Paul Schrader’ın son filminin dünya prömiyeri öncesinde, usta bahçıvan, Cumartesi günü Venedik Film Festivali’nde efsanevi senarist ve yönetmen, filmlerdeki 50 yıllık kariyerine geriye doğru bir bakış atmaya teşvik edildi. Gelecek hafta Venedik’te, auteur sinemaya katkılarından dolayı onursal bir Altın Aslan alacak.
Basın toplantısının başlarında, Schrader’a yönettiği filmlerden hangisinin kendisini en iyi temsil ettiğini düşündüğü soruldu.
“Biliyorsunuz, yönetmenler çocuklarını farklı nedenlerle sever ve sevmez” diye yanıtladı. “Muhtemelen favorim Mishima: Dört Bölümde Bir Hayat, çünkü bu en lanet şey. Hala o filmi yaptığıma inanamıyorum. benim için en özeli İlk Reform veya Izdırap. Bence üslup açısından en iyisi Yabancıların Rahatlığı. Kedi insanlar tür özeldir. Bilirsiniz, diğerleri, başka nedenlerle. Yani, çok şanslıydım. Ama hepimizin yaptığı gibi ben de bazı sıfırlar yaptım.”
Schrader, zamanın testine dayanabilecek sanat yapmanın giderek artan bir şekilde onun bir meşguliyeti haline geldiğini de sözlerine ekledi. “Gittikçe daha fazla filmlerin raf ömrü var gibi görünüyor ve bu sanatla ilgili çok zor bir şey – bir filme veya sanat eserine nasıl daha uzun bir raf ömrü verirsiniz? İnsanları 20-30 yıl sonra tekrar izlemeye götürecek bir filmi nasıl yaparsınız?”
Yönetmen, bir zamanlar Bruce Springsteen ile bu konu hakkında yaptığı bir konuşmayı hatırladı. “Bruce bu konuda çok hesaplıydı” dedi. “Bir şarkıya girer ve bazı sözleri bulanıklaştırır, böylece raf ömrü oluşturmak için iki veya üç okuma için onları anlayamazsınız. Elbette başarılı olup olmadığınızı 20 veya 30 yıl sonrasına kadar asla bilemezsiniz.”
Kariyerinin hangi yönünün Venedik tarafından önümüzdeki hafta alacağı kariyer başarısı için Altın Aslan ile en çok tanındığını düşündüğü sorulduğunda, Schrader kariyeri boyunca geçirdiği çeşitli aşamalara dikkat çekti. “Sinema uzmanı olarak başladım, senarist oldum, sonra yönetmen oldum” dedi. “Ama aynı zamanda bir tür girişimci oldum – çünkü bu garip küçük filmler, benim gibi bir dilenci kasesiyle kıçını ortalıkta koşturan zavallı bir serseri dışında başka nasıl yapılabilir? Yani bu başlı başına Altın Aslan’a yakışır” dedi kalabalığın arasından gülerek. “Ama sanırım tüm bunlar için.”
Michigan’da katı bir Kalvinist ailede yetişen Schrader, ünlü bir şekilde neredeyse 18 yaşına gelene kadar bir film izlemedi, ancak daha sonra Pauline Kael’in eleştirel koruyucularından biri oldu ve film çalışmaları klasiği yazdı. Filmde Aşkın Stil: Ozu, Bresson, Dreyer Henüz 24 yaşındaydı. 26 yaşındayken, Martin Scorsese’nin başına gelecek olan filmin senaryosunu yazarak, ahlaksızdı ve arabasından uzakta yaşıyordu. Taksi sürücüsü. Bu devrim niteliğindeki senaryoyla Schrader, Hollywood’un yönetici süitlerine girerek bir sonraki senaryosu Sydney Pollack’in senaryosunu sattı. Yakuza (1974), o zamanlar rekor bir meblağ olan 300.000 $ için. Dahil olmak üzere ek Scorsese klasikleri yazmaya veya birlikte yazmaya devam etti. Azgın boğa, İsa’nın Son Günaha ve Ölüleri Çıkarmak. İlk yönetmenlik deneyimini 1978’de suç dramasıyla yaptı. Mavi yakalı (Richard Pryor ve Harvey Keitel’in başrollerini paylaştığı) ve o zamandan beri kendi kendine tarz “bir odada yalnız adam” hikayeleri de dahil olmak üzere 21 başlık daha yönetti – amerikan jigolosu (Richard Gere ile birlikte), Hafif uyuyan (Willem Dafoe), İlk Reform (Ethan Hawke) ve Kart Sayacı (Oscar Isaac). Japon draması gibi yakıcı biyografilerden oluşan bir koleksiyonu yönetti. Mishimabüyük bir stüdyo tarafından finanse edilen tartışmasız en orijinal film; Patty Hearst; ve Otomatik Odaklama, 1960’ların TV yıldızı Bob Crane’in korkunç gizli yaşamını ve cinayetini anlatıyor. Ayrıca diğer yönetmenler için neredeyse bir düzine senaryo yazdı.
