SAGA (Analog Galaksiler Çevresindeki Uydular) projesi kapsamında bir gökbilimci ekibi tarafından yürütülen yeni bir çalışma, Samanyolu’nun dönen küçük uydu galaksileri sisteminin, yerel Evrendeki diğer galaktik sistemlerle karşılaştırıldığında oldukça sıra dışı olduğunu gösterdi.
SAGA çalışması, Samanyolu’nu ve onun cüce uydu gökadalarından oluşan küçük “maiyetini” diğer galaktik sistemlerle karşılaştırmalı olarak incelemek için tasarlanmıştır.
Yale Üniversitesi’nde astronomi ve fizik profesörü ve SAGA’nın kurucu ortağı Marla Gehi’ye göre, “Samanyolu’nun uydu popülasyonu, yalnızca eski yıldızları içeren küçük uydular ile aktif olarak yeni yıldızlar oluşturan en büyük iki uydusunun benzersiz bir birleşimidir.” .”
Bu en büyük iki uydu, LMC ve LMC olarak kısaltılan Büyük ve Küçük Macellan Bulutlarıdır. Her ikisi de Samanyolu ailesinin en büyüğüdür ve Güney Yarımküre’den çıplak gözle kolayca görülebilir. Samanyolu’nun bilinen diğer 59 uydu galaksisinin çoğu son derece sönüktür ve onları tespit etmek için Hubble Uzay Teleskobu veya yer tabanlı büyük teleskoplar gerekir.
SAGA’nın bir parçası olarak gökbilimciler, Samanyolu’na benzer büyüklük ve kütleye sahip 101 gökadanın “sayımını” gerçekleştirdiler ve sonuçta toplam 378 uydu gökada ortaya çıktı. Ev sahibi galaksi başına görünür uydu galaksilerin sayısı 0 ila 13 arasında değişiyordu. Bu, SAGA ekibinin Arizona’daki Kitt Peak Ulusal Gözlemevi’ndeki Mayall Teleskobu üzerindeki Karanlık Enerji Spektroskopik Aleti’nden (DESI) elde edilen verileri kullandığı Samanyolu ile karşılaştırılabilir. yalnızca dört uyduyu tespit edebildi. Galaksimizin geri kalan uyduları DESI tarafından görülemeyecek kadar sönüktür.
“LMC’nin varlığı göz önüne alındığında Samanyolu’nun daha az uyduya sahip olduğu görülüyor. Bunun nedeni, tespit edilen eğilimin, ev sahibi galaksilerin, eğer yörüngelerinde en az bir Macellan tipi galaksi varsa, genellikle daha fazla uydu galaksiye sahip olmaları yönünde olmasıdır” dedi Utah Üniversitesi’nden ve SAGA’nın kurucu ortağı Yao-Yuan Mao.
Ancak Macellan tipi olmayan galaksilerin daha az uyduya sahip olma eğilimi vardır. Açıklamalardan biri Macellan Bulutlarının Samanyolu ailesine yakın zamanda eklenenler olduğudur. Örneğin, 2007’de yapılan bir araştırma, Macellan Bulutları’nın, Samanyolu’nun yerçekimi tarafından üç milyar yıl içinde yakalanan ilk nesneler olduğunu ortaya çıkardı. Dolayısıyla Macellan Bulutları gelmeden önce Samanyolu yakınlarında çok fazla parlak uydu gökada gözlemlenmiyordu. Diğer sistemlerdeki diğer Macellan tipi galaksilerin ana galaksilerinin etrafında oluştuğu varsayılmaktadır.
Ayrıca Macellan bulutları gibi galaksiler oldukça nadirdir. GAMA (Galaksi ve Kütle Düzeneği) çalışması tarafından 2012 yılında yapılan önceki bir çalışma, Samanyolu benzeri sarmal gökadaların yalnızca %3’ünün Macellan Bulutu tipi uydulara sahip olduğu sonucuna varmıştır.
SAGA verilerinin son sürümünde gökbilimciler cüce uydular hakkında başka şeyler de öğrendiler. Örneğin, bir uydu galaksinin, ev sahibi galaksiye ne kadar yakınsa, uydunun yıldız oluşum oranının sıfır veya sıfıra yakın olma ihtimalinin o kadar yüksek olduğu bulunmuştur. Ev sahibi galaksiye ne kadar yakınsa, uydu, ev sahibi galaksinin ve karanlık madde halesinin “yerçekimi kuyusunda” o kadar derin olur ve yıldız oluşturan gazı ortadan kaldırabilecek sıcak genç yıldızlardan veya süpernovalardan gelen radyasyona o kadar yakındır. yörüngedeki uydu galaksisinden.
Gökbilimciler bir galakside yıldız oluşumunun durmasını “sönme” olarak adlandırdılar ve SAGA sonuçları “sönmeyi” doğrudan ev sahibi galaksinin etrafındaki çevreye bağladı. Samanyolu’nun uydu galaksilerinin çoğu söndü ve bu, en azından kısmen, neden bu kadar sönük olduklarını açıklıyor çünkü çok fazla yıldız oluşturamadılar.
SAGA sonuçları aynı zamanda “katılaştırılmış” galaksilerin, etkileşime girebilecekleri diğer uydu galaksilerle dolu sistemler yerine daha izole ortamlarda bulunması gerektiğini ve içlerinde daha fazla yıldız oluşumunu aktive etmesi gerektiğini ima ediyor.
Cüce uydu galaksiler, tüm büyük galaksileri çevreleyen devasa bir karanlık madde halesi içinde bulunur. Bu hale, bu galaksilerin oluşumu için bir “yerçekimi iskelesi” görevi görür. Cüce galaksiler, daha büyük ana galaksilerin yapı taşlarıdır. Kozmolojinin Standart Modeli tarafından tanımlanan, daha büyük galaksilerin küçük galaksilerden oluştuğu hiyerarşik galaksi oluşumu modeli, Samanyolu çevresinde şu anda keşfedilenlerden çok daha fazla cüce uydu olması gerektiğini öngörüyor.
Bu “kayıp galaksilerin” nerede olduğu şimdilik bir sır olarak kalmaya devam ediyor, ancak diğer galaksilerin etrafındaki cüce galaksileri inceleyerek gökbilimciler, diğer galaksilerin etrafındaki karanlık madde halelerini, bunun galaksi oluşumu ve evrimi üzerindeki etkisini ve küçük uydu galaksilerin saklanıyor olabileceği bölgeleri öğreniyorlar. .
SAGA’nın sonuçları, The Astrophysical Journal’da yayınlanmak üzere kabul edilen üç araştırma makalesinin temelini oluşturdu. SAGA araştırmaları galaksilerin ve uydularının gizemlerini ortaya çıkarmaya devam ediyor ve bu projenin sonuçları, Evrendeki galaksilerin oluşumunu ve evrimini anlamada önemli çıkarımlara sahip olacak.
