Bir kara delik kendi tarafında dönüyor

Finlandiya’daki Turku Üniversitesi’nden araştırmacılar, ikili bir sistemdeki bir kara deliğin dönme ekseninin, yıldız yörüngesinin eksenine göre 40 dereceden fazla eğildiğini buldular. Bulgu, kara delik oluşumunun mevcut teorik modellerine meydan okuyor.

Finlandiya’daki Tuorla Gözlemevi’nden araştırmacılar tarafından yapılan gözlem, bir kara deliğin dönme ekseni ile ikili sistem yörüngesinin ekseni arasında büyük bir fark gösteren ilk güvenilir ölçümdür. MAXI J1820+070 adlı ikili yıldız sisteminde araştırmacılar tarafından ölçülen eksenler arasındaki fark 40 dereceden fazlaydı.

Çoğu zaman, merkezi bir kütlesel cismin dönüş ekseni, uydularının dönüş ekseni ile yüksek derecede hizalıdır. Bu, güneş sistemi için geçerlidir: Gezegenler, güneşin ekvator düzlemi ile kabaca çakışan bir düzlemde güneşin etrafında yörüngede dönerler. Güneş dönme ekseninin Dünya’nın yörünge eksenine göre eğimi sadece 7 derecedir.

“Uyum beklentisi, büyük ölçüde, kara delik X-ışını ikili dosyaları gibi tuhaf nesneler için geçerli değildir. Bu sistemlerdeki kara delikler, kozmik bir afetin -dev bir yıldızın çöküşünün- sonucu olarak oluşmuştur. Şimdi, kara deliğin, etrafındaki yörüngede dönen daha hafif yoldaş yıldızdan maddeyi sürüklediğini görüyoruz.Parlak optik ve X-ışını radyasyonunu, düşen malzemenin son iç çekişi olarak ve ayrıca sistemden atılan göreli jetlerden gelen radyo emisyonunu görüyoruz. ” diyor Turku Üniversitesi’nde astronomi profesörü ve yayının baş yazarı Juri Poutanen.

Bu jetleri takip eden araştırmacılar, kara deliğin dönme ekseninin yönünü doğru bir şekilde belirleyebildiler. Daha sonra yoldaş yıldızdan kara deliğe düşen gaz miktarı azalmaya başladığında, sistem karardı ve sistemdeki ışığın çoğu yoldaş yıldızdan geldi. Bu şekilde, araştırmacılar yörünge eğimini spektroskopik teknikler kullanarak ölçebildiler ve bu, fırlatmaların eğimi ile neredeyse çakıştı.

“Yörüngenin 3 boyutlu yönünü belirlemek için, ayrıca sistemin gökyüzündeki konum açısının, yani sistemin gökyüzünde kuzey yönüne göre nasıl döndüğünün bilinmesi gerekiyor. Bu, polarimetrik teknikler kullanılarak ölçüldü, “diyor Juri Poutanen.

Sonuçlar, yayınlanan Bilimkara delik oluşumu ve bu tür sistemlerin evrimi çalışmalarına yönelik ilginç perspektifler açın, çünkü birçok kara delik oluşumu ve ikili evrim senaryosunda bu tür aşırı yanlış hizalamayı elde etmek zordur.

“Yörünge ekseni ile kara delik dönüşü arasındaki 40 dereceden fazla fark tamamen beklenmedikti. Bilim adamları, maddenin davranışını bir kara deliğin etrafındaki eğri bir zaman uzayında modellediklerinde, bu farkın genellikle çok küçük olduğunu varsaydılar. mevcut modeller zaten gerçekten karmaşık ve şimdi yeni bulgular bizi onlara yeni bir boyut eklemeye zorluyor” diyor Poutanen.

Anahtar bulgu, şirket içi yerleşik polarimetrik alet kullanılarak yapıldı. DIPol-UF monte edilmiş İskandinav Optik TeleskopDanimarka’daki Aarhus Üniversitesi ile ortaklaşa Turku Üniversitesi’ne aittir.