Diziler“19. yüzyılda yüksek teknoloji” (2/4). “Le Monde” zihniyetleri sarsan dört teknolojik nesneyi hatırlıyor. 1878’den itibaren kayıtlı müzik, Fransız yüksek sosyetesini, ardından kırsal kesimleri fethetti, kulakları inanılmaz seslerle karıştırdı, alışkanlıkları ve müzik geleneklerini geçerken bulanıklaştı.
Sanat ve El Sanatları Müzesi’nin galerilerinde, bir arabulucu eski bir fonografın kolunu çevirir… ve o zamanda geriye gider. Cihazın kornasından şaşırtıcı derecede güçlü bir ses çıkar ve “r”yi atan bir şarkıcının sesini serbest bırakır. Sözcükler pek anlaşılır değil ama sihir anında devreye giriyor: Belle Epoque’a geri dönmüş gibiyiz.
XIX’in sonunda fonografın ilk dinleyicileri nasıl düşünülmez?e Yüzyıl? Bazıları zaten eski mitlerde kaydedilen müzik fikriyle karşı karşıya kalmıştı. Birçoğu, namlu organlarının kaba mekanik notalar çaldığını dinlemişti. Hiçbiri dinlemeye hazır değildi olağanüstü derecede sadık bir kayıt. “İnsanlar şaşırıyor ve büyüleniyor. Bazıları buna inanmıyor ve hile, vantrilokluk suçlamaları getiriyor ”, ilgili olmak Sophie Maisonneuve, sosyolog ve yazarı Kaydın İcadı: 1877-1949 (Çağdaş Arşivler).
Bir tantana ile Beethoven
Fransa’da ilk halka açık dinleme 1878’de gerçekleşti, ancak başarı hemen değildi. On yıl boyunca cihaz, özellikle ilginç bir laboratuvar merakı olarak kaldı. harika aşıklar. Fonografın ses kalitesinin vasat olduğu söylenmelidir: “En yetenekli baritonun sesini açık bir sese dönüştürüyor”, not, 1879’da, yazar Arnold Mortier.
Müzisyenler özellikle tınılı enstrümanlarla kayıt yapmak zorunda kalıyorlar: Ludwig van Beethoven böylece bir tantanayla yorumlanıyor. Bununla birlikte, 1888’de Thomas Edison müziğin üzerine kazındığı silindiri değiştirdiğinde fonograf niteliksel bir dönüm noktasını geçti: bundan böyle balmumu tenekenin yerini aldı.
Cihazın kötü şöhreti, yirmi üç milyon ziyaretçiyi çeken 1889 Evrensel Sergisi sırasında birdenbire sıçradı. Edison’un standında, ondan fazla kişi aynı anda dinleyebilir Marsilya. Onları, kulaklıklarını takmış, duyduklarıyla derinden sarsılmış olarak hayal etmelisiniz. “İlk uygulayıcıların yaşadığı duygusal şok hakkında bir fikrimiz bile yok”, diye açıklıyor Fransa Ulusal Kütüphanesi müzik bölümünün fahri yöneticisi Elizabeth Giuliani.
Zaman ve uzayda yolculuk
Beyinler buna hazırlıklı değil: kulak, hemen yakınından çıkan sesleri duymaya alışkın, ancak fonograf ile şarkı söyleyen kişi görünmez – birçok dinleyici bu yokluktan etkileniyor. “Nereye bakacaklarını bilmiyorlar, bu onları donduruyor”, diye bildiriyor Sophie Maisonneuve. Üstelik ses şimdiki zamandan konuşmuyor, geçmişten geliyor. Zaman artık sabitlik ve kanıtlarla akan bir nehir değil, “Bir millefeuille olur” Yargıç Bertrand Tillier, tarihçi ve Centre d’histoire du XIX’in eş direktörüe Yüzyıl. Kulak, zaman içinde gezinme yeteneğini geliştirmek zorunda kalacak.
Bu makalenin %71,43’ünü okumanız gerekiyor. Gerisi sadece aboneler içindir.
