Uluslararası bir gökbilimciler ekibi, dünyadan görülebilen en büyük kozmik şok dalgasının en ayrıntılı görüntülerini yaptı. Bu devasa şok dalgaları, tüm galaksimizden çok daha büyüktür ve galaksi kümelerinin çarpışmasından sonraki en enerjik olaylarda çarpışmasıyla oluşurlar. Büyük patlama.
Evrenimiz, düzgün bir şekilde yayılmayan, ancak geniş yapılarda yoğunlaşan galaksiler tarafından doldurulur. En büyükleri binlerce galaksi içerir ve bunlara “galaksi kümeleri” denir. Bazen, iki gökada kümesi, kaçınılmaz bir çarpışmaya yol açan yerçekimi kuvvetiyle birbirini çekmeye başlar. Galaksi kümelerinin çarpışmaları, oluşumundan bu yana Evrenimizde meydana gelen en güçlü olaylardır ve modern radyo teleskoplarını kullanarak gözlemleyebileceğimiz muhteşem “havai fişekler” üretebilirler.
Devasa gökada kümesi Abell 3667. Bu görüntüde tek tek gökadalar ayırt edilemeyecek kadar küçüktür. Beyaz pürüzsüz renk, bu gökada kümesinin gökadaları içindeki boşluğa nüfuz eden gazın dağılımını gösterir. Kırmızı yapılar, gökada kümesinin oluşumu sırasında üretilen iki büyük şok dalgasını takip ediyor. Kredi bilgileri: Francesco de Gasperin, SARAO
İki gökada kümesi çarpıştığında, süpersonik uçaklardan gelen sonik patlamalara benzer şekilde, yeni oluşan küme boyunca bir çift devasa şok dalgasının yayılmasına tanık olabiliriz. Uluslararası bir gökbilimciler ekibi, bir milyar yıldan daha uzun bir süre önce iki büyük gökada kümesinin çarpışması sırasında ortaya çıkan ve Abell 3667 adlı gökada kümesini oluşturan bu tür kozmik şok dalgalarının en ayrıntılı incelemesini yaptı. Başlangıçta düşündüğümüzden daha karmaşık” diyor çalışmanın baş yazarı Prof. Francesco de Gasperin (Hamburg Üniversitesi ve INAF). “Şok dalgaları, elektronları ışık hızına yakın hızlara hızlandıran dev parçacık hızlandırıcıları olarak hareket eder. Bu hızlı elektronlar bir manyetik alanı geçtiğinde gördüğümüz radyo dalgalarını yayarlar. Şoklar, dev manyetik alan çizgilerinin yerini ve elektronların hızlandığı bölgeleri izleyen karmaşık bir parlak filament modeli tarafından işleniyor”.
Karmaşık filamentli yapının belirgin olduğu iki şok dalgasının en büyüğüne yakınlaştırma. Görünür gökadaların çoğu, kümenin bir parçası değildir, ne arka planda ne de onun önünde bulunur. Şok dalgasıyla aynı mesafede olsaydı Samanyolu’nun boyutu da gösterilir. Kredi bilgileri: Francesco de Gasperin, SARAO
Bu şok dalgaları, Mach sayısı 2.5’e tekabül eden 1500 km/s’lik çok yüksek bir hızla yeni oluşan gökada kümesinde hala yayılmaya devam ediyor. Bu, bu cümleyi okumak için gereken süre içinde şok cephesinin tüm Dünya’yı geçeceği anlamına gelir. Ana şok dalgasının boyutu etkileyicidir ve toplam 6,5 milyon ışıkyılı büyüklüğünde galaksi kümesinin tüm genişliğini kapsar. Karşılaştırma için, Samanyoluİçinde yaşadığımız galaksi, bu şok dalgasından 60 kat daha küçüktür.
Bu benzersiz gözlemler, Güney Afrika’da bulunan yeni MeerKAT radyo teleskopu kullanılarak gerçekleştirildi. Bu teleskop, 13,5 m çapında ve 8 km’lik bir alana yayılmış 64 ayrı radyo çanağından oluşmaktadır.
Küme şoku boyunca manyetik alan çizgilerinin yöneliminin bir görünümü. Kredi bilgileri: Francesco de Gasperin, SARAO
Helsinki Üniversitesi’nden Prof. Finoguenov, “Abell 3667’deki şokların varlığı, X-ışını emisyonu ile izlenen, sıcak gazın özelliklerinde keskin değişiklikler kullanılarak tespit ediliyor” diye ekledi. XMM-Newton gözlemevi tarafından toplanan ışın verileri.
