Amerika Birleşik Devletleri, yakın zamanda 250. yaşını kutladı. Ateşbazlar muhteşemdi ve ülke genelinde milyonlarca gururlu insan kutlamalar yaptı. Fransa, Eyfel Kulesi’ni aydınlattı; Japonya’da da havai fişek gösterileri yapıldı. Fransız savaş uçakları, New York City üzerinde kırmızı, beyaz ve mavi izler bırakarak süzüldü – en eski müttefikimiz, ortak renklerimizi gökyüzünde sergileyerek. Bu, her zaman çelişkilerle dolu bir ülke olmuştur.
- doğum günümüz, 1776’daki Bağımsızlık Bildirgesi’ne kadar uzanıyor. Bu bildirge, Amerika’nın ruhunu hala besleyen cesur ve çarpıcı bir belgeydi. Ancak bu ulusun kalbi, Anayasa’nın onaylanmasıyla, on yılı aşkın bir süre sonra atmaya başladı. Bu belge, bugün size yazmamı sağlıyor. Ve onu korumaya yardım etmelisiniz.
Anayasa’nın Birinci Maddesi, o kadar güçlüdür ki, ABD yasalarına dokunmamış pek çok insan bile, bu maddenin sağladığı haklara sahip olduğunu düşünür. Birinci Madde, özgür bir toplumun temelini oluşturur. Kurucuların, sonsuza dek kusursuz ve tamamlayıcı olmayacak bir projeye dair ilk reçetesi olarak ifade özgürlüğünü nasıl tanımladıklarının tam da bir örneğidir.
Birinci Madde’nin Metni:
Kongre, dinin bir kurulunu oluşturan herhangi bir yasayı hazırlamayacak ya da özgürce yerine getirilmesini engellemeyecek; ya da söyleme, basın özgürlüğünü kısıtlamayacak; ya da halkın barışçıl bir şekilde toplanma ve hükümetten şikayetlerini gidermesi amacıyla dilekçe verme hakkını ihlal edemeyecek.
Bu etkileyici ve güzel bir fikirdir. Ancak başlangıçtan beri onu yaşatmak için savaştık.
John Adams, İngiliz zorbalığına karşı savaşan en şiddetli devrimcilerden biriydi ve bağımsızlık mücadelesine yardımcı oldu. Ancak ikinci ABD başkanı olduğunda, Birinci Madde’yi tamamen zedeledi. 1798’deki Yabancı ve İsyan Yasaları, geriye dönüp bakıldığında, Trump dönemine benzer bir havaya sahipti. Dışarıdan gelenlere karşı sert eleştirilerde bulundu, başkanlık yetkilerini genişletti ve Amerikalı vatandaşların hükümete karşı “skandal” ve “kötü niyetli” yazılar yazmasını suç haline getirdi. Adams, yarattığı ülkeyi sevdi ama yine de özgürlüklerinin büyüklüğü karşısında korkuya kapıldı.
I. Dünya Savaşı’na gelindiğinde, Birinci Madde yeniden bir saldırıya uğradı, bu kez Yüksek Mahkeme tarafından. Oliver Wendell Holmes’in mahkemedeki korkunç kararı daha sonrasında bozuldu ancak büyütülen özgürlük mesajı hala bizimle. “Kalabalık bir tiyatroda ‘yangın’ diye bağıramazsınız” ifadesini duymuşsunuzdur – bu gerçekte doğru değil. Buradaki yanlış alıntı ve yanlış anlama oldukça ironiktir. Demokrasi tarihine gönderme yaparsak, böyle 100 yıl sonra da, bu yasa yeniden bir gazeteciyi hedef almak için kullanılacaktır.
Birinci Madde hakkında pek çok yanlış anlama var. Polisin karşılaşmalarında, silahlı devlete ait ajanların anayasaya uygun görevlerini bozduğu durumları en sık görüyoruz.
Polislerin, Amerika’nın temel yasasını anlama konusundaki yetersizlikleri o kadar kötü ki, “Birinci Madde denetleyicileri” adında, kendi haklarını kayıtsız gençlerin hukuksuz davranışlarını belgelemek için hareket eden bir grup platform ünlüsü çıktı. TikTok’taki pek çok karanlık köşede, polislerin, birinin haklarını kullanmasına müdahele ettiği görüntüler bulmak oldukça kolaydır. İyi senaryolarda, daha yüksek rütbeli bir polis gelerek meslektaşlarının hukuka aykırı davranışlarını durdurur; diğer senaryolarda, tamamen korunan bir davranış ile birinin gözaltına alınması ya da tutuklanması gibi üzücü sonuçlar ortaya çıkar.
