Veri Brokerleri ve AI Şirketlerinin Opt-Out Formları: Başarısızlık Üzerine Bir Rapor
Opt-Out Sürecindeki Zorluklar
EPIC (Elektronik Sınırlar Vakfı) tarafından yapılan bir araştırmada, Meta, X, OpenAI ve Tinder gibi popüler platformlarda opt-out yani verilerin paylaşımını reddetme süreçlerinin neredeyse bulunmadığı ortaya konmuştur. Kullanıcılar, bu süreçlere erişmek için öncelikle giriş yapmaları gerekmektedir. Bu durum, verilerin kontrolünü kullanıcıların elinden alarak, hedeflenen veri paylaşımını daha da zorlaştırmaktadır.
HireVue ve veri izleme hizmeti DataTrust, opt-out talimatlarını yalnızca California’daki kullanıcılar için geçerli olduğuna dair bir çerçevede sunmaktadır. Oysa, 20’den fazla eyalette opt-out haklarını düzenleyen yasalar mevcuttur. Bu durum, kullanıcıların veri koruma haklarını ihlal ederken, farklı eyaletlerdeki kullanıcılar arasında adaletsizliğe yol açmaktadır.
Şirketlerin Gizlilik Politikasındaki Eksiklikler
Palantir, savunma ve istihbarat alanında faaliyet gösteren bir şirket olarak, web sitesinde bir gizlilik formu sağlamakta, ancak bu formda kişisel verilerin satışı veya paylaşımından vazgeçme seçeneğine yer vermemektedir. Benzer bir bulgu, TikTok, Amazon ve SoundThinking için de geçerlidir. Palantir, gizlilik formunu ana sayfasında veya gizlilik politikası içinde belirgin bir şekilde bağlantı ile sunmamaktadır; kullanıcılar, bu süreçlere erişim için giriş yapmak zorundadır.
Amazon ve OpenAI’nin Yanıtları
Amazon, EPIC’in belirlemelerine itiraz etmekte, müşteri verilerini satmadığını ve dolayısıyla kullanıcıların otomatik olarak opt-out durumda olduğunu ifade etmektedir. Opt-out seçenekleri, Amazon’un “Reklam Tercihleri” ve “Reklam Gizliliği Tercihleri” sayfalarında mevcuttur. Bununla birlikte, bu ifadelerin kullanıcılar için anlamı belirsiz kalmaktadır.
OpenAI ise kullanıcı verilerini satmadığını, ancak sınırlı bir veri paylaşımı yaptığını kabul etmekte. Şirket, kullanıcıların veri kontrolünde kolaylık sağlamak amacıyla uygulamaları içerisinde yönetim seçenekleri sunduğunu belirtmektedir. Ancak bu durum, kullanıcıların daha geniş bir kontrol sağlamasını mümkün kılmayacak şekilde tasarlanmıştır.
Kullanıcıların Gizlilik Hakları
Jackie Quintana, HireVue’un sözcüsü, EPIC’in bulgularını sorgulamakta, şirketin gizlilik politikasının yalnızca pazarlama web sitesini ziyaret edenler için geçerli olduğunu ve iş başvurusu yapanların verilerinin her bir işverene özgü onay kontrolü altında işlendiğini savunmaktadır. Bunun yanı sıra, EPIC’in California dışındaki kullanıcıları hakkında da herhangi bir çözüm sunmadığı belirtilmektedir.
Sonuç olarak, EPIC, tüketicilerin opt-out haklarını etkili bir şekilde kullanarak kendi gizliliklerini koruyamayacaklarını ifade etmektedir. Bir şirketin opt-out süreci ne kadar kusursuz olsa da, kullanıcılar her firma için ayrı ayrı talepler sunmak zorunda kalacaklardır. EPIC, gerçek çözüm olarak daha az veri toplama uygulanmasını önermekte ve şirketlerin gereksiz kişisel bilgileri toplamalarını engelleyen düzenlemelerin getirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Sonuç
Tüketicilerin veri güvenliği için daha fazla şeffaflık ve erişilebilirlik talep etmesi kaçınılmazdır. Ancak mevcut durumda, birçok büyük şirketin opt-out süreçlerini etkili bir şekilde uygulamaktan kaçınması, kullanıcıların haklarını ihlal etmektedir. Kullanıcılar, verilerinin nasıl kullanıldığını bilmeden kendilerini korumak için büyük çaba sarf etmek zorundadırlar. Bu bağlamda, düzenleyicilere düşen büyük bir görev bulunmaktadır.
Teknoloji
US-1
