NASA, iki yıl önce zaten dört şirkete yarım milyar dolardan fazla hibe vermişti. Bunlardan üçünün (Blue Origin, Nanoracks ve Northrop) istasyon oluşturması gerekiyordu. Dördüncü bir şirket olan Axiom, başlangıçta istasyona bağlı olan ancak sonunda ayrılarak bağımsız uzay istasyonları haline gelecek modüller inşa etmeyi planlıyor. Önümüzdeki 1-2 yıl içinde NASA, fonlarının çoğunu ticari uzay istasyonlarının geliştirilmesi ve test edilmesine ayırmayı planlıyor.
Ancak ticari uzay istasyonları oluşturmaya yönelik bu program zorluklarla karşılaştı. Bugüne kadar NASA’ya sağlanan fonlar programın yalnızca sınırlı bir şekilde geliştirilmesine olanak tanıdı ve Kongre bu girişimi finanse etmekte yavaş ve yetersiz kaldı. Katılımcıların her biri zorluklarla karşılaştı.
Bu hafta Azerbaycan’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi’nde, dört şirketten bir diğeri olan Northrop Grumman’ın rekabetten çekilmeyi planladığı yönünde söylentiler ortaya çıktı.
Northrop Grumman’ın orijinal planı, Cygnus uzay aracının tasarımını bir uzay istasyonu oluşturmak için yeniden kullanmaktı. Ancak şirketin planı değişti. Bunun yerine, ticari bir uzay istasyonu için yeni bir plan geliştirmek üzere Avrupalı Airbus ile ortaklık yapan Voyager Space ile işbirliği yapacak. Büyük olasılıkla Northrop yalnızca Cygnus’u kullanarak nakliye hizmetleri sağlayacak.
Daha önce diğer şirketlerin programlarında değişiklikler meydana geliyordu. Orbital Reef adında bir istasyon konsepti öneren Blue Origin, şimdiden planları konusunda şüpheler yaşıyor. Blue Origin ve ana ortağı Sierra Space, ortaklıklarını yeniden değerlendiriyor ve şirketlerin projeyi ortaklaşa geliştirmeye devam edip etmeyecekleri belli değil.
Axiom Space acilen yüz milyonlarca dolar toplamak zorunda kaldı. Northrop Grumman, istasyonu için NASA astronotlarını barındırmaya yönelik garantili sözleşmelerin ötesinde potansiyel bir ticari pazar olup olmadığından emin değildi ve bu da ihaleden vazgeçme kararına yol açtı. Voyager, Lockheed Martin’in ayrılması ve Airbus’ın eklenmesinin ardından ekibini yeniden düşünmek zorunda kaldı. Bezos’un Orbital Reef projesine olan bağlılığı konusunda da ısrarcı şüpheler vardı.
Bu durum, Dünya yörüngesinde yeni bir istasyon planlarının uygulanabilirliğini sorgulatacak gibi görünüyor. Ancak bazı kaynaklar ticari uzay istasyonu programının sona ermeyeceğini ancak değişime uğradığını ve gelişmeye devam ettiğini belirtiyor.
NASA’nın bu projelerden beklentileri yüksekti. Ajans, ISS’yi 2030 yılına kadar kullanmayı planlıyor ve sonrasında ticari uzay istasyonları kiralamaya geçmeyi planlıyor. NASA temsilcileri, astronotların Dünya yörüngesinde kalabilmesi ve çalışabilmesi için bir yere ihtiyaçları olduğunu defalarca dile getirdiler.