Günümüzde, 2026’da, durumu daha kötü çünkü artık pek eğitim almamış federal ajanların şehirleri doldurduğu bir yönetim altında yaşıyoruz ve anayasanın koruduğu davranışları tehdit olarak görüyorlar. Bu, gazetecilere saldırılar, ölümler ve sıradan insanların adalet sistemine karşı muazzam bir yükle karşı karşıya kalmasına neden oluyor. Hükümetin karşısında durmak için hak talep etmenin geçerliliği, özellikle de protestolar sırasında daha da önem kazanıyor. Bu durumun anlamı, bunun amacı!
Sonunda, Birinci Madde’ye karşı en son saldırılar, üst düzey yetkililer tarafından teşvik ediliyor. Bizim güvenliğimizi sağlaması gereken, anayasaya bağlı kalan yetkililer, tam tersine hareket ediyor. FCC, ifade özgürlüğünü düzenlemekle yükümlü değil ama yine de bir kabus haline geldi. Stephen Colbert’i özlüyor musunuz? Bu durumu Trump yönetimine borçluyuz; daha geniş ölçekte, bu takımdan sıkıntılı tepkiler alan kanal sahiplerinin hala korku içinde olduklarını gösteriyor. Bu sırada, Jimmy Kimmel, Charlie Kirk hakkında yaptığı masum bir açıklama yüzünden ekranlardan kaldırıldı.
Trump yönetimi genel olarak ifade özgürlüğü konusunda oldukça rahatsız edici bir geçmişe sahiptir. Donald Trump, kendisine başkaldıran herkesle savaşır ve mağdurlarının listesi uzundur. Ancak burada önemli bir örnek var: Başkan bir zamanlar Meta CEO’su Mark Zuckerberg’i ömür boyu hapse atmakla tehdit etti. Zuckerberg birçok bakımdan Trump’tan daha zengin ve güçlüdür ama iki yıl sonra, Trump’ın delicesine UFC maçı gösterisinin kutlanmasına katıldı. Bir zorba karşısında pes etti.
Tüm bunlar, durumu karmaşıklaştırıyor. Bize o kadar baskın olan bir iletişim platformları çağı yaşıyoruz ki, bu platformlar ABD hükümetinden bağımsız görünse de, hala bir hükümetle işbirliği yapıyorlar. Trump, çeşitli platformları kendi menfaatine göre sansürlemeleri için tüm interneti yok etmekle tehdit etti. O ceo’lar hâlâ ona övgülerde bulunup fotoğraf çektiriyorlar.
Bu karmaşanın neden olduğudur ki; özgürlük kültürüne dair ironik bir kavrayış oluşturan bir düşünce yapısı ortaya çıkıyor. Bu olgular, insanları özgürlüğün tam anlamıyla kısıtlayacak ideallere yönlendiriyor. “Özgürlük kültürü” olduğuna dair en fazla ses çıkaran kişiler, bunu aslında daha önceki dönemlerden çok daha özgür olma beklentisiyle yapıyor.
Üzerinde daha fazla durulmayan pek çok konu var ve elbette yaşanan büyük acının tarihin gölgesinde kalmaması gerekiyor. Şu anki durumla ilgili kesin bir çözüm söyleyemem ama liderlerimizin şunları söylemeleri beni gerçekten rahatsız ediyor: “Bu bizim kim olduğumuz değil.” Oysa asıl mesele, işte tam da bu. Hedef kitselere yargı olan bir topluluk olma durumuna işaret ediyor.
Peki, ne yapabilirsiniz? Kapsamlı olarak, elbette oy vermek önemli. Ancak çok daha fazlasını da yapabilirsiniz. Kongre üyelerinize yazın ya da onlara telefon edin (bu gerçekten önemlidir). Yerel seçimlere katılın, özellikle kitap yasaklarını etkileyen okul yönetimlerini destekleyin. Bu makaleyi okuyorsanız, teşekkür ederim ama başka haber kaynaklarını desteklemeyi de düşünün.
Sizin düşünceniz nedir?
