VLT Araştırma Teleskobu’ndan alınan üç yeni görüntüde galaksilerin zaferi

Şekilleri karşılıklı kütleçekim etkisiyle şekillenen uzak gökadalar, etkileşim halindeki gökadalar ve aynı zamanda yerçekimi tarafından bir arada tutulan gruplar ve kümeler oluşturan gökadalar; bunlar, VLT Araştırma Teleskobu (VST) tarafından yayınlanan üç yeni görüntünün baş kahramanlarıdır.

VST, tamamı İtalya’da inşa edilmiş, 2,6 m çapında aynaya sahip bir optik teleskoptur ve 2011 yılından bu yana Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) Şili’deki Paranal Gözlemevi’nde faaliyet göstermektedir. Teleskop, 2022’den bu yana, Napoli’deki INAF tesislerinde bulunan VST Ulusal Koordinasyon Merkezi aracılığıyla tamamen INAF tarafından yönetiliyor.

VST, her çekimde gökyüzünün bir derece karesini, gök kubbenin bir bölümünü iki kez yakalayabilen gerçek bir “kozmik geniş açılı lens” olan geniş alan kamerası OmegaCAM sayesinde gökyüzünün geniş alanlarını gözlemleme konusunda uzmanlaşmıştır. her iki tarafta da dolunayın görünür çapı kadar büyük.

Yıldızlardan galaksilere ve kozmolojiye kadar uzanan astrofizik araştırmalarına yönelik görüntülerin yanı sıra, geçen yıl teleskop, bazı dolunay gecelerinde bulutsuları, galaksileri ve diğer ikonik nesneleri gözlemleyen, genel halka yönelik yeni bir program yürütmüştür. Doğal uydumuzun parlaklığı bilimsel verilerin toplanmasını bozuyor. Önümüzdeki aylarda daha fazla görsel yayınlanacak.

“Bilimsel araştırmaların yanı sıra VST Merkezi’nin amaçlarından biri de bilimsel bilgiyi yaymak ve evrenin harikalarını kamuoyuyla paylaşmaktır. Özellikle gençlerin bu muhteşem görüntüler aracılığıyla astrofizik bilimine olan ilgilerini keşfedip beslemelerini diliyoruz, ” diye belirtiyor Napoli’deki INAF araştırmacısı ve VST ulusal Koordinasyon Merkezi’nden sorumlu Enrichetta Iodice.

Üç yeni görüntüden biri, bizden yaklaşık 150 milyon ışıkyılı uzaklıkta, Suyılanı takımyıldızı yönünde ilginç bir merceksi gökada olan ESO 510-G13’ü tasvir ediyor. Galaksinin merkezi çıkıntısı dikkat çekiyor. Toz diskinin kenardan görülen karanlık silueti tümseği geçerek ışığın bir kısmını engelliyor.

Diskin ters S harfine belli belirsiz benzeyen bozuk şekli, şu anki görünümünü başka bir galaksiyle çarpışma sonrasında kazanmış olabilecek ESO 510-G13’ün çalkantılı geçmişini gösteriyor. Sağ alt köşede, Samanyolu’nun görüntüye dağılmış birçok yıldızı arasında, bizden yaklaşık 250 milyon ışıkyılı uzaklıkta bir çift sarmal gökada da görülebilmektedir.

Görüntüye yakınlaştırıldığında, arka plandaki çok sayıda nokta arasında uzanan küçük ışık noktaları olarak, daha uzak mesafelerde bile çok daha fazla galaksinin ortaya çıktığı görülüyor.

İkinci görüntü, Piscis Austrinus takımyıldızına doğru, Dünya’dan yaklaşık 100 milyon ışıkyılı uzaklıkta bulunan, Hickson Kompakt Grup 90 (HGC 90) adı verilen dört gökadadan oluşan küçük bir grubu göstermektedir. Görüntünün merkezine yakın iki yuvarlak, parlak nokta, eliptik gökadalar NGC 7173 ve NGC 7176’dır. Bu iki gökadayı ikiye ayıran ve birbirine bağlayan parlak çizgi, grubun üçüncü üyesi olan sarmal gökada NGC 7174’tür: tuhaf şekli, devam eden galaksiyi gösterir. Yıldızlarını ve gazlarını soyan üç gök cismi arasındaki etkileşim, dağılımlarını karıştırıyor. Dağınık bir ışık halesi üç galaksiyi sarıyor.

Görüntünün üst kısmında görülebilen gruba ait dördüncü galaksi NGC 7172, bu göksel dansa katılmıyor gibi görünüyor: kara toz bulutlarıyla geçen çekirdeği, aktif olarak yok olan süper kütleli bir kara deliği gizliyor. çevreleyen malzeme. HGC 90 gökada dörtlüsü, bazıları bu görüntüde görülebilen düzinelerce gökadayı da içeren çok daha büyük bir yapıya gömülüdür.

Üçüncü görüntü çok daha zengin ve çok daha uzak bir gökada grubunu gösteriyor: Başak takımyıldızı yönünde gözlemlenebilen Abell 1689 gökada kümesi.

Abell 1689, çoğunlukla sarı-turuncu lekeler halinde görülebilen ve ışığı VST’ye ulaşmadan önce yaklaşık iki milyar yıl boyunca yol alan iki yüzden fazla gökada içerir. Galaksilerin yanı sıra muazzam miktarlarda sıcak gaz ve gizemli karanlık maddeyi de içeren devasa kütle, kümenin yakınındaki uzay-zamanı deforme ediyor.

Bu nedenle küme, daha uzak galaksiler üzerinde bir “yerçekimi merceği” görevi görür, onların ışığını güçlendirir ve tıpkı bir büyütecin yaptığı gibi çarpık görüntüler üretir. Bu gökadalardan bazıları, özellikle kümenin merkez bölgeleri çevresinde, noktalar ve küçük, hafif kavisli çizgiler halinde görülebiliyor.