Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ve NASA’dan bilim insanları, Mars’taki Perseverance gezgini tarafından toplanan yedi kaya örneğinde suda oluşan mineralleri bulan yeni bir çalışmanın sonuçlarını yayınladılar. Örnekler, kuru bir antik göl olduğuna inanılan Jezero Krateri boyunca alındı.
AGU Advances dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, 2022 yılında Perseverance gezgini tarafından toplanan kayalar, genellikle suda oluşan mineraller içeriyor. Bu, kayaların başlangıçta su tarafından çökeldiği veya suyun varlığında oluşmuş olabileceği anlamına gelir.
MIT’nin Dünya, Atmosfer ve Gezegen Bilimleri Bölümü’nde jeobiyoloji profesörü olan çalışmanın baş yazarı Tanya Bosak, “Bu kayalar, en azından geçici olarak Mars’ta yaşanabilir bir ortamın varlığına dair kanıt sağlıyor” dedi.
Bilim adamları, toplanan örneklerden bazılarının, Dünya’da ilk yaşam belirtileri ortaya çıkmadan önce, 3,5 milyar yıldan daha uzun bir süre önce, eski bir gölde bulunmuş olabileceğini keşfettiler.
MIT’de Robert R. Schrock Yer ve Gezegen Bilimleri Profesörü olan ortak yazar Benjamin Weiss, “Bunlar şimdiye kadar dokunduğumuz suyun biriktirdiği en eski kayalar” dedi.
Bilim adamları yaşamın hammaddesi olan organik maddeyi bulamamış olsalar da, kayalar daha ayrıntılı analiz için Dünya’ya geri getirildikten sonra örneklerin eski Mars yaşamına dair işaretler bulma şansının en yüksek olduğuna inanıyorlar.
Bosak, “Dünyada, nanometre çözünürlüğünde mikroskoplarımız ve tek bir geziciye takamayacağımız farklı türde aletlerimiz olduğunda, gerçekten yaşam bulmayı deneyebiliriz” dedi.
Araştırma, gezicinin Perseverance’ın Jezero Krateri’nin batı kanadını geçtiği keşif aşaması olan Fan Cephesi Harekatı’nın bir parçası olarak gerçekleştirildi. Bilim adamları bunun, nehirle birlikte akan ve artık tamamen kuru olan göl yatağına yerleşen çökeltilerin oluşturduğu eski bir delta olduğundan şüpheleniyorlar.
Bilim insanları ayrıca bazdan toplanan bazı örneklerde de sülfat buldu. Sülfatlar çok tuzlu suda oluşan minerallerdir; bu da kraterin bir zamanlar su içerdiğinin bir başka işaretidir.
“Dünyada resifleri oluşturan karbonatlar gibi birçok mineral bulduk. Bosak, gerçekten de mikrobiyal yaşamın fosillerini koruyabilecek ideal bir malzeme olduğunu söyledi.
Eğer kraterin tamamı bir zamanlar oldukça tuzlu suyla dolsaydı, herhangi bir yaşam formunun gelişmesi zor olurdu. Ancak gölün tabanı tuzlu olsaydı, bu bir avantaj olabilirdi; en azından daha yüksekte, daha az tuzlu olan ve sonunda dibe çöken katmanlarda yaşamış olabilecek yaşam belirtilerinin korunması açısından.
Önceki bir çalışmada Perseverance, Jezero Krateri’nin tabanı boyunca çeşitli yerlerde organik moleküller gibi görünen şeyler tespit etti. Bu gözlemler, gezicinin Mars yüzeyini taramak için ultraviyole ışık kullanan SHERLOC cihazı tarafından yapıldı. Organik madde varsa parlayabilir.
Bununla birlikte, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden Eva Scheller tarafından yapılan dikkatli analiz, gözlemlenen belirli dalga boylarının organik maddenin imzaları olabileceği gibi, organik maddeyle hiçbir ilgisi olmayan maddelerin de imzaları olabileceğini gösterdi.
“Minerallere katılan seryum metallerinin aslında organik maddeye çok benzer sinyaller ürettiği ortaya çıktı. Araştırmada potansiyel organik sinyaller, her zaman bir miktar seryum içeren fosfat mineralleriyle yakından ilişkiliydi” dedi Scheller.
Scheller’in çalışması, gezicinin ölçümlerinin açık bir şekilde organik maddenin varlığı olarak yorumlanamayacağını gösteriyor.
“Bu kötü bir haber değil. Bu bize orada çok fazla organik madde olmadığını söylüyor. Belki hâlâ oradadır. Ancak gezginin tespit sınırının hemen altında” dedi Bosak.
Bosak, toplanan numuneler nihayet Dünya’ya geri gönderildiğinde laboratuvarın cihazlarının herhangi bir organik maddeyi tespit edecek kadar hassas olacağını söyledi.