Basın toplantısının sonuna doğru, Schrader’a diğer film yapımcıları için yazdığı senaryolardan herhangi birini yönetmeyi isteyip istemediği soruldu.
“Şükürler olsun ki yönlendirmedim Taksi sürücüsü“diye mırıldandı. “Yönetmiş olabileceğimi düşünecek kadar kibirliydim – ve bu bir kariyer katili olabilirdi. Bunun yerine, küçük adamın omzunun üzerinden bakarak öğrendim.”
Yönetmen koltuğuna geçişinde, “Senaryolarımın berbat olduğunu düşünmem o kadar da önemli değildi. Belki bazılarını daha iyi hale getirebilirdim, ama daha da kötüleştirebileceğim bazıları kesinlikle vardı. Gerçekte, bir sanatçı olarak yarım bir insan gibi hissettim. Kendi kendime ‘Yazar olmak istiyorsan gerçek bir yazar ol ve sözlerini insanlara okut’ dedim. Film yapımcısı olmak istiyorsanız, gerçek bir film yapımcısı olun ki insanlar filmlerinizi görsün.’ Senarist denen bu şey ne? Yani beni sadece senaryo yazarlığından yönetmenliğe taşıyan şey buydu.”
Schrader ima etti usta bahçıvan son “bir odada yalnız adam” filmi olabilir. Kısıtlı ama hassas bir performansta Joel Edgerton, yeni filmin kahramanı Narvel Roth’u, Gracewood Gardens’ın titiz bahçıvanı, zengin dul Bayan Haverhill’in büyüyen botanik mülkü, Sigourney Weaver’ın ürpertici bir şekilde yaşadığı Narvel Roth’u canlandırıyor. Onunla tanıştığımızda, Narvel, eksantrik işverenine olduğu kadar, mülkün güzel arazisine bakmaya da titizlikle bağlıdır. Ancak Bayan Haverhill, Roth’un şehirden gelen genç bir Siyah kız olan sorunlu büyük yeğeni Maya’yı (Quintessa Swindell) yeni bir çırak olarak üstlenmesini istediğinde, onun sade varoluşuna kaos girer ve şiddetli, ırkçı bir geçmişten gelen korkunç sırları açığa çıkarır. bu hepsini tehdit edebilir.
Schrader, yöntemi hakkında şunları söylüyor: “Yıllar önce, Avrupa edebiyatının bir ürünü olan Dostoyevski, Camus, Sartre gibi bir karakterle karşılaştım ve sonunda sinemaya bir taksi şoförü olarak girdi. “Filmlerde yeni bir karakterdi ve o zamandan beri filmlerde bizimle birlikte. Bazen onu tekrar ziyaret ediyorum. Ve teknoloji mümkün olduğunda ve bütçeler düştüğünde, daha fazla özgürlüğe sahip oldum. Bu yüzden onu arka arkaya üç kez tekrar ziyaret ettim. ”
Schrader, bugün karakterle arasındaki en büyük farkın, yönetmen gibi biraz yaşlanması ve ona bağlı olan tematik ilgi alanlarının buna göre değişmesi olduğunu söyledi. “Daha genç bir adamken,” dedi Schrader, “Peter Boyle gibi yaşlı bir adama yaklaşırdı. Taksi sürücüsü) ve ‘Kafamda bu korkunç düşünceler var’ deyin. Şimdi o yaşlı adam ve gençler ona yaklaşıyor – çevreci (İlk Reform), intikam isteyen çocuk (Kart Sayacı), şehir merkezinden gelen kız (usta bahçıvan). Bu sadece bir yaşlanma süreci ve bu karakterin nasıl geliştiği.”
“Umarım onunla işim biter,” diye ekledi kıkırdayarak.
Tüm “yalnız adam” hikayeleri gibi, usta bahçıvan bu filmdeki bağışlanma ihtiyacı olan günahların Schrader için bile kışkırtıcı olmasına rağmen. Bu konuda yönetmen şunları söyledi: “Bilmiyorum. [the gardener, played by Edgerton] affedilebilir. Bu hikayenin mümkün olup olmadığını bile bilmiyorum – beyaz bir milliyetçi olup bahçedeki Siyah bir kız tarafından affedilebileceğin. Bu bir fantezi olabilir, ama çok ilginç bir fantezi. Ve sanatta yaptığımız da bu. Üzerinde düşünmeye değer bu varsayımları yaratıyoruz.”
