Birkaç yıl önce Gürcistan’ın Dmanisi belediyesindeki balıkçılar gizemli bir dilin yazılı olduğu taş bir tablet keşfettiler—bir komut dosyası Bu, eski Kafkas yazılarının tarihini alt üst etme potansiyeline sahip.
Gürcistan ve Fransa’daki araştırmacılar, 2021 yılında Bashplemi Gölü yakınlarında Gürcü yerlileri tarafından ortaya çıkarılan, üzerinde şifresi çözülmemiş bir yazı bulunan oyma bir tableti analiz etti. çalışmak Kasım ayında yayınlanan Eskiçağ Tarihi ve Arkeoloji Dergisi yazıtın eski bir yerel Gürcü yazısı olabileceğini öne sürüyor. Bu yorum ve eserin Erken Demir Çağı’na veya daha öncesine ait geçici tarihlemesi doğrulanırsa, Gürcü yazısının kökenlerine ilişkin anlayışımızı yeniden yazabilir.
Araştırmada “Tablet üzerindeki işaretler şüphesiz bir yazıyı temsil ediyor” diye yazan araştırmacılar, bunun “bir alfabe bile olabileceğini” ekledi. Yakındaki gölden dolayı “Bashplemi yazıtı” olarak adlandırılan yazıt, muhtemelen sayılar ve noktalama işaretlerini de içeren 39 benzersiz karakterden oluşuyor ve bazıları yedi yatay çizgiye bölünmüş toplam 60 işaret için tekrarlanıyor. Metin çözülmemiş kalsa da, bazı karakterler diğer alfabelere benzer görünüyor.
“Genel olarak Bashplemi yazıtı bildiğimiz hiçbir yazıyı tekrarlamıyor; ancak burada kullanılan sembollerin çoğu, Orta Doğu’nun yanı sıra Hindistan, Mısır ve Batı İberya gibi coğrafi olarak uzak ülkelerin yazılarında bulunanlara benziyor” diye açıkladılar ve ayrıca Fenike, Aramice ve Yunanca’yı da listelediler. Ayrıca Gürcistan’da ortaya çıkarılan Tunç ve Erken Demir Çağı mühürlerine benzerlikler olduğunu da belirttiler. Bununla birlikte benzerliklerin çoğu, Gürcüce Mrgvlovani, Arnavutça ve proto-Gürcüce de dahil olmak üzere Kafkas alfabeleriyle (Gürcistan, Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan’ın bazı kısımlarını içeren bir bölge) idi.
Ancak Bashplemi yazıtının yönelimi bir sır olarak kalıyor. Semboller soldan sağa, sağdan sola okunabilir veya hatta bir boustrophedon (her satırda yön değiştiren bir metin) düzenini takip edebilir, ancak araştırmacılar bu son seçeneğin en az olası olduğunu iddia ediyor. Tabletin bazı kısımları kırılmış gibi göründüğü için yazıt da eksik olabilir.
Aralarında Tiflis Devlet Üniversitesi’nden bir araştırmacının da bulunduğu ekip, tabletin kesilmesi veya oyulması son derece zor bir malzeme olan yerel bazalttan oyulmuş olduğunu belirlemek için mineralojik bir analiz gerçekleştirdi. Hatta yapılan görsel incelemeden, sorumlu katip veya katiplerin başlangıçta konik bir matkap kullanarak sembollerin şeklini çentiklerle işaretledikleri, daha sonra bu işaretleri “pürüzsüz ve yuvarlak başlı bir alet” kullanarak (bağlamayı anımsatan) birleştirdikleri sonucuna vardılar. noktalar).
Araştırmacılar, tabletteki “işlenmesi zor malzeme”nin ve olası rakamların, yazıtın askeri ganimetleri, ilahi bir adağı veya önemli bir inşaat projesini özetleyebileceğini öne sürüyor. Diğer iki faktör (taşın kökeni ve yakındaki Kafkas yazılarıyla benzerlik), hem eserin hem de yazının, keşfedildiği Gürcü bölgesinde yerel olabileceğini gösteriyor olabilir.
Araştırmacılar tabletin kesin yaşını belirleyemediler ancak yazıtın grafik şekillerine ve bölgede yapılan ön çalışmalar sırasında ortaya çıkarılan eserlere dayanarak tabletin muhtemelen Geç Tunç veya Erken Demir Çağı’na ait olduğunu öne sürdüler.
Eğer bu yorum doğruysa, eski Gürcü yazı tarihine ilişkin anlayışımızda devrim yaratacaktır. Tarihsel kaynaklar Kolhis’te (şimdiki Batı Gürcistan) eski bir yazı dilinin varlığını öne sürerken, Gürcü alfabelerine ve tüm Kafkas yazılarına ilişkin en eski doğrudan kanıt, Hıristiyanlığın bölgede yayılmasından sonraya tarihlenmektedir. benimsendi Araştırmaya göre dördüncü yüzyılın başlarında. Erken Demir Çağı M.Ö. MÖ 1000Bu, Bashplemi yazıtının potansiyel olarak bu erken örneklerden bin yıldan fazla bir süre öncesine dayandığı anlamına geliyor.
Araştırmacılar şu sonuca varmıştır: “Tarihi Dbanişevi’nde keşfedilen yazıtın deşifre edilmesi son derece ilginç ve önemli bir olay haline gelebilir” (tarihi Dbanişevi, Dmanisi belediyesidir), “ve bu muhtemelen bazı tarihsel olaylar hakkındaki stereotipleri ve aynı zamanda tarihin temel yönlerini değiştirebilir. yazıların Kafkasya’da doğuşu ve gelişimi” diye tamamladılar.
İlginç bir şekilde, tabletin sahte olma ihtimalinin düşük olduğunu da vurguladılar; bunun nedenlerinden biri, eseri bulan yerel halkın, sığ çizikler bırakan demir bir nesneyle yazıtı daha iyi görebilmek için tabletin yüzeyini ovalamasıydı.
“Hiçbir sahtekar böyle bir şey yapmaz ve bir eserin gerçekliğini sorgulanabilir hale getirmez” diye belirttiler. Sahtecilerin bunu yararlı bir öneri olarak algılamamalarını umuyorum, ancak daha ileri arkeolojik çalışmaların tabletin araştırmacıların tahmin ettiği kadar önemli olduğunu doğrulayıp doğrulayamayacağını zaman gösterecek.
