2024 BX1 asteroitinden gelen Aubrite göktaşı, Freie Üniversitesi Yüksek Lisans öğrencisi ve Arbeitskreis Meteore üyesi Laura Kranich tarafından Museum für Naturkunde Berlin’de fotoğraflandı. Araştırmaya katılan ve bu göktaşını Almanya’nın Ribbeck köyü yakınlarında bulan kişi. Kredi: Laura Kranic tarafından Museum für Naturkunde Berlin
Jenniskens’in Museum für Naturkunde’deki işbirlikçileri, bu parçalardan birinin elektron ışınlı mikro sondayla yapılan ilk incelemelerinin, aubrit tipi bir akondritin tipik mineralojisini ve kimyasal bileşimini kanıtladığını resmen duyurdu.
Resmi sınıflandırma artık birçok kişinin 21 Ocak 2024’te Berlin yakınlarına düşen garip göktaşlarının görüntülerine bakarak şüphelendiği şeyle aynı hizada. Bunlar, “aubrites” adı verilen nadir bir gruba ait.
SETI Enstitüsü meteor gökbilimcisi Dr. Peter Jenniskens, “Bunları bulmak son derece zordu çünkü uzaktan bakıldığında Dünya’daki diğer kayalara benziyorlar” dedi. “Yakın, pek değil.”
Jenniskens, Museum für Naturkunde (MfN) araştırmacısı Dr. Lutz Hecht ile birlikte Ribbeck köyünün hemen güneyindeki tarlaları araştırmak için San Francisco’dan Berlin’e gitti ve MfN, Freie Universität Berlin ve Deutches zentrum’dan öğrenci ve personelden oluşan bir ekibe rehberlik etti. für Luft und Raumfahrt ve sonbaharı takip eden günlerde Technische Universität Berlin.
Tespit Zorluğu
“Meteor gökbilimcileri Dr. Pavel Spurný, Jiří Borovička ve LukáS Güçlü rüzgarların göktaşlarını nasıl uçurduğunu hesaplayan ve ateş topunun yaydığı ışığa dayanarak bunların enstatit bakımından zengin nadir göktaşları olabileceğini öngören Çek Bilimler Akademisi Astronomi Enstitüsü’nden Shrbený, arama ekibimiz başlangıçta kolayca tespit edemedi. Onları yerde,” dedi Jenniskens.
Atmosfer ısısından kaynaklanan ince bir siyah cam kabuğa sahip olan diğer meteorların aksine, bu meteorlar çoğunlukla yarı saydam bir cam kabuğa sahiptir.
Jenniskens, “Meteorları ancak Polonyalı bir göktaşı avcısı ekibinin ilk bulguyu tespit etmesinden ve bize ne aramamız gerektiğini göstermesinden sonra fark ettik” dedi. “Bundan sonra ilk bulgularımız Freie Üniversitesi öğrencileri Dominik Dieter ve Cara Weihe tarafından hızlı bir şekilde yapıldı.”
Göktaşı Koleksiyonlarının Önemi
Göktaşları, ilk olarak gökbilimci Dr. Krisztián Sárneczky tarafından Macaristan’daki Konkoly Gözlemevi’ndeki bir teleskopla tespit edilen, takip edilen ve daha sonra Dünya atmosferini etkileyeceği tahmin edilen küçük asteroit 2024 BX1’in parçalarıdır. NASAScout ve ESA’nın Meerkat Asteroid Guard etki tehlikesi değerlendirme sistemleri, Davide Farnocchia ile birlikte JPL/Caltech sık sık yörünge güncellemeleri sağlıyor ve sonunda görülen ve filme alınan parlak bir ateş topuna neden oluyor. Bu, Jenniskens’in 2008’de Sudan’da, 2018’de Botsvana’da ve 2023’te Fransa’da meydana gelen çarpışmanın ardından böylesine küçük bir asteroit çarpmasını dördüncü rehberli kurtarmasıydı.
Bugün, Jenniskens’in Museum für Naturkunde’deki işbirlikçileri, bu parçalardan birinin elektron ışınlı mikro sondayla yapılan ilk incelemesinin, aubrit tipi bir akondritin tipik mineralojisini ve kimyasal bileşimini kanıtladığını resmen duyurdu. Bu sonuç, incelenmek ve onaylanmak üzere 2 Şubat 2024 tarihinde Meteoroloji Derneği Uluslararası İsimlendirme Komisyonu’na sunuldu.
Göktaşının adı, 14 Eylül 1836’da benzer bir göktaşının düştüğü Fransa’nın Aubrés köyünden geliyor. Müzenin koleksiyonunda bundan bir parça var.
Müzenin göktaşı koleksiyonunun bilimsel başkanı Dr. Ansgar Greshake, “Bu kanıtlara dayanarak kaba bir sınıflandırmayı nispeten hızlı bir şekilde yapabildik” dedi. “Bu, koleksiyonların araştırma açısından büyük öneminin altını çiziyor. Şu ana kadar dünya çapındaki göktaşı koleksiyonlarında bu tür gözlemlenen diğer on bir düşüşe ait yalnızca materyal var.”
“Aubritler, insanların genel olarak meteorların nasıl göründüğünü hayal ettiği gibi görünmüyor. Aubritler daha çok gri bir granite benziyor ve esas olarak magnezyum silikatlar enstatit ve forsteritten oluşuyor,” dedi ilk sınıflandırmada yer alan ve araştırmaya katılan Museum für Naturkunde’den Christopher Hamann. “Neredeyse hiç demir içermiyor ve genellikle göktaşlarını tanımanın iyi bir yolu olan camsı kabuk, diğer göktaşlarının çoğundan tamamen farklı görünüyor. Bu nedenle aubritlerin sahada tespit edilmesi zordur.”
