Webb uzay teleskopunun son gözlemlerinden verileri analiz eden bir ekibe göre, galaksimizin merkezindeki kara delik, titremelerden parlak patlamalara kadar bir fişek telaşı yaşıyor.
Gözlemler, Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara delik olan Yay A* (A-Star olarak telaffuz edilen) yakınında aşırı ortamı detaylandırdı. Yay A*, güneşin kütlesinin yaklaşık dört milyon katıdır ve nesnenin acımasız yerçekimi tarafından kara deliğe doğru emilen bir malzeme diski ile çevrilidir. Bir Northwestern Üniversitesi sürümüne göre, son gözlemler henüz kara deliğin en uzun ve en ayrıntılı olanıdır.
Ekibin son çalışmasına göre –yayınlanmış Bugün Astrofizik dergi mektupları– Kara deliğin birikim diski, enerjik fişeklerle patlıyor ve evrendeki en kafa karıştırıcı nesnelerden bazılarının nasıl kaldığı kara deliklerin hemen ortamlarını etkilediğini ipuçları sunuyor.
Bir üniversite sürümünde Northwestern’de bir gökbilimci ve çalışmanın baş yazarı Farhad Yusef-Zadeh, “Fişeklerin esasen tüm süper kütleli kara deliklerde olması bekleniyor, ancak kara deliğimiz benzersiz” dedi. “Her zaman aktivite ile köpürüyor ve asla kararlı bir duruma ulaşmıyor gibi görünüyor. Kara deliği 2023 ve 2024 boyunca birçok kez gözlemledik ve her gözlemde değişiklikleri fark ettik. ”
https://www.youtube.com/watch?v=tdodpewzzc
Sagittarius A* zaman zaman X-ışını dalga boylarında ve daha sık kızılötede parlar, bu da Webb teleskopunun algılayıcı kızılötesi bakışları için birincil hedef haline gelir. Son gözlemler teleskopun kızılötesi kamerası veya Nircam ile yapıldı. Teleskop, bir yıldan fazla süren toplam 48 saat boyunca Yay A* gözlemledi. Ekip, zamanla alevlenmesinin nasıl değiştiğini anlamak için yılın farklı noktalarında kara deliği gözlemledi.
Gökbilimciler, kara deliğin fişeklerinin sıklığı nedeniyle şaşırdı – günde altı büyük fişeklik, daha büyük flaşlar arasında serpiştirilmiş daha küçük fişekler. Yusef-Zadeh, flaşların muhtemelen aşırı ısıtılmış gazını (plazma) sıkıştıran toplanma diskindeki kesintilerden kaynaklandığını ve güneşimiz tarafından üretilen güneş parlamalarına benzer radyasyon patlamalarına neden olduğunu söyledi.
Yusef-Zadeh, “Tabii ki, süreçler daha dramatik çünkü bir kara deliğin etrafındaki ortam çok daha enerjik ve çok daha aşırı” dedi. “Ama güneşin yüzeyi de aktivite ile kabarcıklar.”
2025 bir patlama ile başladı (görünüşe göre düzenli bir kadans). Geçen ay, farklı bir araştırmacı ekibi ilk kez kara deliğinden orta kızılötesi alevler tespit etti. Bu gözlemler Webb teleskopunun orta kızılötesi enstrümanı veya Miri ile alındı. Verilerin ele alabileceği bariz soruların yanı sıra – kara deliğimizin yakın ortamında konuyla nasıl etkileşime girdiğini ve ürettiği fişeklerin toplanma diski ve ötesini nasıl etkilediğini – gözlemler Webb’in kapağına başka bir tüy koyuyor.
Yüklü Kozmik tarihte her dönemi inceleyerek Webb’in bakışları, evrenin en eski ışığından bazılarını görebilir, ancak aynı zamanda kendi güneş sistemimizdeki nesneler hakkında yeni ayrıntılar ortaya çıkarabilir ve – burada tahliye edildiği gibi – galaksimizin merkezindeki şeyler.
