Tanımlandı internetteki en büyük kütüphaneye karşı dava. Buna İnternet Arşivi denir, Wikipedia’da ararsanız şu şekilde tanımlanır: “bilgiye evrensel erişim” sağlama amacına sahip, kar amacı gütmeyen bir dijital kütüphane. Vikipedi’den kasten bahsediyoruz çünkü o kısımlarda bulunuyoruz. Açık hava web müzesinden bahsedelim. Orada siteleri, belgeleri ve ayrıca geçmiş zamanlardaki uygulamaların tarihsel kopyalarını bulabilirsiniz. Son otuz yılın video oyunları, simgeleri ve yazılımlarının yanı sıra, 1980’lerden kalma Mac programları ve yeni ekonomi olarak adlandırılan, 1997 ile 2000 arasındaki dot.com başarısızlığının siteleri var. Web’in başlangıcından itibaren milyarlarca web sayfası ve 4,4 milyonu ABD kütüphane ağı aracılığıyla dijital ödünç verme için mevcut olan 37 milyondan fazla taranmış kitap bulun.
Yayıncılar Hachette, Penguin Random House, HarperCollins ve John Wiley & Sons telif hakkı ihlali nedeniyle dava açıyor. Dava oradaki her şeyle ilgili değil, sadece kitaplarla ilgili. Soru basit değil. Ancak her şey, her seferinde bir kullanıcıya kitap ödünç verme imkanı sağlayan Kontrollü Dijital Ödünç Verme kurallarının dışında bu kitabı ödünç vermeye karar verdiklerinde her şey ilk pandemi sırasında başladı. İlkeye ödünç vermek denir. Bir kitap ödünç olarak dijital biçimde sunulursa, fiziksel kopya iade edilene kadar raftan “çıkarılır”. Ve tersi. Mart ayında, milyonlarca insanı evlerine zorlayan sokağa çıkma yasağının acil durumunu karşılamak için bu koşul, tam olarak üç aylığına İnternet Arşivinden kaldırıldı. Uygulamada, eşzamanlı ve sınırsız erişimi garanti etmek anlamına geliyordu. Kütüphanelerin yapamayacağı bir şey. Bu nedenle girişimi engelleyen yasal işlem. Pratik olarak hemen.
Yargıç, kitabın The Internet Archive tarafından taranmasının telif haklarını ihlal edip etmediğine karar vermek zorunda kalacak. Ancak dernek davayı kaybederse, geçici lisansları (ve dolayısıyla telif hakkını) ödemediği için milyonlarca tazminat ödemenin yanı sıra, yıllar boyunca biriken kopyaları sunuculardan silmek zorunda kalabilir. Risk, web’in “yakın” geçmişinde gezinmenizi sağlayan bir tür zaman makinesi olan Wayback Machine gibi milyonlarca içeriğin ve hizmetin ortadan kaybolduğunu görmektir. Korku, internet belleğinin bir parçasının kaybolabileceğidir. Bugünün ekosistemini oluşturan o özgürlükçü web fikri mahkemede sonuçlansın. Nasıl olsa bitecek, daha çok açık ve ücretsiz müzelere ihtiyacımız var. Artık var olmayan zamanın interneti gibi. Mahkemedeki ilk tur bitti ve iyi gitmedi.
