26 Ocak’ta Zeno Power Systems, radyoizotop bazlı enerji kaynakları üretmek için onlarca yıllık radyoaktif materyali geri dönüştürmek üzere ABD Enerji Bakanlığı ile bir işbirliği yaptığını duyurdu. Anlaşma, Zeno’ya nükleer fisyonla üretilen stronsiyum-90’ı önemli miktarlarda kullanma fırsatı veriyor. Şirket, bu malzemeyi kullanarak, enerjiyi radyoizotoplardan elektriğe dönüştüren kompakt cihazlar olan RPS (Radyoizotop Güç Sistemleri) sistemleri geliştiriyor.
RPS teknolojisi, NASA tarafından gezegenler arası görevlerde yaygın olarak kullanılıyordu, ancak sistemler, kaynağı sınırlı olan plütonyum-238’e dayanıyordu. Zeno, küçük uydular için özel olarak tasarlanmış stronsiyum-90 RPS sistemleri oluşturarak bu sorunu çözdü.
Şirketin halihazırda ulusal güvenlik, uzay araştırmaları ve ABD Donanması denizaltı sistemleri için radyoizotop RPS sistemleri geliştirmeye yönelik çeşitli sözleşmeleri var. Zeno CEO’su Tyler Bernstein, planın 2026 yılına kadar ilk radyoizotopla çalışan uyduyu Hava Kuvvetlerine teslim etmek olduğunu söyledi.
Zeno, radyoizotop yeniden işleme projesini uygulamak için Enerji Bakanlığı Çevre Dairesi (OREM) ile işbirliği yapıyor. Stronsiyum-90’ın dağıtım tesislerinden biri, 1980’lerin ortalarında Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’nda oluşturulan ve hiç kullanılmamış bir radyoizotop içeren termoelektrik jeneratördür. Enerji Bakanlığı jeneratörü atmadan önce 30 yıl saklamayı planladı ancak jeneratör artık geri dönüştürülerek Zeno tarafından kullanılacak.
OREM İcra Kurulu Başkanı Jay Mullis, Zeno ile yapılan anlaşmayı “kazan-kazan” olarak nitelendirdi çünkü bu, nükleer enerji inovasyonunu desteklerken DOE sahasındaki önemli bir radyoaktivite kaynağını da ortadan kaldıracak.
Tyler Bernstein, Zeno’nun RPS sistemleri için yakıt olarak stronsiyum-90’ı seçtiğini çünkü bunun yaygın olduğunu ve plütonyum-238’in karşılayamadığı ihtiyaçları karşılayabildiğini vurguladı. Enerji Bakanlığı’nın temel NASA görevleri için plütonyum-238 üretimi sınırlıdır.
İşbirliği, uzay nükleer enerjisine artan ilgiyi yansıtıyor. Bernstein, Pentagon’un bu teknolojiyi giderek daha fazla desteklediğini ve ticari sektörün bu alanda aktif olarak geliştiğini belirtiyor. Radyoizotoplara dayalı enerji kaynaklarına sahip uzay araçlarının yüksek hareket kabiliyeti ve dayanıklılığı talep görmektedir. Cislunar ve Ay ortamında artan aktiviteyle birlikte güneşten bağımsız bir enerji kaynağının gerekli hale geldiğini de belirtmek önemlidir. Bu tür sistemler ay görevlerini desteklemek için önemli bir bileşendir.
Zeno Güç Sistemleri ile Enerji Bakanlığı arasındaki nihai anlaşma her iki taraf için de fayda sağlayacaktır. Önemli bir radyoaktivite kaynağının ortadan kaldırılmasına yardımcı olur ve nükleer enerjinin gelişimini teşvik eder. Zeno halihazırda 40 milyon dolardan fazla sözleşme imzaladı ve siparişlerin artmaya devam etmesini bekliyor.
