“Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun sivil astronotların ve devlete ait olmayan şirketlerin Çin uzay istasyonunun kaderinde yer almasına izin verme niyeti, Çin uzay programına ilişkin küresel algıyı değiştirebilecek iki eğilimdir.” Çin Devlet Askeri Hava Kuvvetleri’nin raporu (Çin Havacılık ve Uzay Araştırmaları Enstitüsü, CASI).
2016 yılında Çin İnsanlı Uzay Mühendisliği Ofisi (CMSEO), Çin’in uzay istasyonunda çalışmak üzere sivil uzmanları çekme niyetini duyurdu. Ve son zamanlarda bu niyet gerçeğe dönüştü. Gui Haichao bu yıl Shenzhou 16 ile Tiangong Uzay İstasyonuna uçtuğunda yörüngeye ulaşan ilk sivil astronot oldu.
Raporda, “Kararın dünya algısı üzerindeki etkisi, devam eden uluslararası astronot seçimiyle birleştiğinde, ÇHC’nin BM ile ortak programındaki ve muhtemelen mevcut uzay programlarındaki konumunu önemli ölçüde iyileştirecektir” diyor.
Bu durum, Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Çin’deki astronot eğitimine yönelik planlarında değişikliğe ve önümüzdeki on yılda Avrupalı astronotların Tiangong istasyonuna gönderilme ihtimaline yol açabilir. Bu yılın başlarında ESA CEO’su Josef Aschbacher, ajansın Tiangong programına katılmak için ne bütçesi ne de siyasi kapasitesi ve dolayısıyla niyeti olmadığını söyledi.
Diğer gelişmiş programlara daha çok benzemeye başlayan Çin uzay programı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri CSS’ye ve Uluslararası Ay Araştırma İstasyonuna dahil etmek için ÇHC tarafından halihazırda sunulan planların uygulanmasına olanak tanıyacak.
Çin, 2021 yılında Tianhe Çekirdek Modülünün fırlatılmasıyla kendi uzay istasyonunu kurmaya başladı. Üç modüllü T şeklindeki yörünge istasyonunun 2022 yılı sonuna kadar tamamlanması için mürettebatın, kargo gemisinin ve modüllerin on kez daha fırlatılması gerekti. CMSEO şimdi ek bir modül başlatmayı ve Tiangong uzay istasyonunu ziyaret edecek ilk uluslararası astronotları seçmeyi planlıyor.
Çin’in uzay istasyonuna yönelik düşünce ve yaklaşımları etkileyebilecek bir diğer eğilim, ticari kargo teslimat projeleri önerileri de dahil olmak üzere, yeni ortaya çıkan ticarileştirme çabalarıdır. Çin’in 2026-2030’a yönelik bir sonraki beş yıllık planı, Tiangong ihaleleri için rekabet edecek şirketleri de içerebilecek.
