Yeni bir görev, meteorların ayın uzak tarafına çarpmasını izliyor

Bazen, Dünya’nın her gün kelimenin tam anlamıyla tonlarca uzay enkazı tarafından sürekli olarak bombalandığını hatırlamak zor. Daha büyük parçalar kayan yıldızlar olarak bildiğimiz şeyleri oluşturur ve çoğu atmosferde yanar. Yine de gezegenimizin tarihi boyunca dev versiyonlar, bu gezegende görülen hiçbir şeye benzemeyen bir yıkıma neden oldu. Bu tür nesnelerin takibi genellikle Dünya’dan yapılıyor, ancak İtalya’daki araştırmacılar tarafından başlatılan yeni bir görevin yeni bir fikri var: Neden potansiyel çarpanlar hakkında daha fazla bilgi edinmek için bunların ayın uzak tarafına çarpmasını izlemiyorsunuz?

Ay Meteoroid Etki Gözlemcisi veya LUMIO olarak bilinen görev, yaklaşık 22 kg ağırlığında 12U CubeSat’tır. Birincil yükü, izlemesi amaçlanan mikrometeoroidlerin çarpma flaşlarını tespit eden görünür ışıklı bir kamera olan LUMIO-Cam’dir.

Şu ana kadar çok tipik; uzayda zaten çok sayıda asteroit ve göktaşı izleme görevi var, öyleyse neden bir başkasına ihtiyaç duyasınız ki? LUMIO ile ilgili en ilginç şey L2 Dünya-Ay Lagrange noktasındaki konumudur. Bu onu Ay’ın uzak tarafında, Dünya’nın tam karşısında konumlandırıyor.

Bu konumun avantajları ve dezavantajları var; Ay’ın diski Dünya’nınkinden çok daha küçüktür, bu nedenle LUMIO tüm yarımküreyi yakalayabilir ve ay yüzeyindeki herhangi bir etkiyi izleyebilir. Ay atmosferi, bir mikrometeoroidin çarpmadan önce yanması için enerji sağlama açısından ihmal edilebilir düzeyde olduğundan, çarpmaların çoğunun gerçekten de yüzeyde olacağını belirtmek önemlidir. Ay’ın bu kadar çok kraterle lekelenmesinin nedeni budur.

Ayrıca, genellikle ayın “karanlık tarafı” olarak anılsa da uzak tarafı yarı yarıya aydınlıktır ve gezegende bir “yeni ay” yaşandığında tamamen aydınlanır. Ancak ay yüzeyi karanlık olduğunda, gerçekten karanlıktır; asteroit çarpması olarak yanlış yorumlanabilecek herhangi bir ışık yoktur. L2 noktasının ek bir avantajı da “Earthshine” yani Dünya’dan yansıyan ışıktan etkilenmemesidir; bu ışık, soluk ışık çizgilerini tespit etmeye çalışırken LUMIO kameranın etkinliğini azaltabilir.

Bununla birlikte, doğrudan bir iletişim hattının olmayışı ve otomatik bir navigasyon ve kontrol sisteminin gerekliliği de dahil olmak üzere yerleştirmeyle ilgili birçok zorluk var. Ay, kelimenin tam anlamıyla CubeSat ile komut gönderebilen veya veri alabilen herhangi bir yer alıcısı arasında olduğundan, bunu yapabilmek için bir aktarma uydusundan yansıtılması gerekir.

LUMIO ayrıca büyük miktarda veri yakalayacak ve bunların hepsi yararlı olmayacaktır. Aradığı flaşlar çok hızlı olduğundan LUMIO-Cam saniyede yaklaşık 15 kare yakalayacaktır. Daha sonra yerleşik işlem, görüntüde görünür herhangi bir flaş olup olmadığını görmek için görüntüyü sıralamak üzere bir algoritma kullanacak. Bu ilginç görüntüler daha sonra Dünya’ya geri gönderilenler olacak.

Tahminler, 30 gram kadar küçük mikrometeoroidler için ay yüzeyine çarpan mikrometeoroidlerin sayısının yılda 23.000 defaya kadar çıktığını gösteriyor. LUMIO bu alanın yalnızca yarısını izlese bile darbeleri her gün birden çok kez gözlemleyecektir. Her biri, güneş sisteminin yerel kısmında hala var olan enkaz türlerine ve belki de bunların başlangıçta hangi asteroitlerin ve kuyruklu yıldızların parçası olduğuna dair küçük bir bakış.

LUMIO ekibinin bu verileri de yakalayabilme ihtimali oldukça yüksek; misyon, ESA’nın Lunar CubeSat for Exploration (LUCE) SYSNOVA Yarışmasında finalist olarak kabul edildi ve şu anda 2027 yılında fırlatılması planlanıyor. Ay yüzeyinde bazı parlak parlamaların düzenli olarak yeni raporlarda ortaya çıkmasını bekliyoruz.