Çin Bilimler Akademisi’nden uluslararası bir araştırma ekibi, yaklaşık 2 milyar yıl önce Ay’da zayıf bir manyetik alanın kanıtını keşfetti. Science Advances dergisinde yayınlanan çalışma, Çin’in Chang’e 5 ay misyonu tarafından getirilen ay kaya örneklerinin analizine dayanıyor.
2020 yılında Chang’e 5 uzay sondası, o zamandan beri çeşitli bilimsel gruplar tarafından incelenen 1.731 gram ay tozu ve kayasıyla Dünya’ya geri döndü. Derginin aynı sayısında inceleme yazısı yayınlayan Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden Benjamin Weiss, bu araştırmanın Ay’ın manyetik alanının tarihinin incelenmesi bağlamında önemine vurgu yaptı.
Şu anda Ay’ın küresel bir manyetik alanı yok, ancak bir zamanlar derinliklerinde dinamo etkisi yaratan termomekanik konveksiyon sayesinde var oldu. Apollo astronotları ve Sovyet insansız Ay misyonları tarafından getirilen ay kayalarının analizi, daha önce yaklaşık 4 milyar yıl önce, zayıf da olsa, Dünya’nın manyetik alanının yaklaşık 1/20’si kadar bir manyetik alanın varlığını göstermişti.
Chang’e 5 tarafından getirilen, çoğu bazalt olmak üzere örnekler üzerinde yapılan bir çalışma, yaklaşık 2 milyar yıl önce Ay’ın manyetik alanının gücünün 2000 ila 4000 nanotesla arasında değiştiğini gösterdi. Bu keşif, Ay yüzeyinin altındaki erimiş malzemenin önceden düşünülenden çok daha uzun süre var olduğunu ve volkanik aktivitenin daha sonraki bir dönemde de devam ettiğini gösteriyor.
Manyetik alanın varlığı aynı zamanda Ay’ın gölgeli bölgelerinde daha fazla su depolanma olasılığını da gösterir. Manyetik alan, yüzey suyunu güneş rüzgarından koruyarak onu başka maddelere dönüştürebilecek kimyasal reaksiyonları önleyebilir. Bu keşif Ay’ın oluşumunu ve sonraki evrimini anlamak açısından önemlidir.
