden Ay’ın kemik kuruduğuna dair ortak bilgimiz yanlıştı” dedi. “Yanlış olduğunu zaten biliyoruz, ama soru ne kadar olduğu.”
Çalışma yayınlandı Gezegen Bilimi Dergisi.
Daha fazla bilgi:
William T. Reach ve diğerleri, Ayın Güney Kutup Bölgesindeki Moleküler Suyun 6 μm Spektroskopik Görüntülemeye Dayalı Dağılımı, Gezegen Bilimi Dergisi (2023). DOI: 10.3847/PSJ/acbdf2
Alıntı: Çalışma, 28 Mart 2023 tarihinde https://phys.org/news/2023-03-reveals-moon-south-pole.html adresinden alınan, ayın güney kutbuna yakın su haritasını ortaya koyuyor (27 Mart 2023).
Bu belge telif haklarına tabidir. Kişisel çalışma veya araştırma amaçlı adil ticaret dışında, yazılı izin olmaksızın hiçbir bölüm çoğaltılamaz. İçerik sadece bilgilendirme amaçlıdır.
