Bilim adamları, Güneş Sistemimizin hemen dışında metal bulutlardan titanyum yağdıran bir ötegezegen karşısında şaşkına döndüler. LTT9779b kod adlı gezegen, kış aylarında ortalama 2000 santigrat derece sıcaklığa sahip ve üzerine düşen ışığın yüzde 80’ini yansıtıyor.
Kışları ortalama sıcaklığın 2000 santigrat derece olduğu, metalden yapılmış bulutlardan titanyum damlalarının yağdığı bir yer hayal edin. Hayır, cehennemden bahsetmiyoruz, bilim adamlarının keşfettiği yeni bir gezegenden söz ediyoruz. Bu koşullar altında bir gezegenin var olmaması gerektiğine inanıyorlar.
Bir grup gökbilimci Pazartesi günü, Güneş Sistemimizin hemen ötesinde şimdiye kadar gözlemlenen en yansıtıcı olarak öne çıkan kavurucu bir gezegen keşfettiklerini duyurdu.
Metal bulutları olan süper yansıtıcı bir gezegen
Dünya’dan 260 ışıkyılı uzaklıkta yer alan bu tuhaf gezegen, ötegezegenleri incelemeye adanmış Avrupa’nın Cheops uzay teleskobundan yapılan son gözlemlerin ortaya koyduğu gibi, ev sahibi yıldızı tarafından yayılan ışığın yaklaşık yüzde 80’ini yansıtıyor. Bu, onu gece gökyüzümüzde Ay’dan sonra en parlak gök cismi olan Venüs ile benzer bir yansıtma düzeyine sahip olduğu bilinen ilk dış gezegen yapar.
LTT9779b olarak adlandırılan ve ilk olarak 2020’de tespit edilen Neptün büyüklüğündeki bu gezegen, yıldızının etrafındaki yörüngesini sadece 19 saatte tamamlıyor. Yakınlığı nedeniyle, gezegenin yıldıza bakan tarafı, bulut oluşumu için çok sıcak kabul edilen bir iklim olan 2.000 santigrat derecelik şiddetli sıcaklıklara maruz kalır.
Şaşırtıcı bir şekilde, LTT9779b, zorlu koşullara rağmen bulutlara sahip görünüyor. Fransa’nın Cote d’Azur Gözlemevi’nden bir araştırmacı ve Astronomy and Astrophysics dergisinde yayınlanan bir araştırmanın ortak yazarı Vivien Parmentier, keşfi bir bilmece olarak nitelendirdi.
Parmentier, bulut oluşumunu sıcak bir duştan sonra banyoda meydana gelen yoğuşmaya benzeterek, cam yapımında kullanılan malzemelere benzeyen aşırı doymuş metal ve silikat parçacıkları atmosferinin metalik bulutların oluşumuna yol açtığını öne sürdü.
LTT9779b, oldukça yansıtıcı doğasının yanı sıra, çeşitli açılardan bilinen diğer ötegezegenlerden farklıdır. Yıldızlarının yörüngesinde 24 saatten daha kısa bir sürede dönen gezegenler, tipik olarak Dünya’nın on katı büyüklüğündeki gaz devleri veya yarı büyüklüğündeki kayalık gezegenlerdir.
Diğer birçok yönden bir aykırı değer
Ancak LTT9779b, “Neptün çölü” olarak adlandırılan ve kendi boyutunda gezegenlerin var olmasının beklenmediği bir bölgede yaşıyor. Parmentier, gezegenin varlığına şaşırdığını ifade etti, çünkü yaygın varsayım, bu tür gezegenlerin atmosferlerinin yıldızlarının yerçekimi kuvvetleri tarafından sıyrılıp geride çorak kayalar bırakması gerektiğini öne sürüyor.
Dikkat çekici bir şekilde, LTT9779b’de bulunan metalik bulutlar, ışığı yansıtarak ve gezegenin atmosferinin aşınmasını önleyerek koruyucu bir mekanizma görevi görür. Avrupa Uzay Ajansı’nın Cheops misyonunun proje bilimcisi Maximilian Guenther, bulutları Star Trek filmlerinde tasvir edilen kalkanlara benzeyen bir kalkana benzetti. Bu araştırma, Neptün büyüklüğündeki bir gezegenin Neptün çölünün zorlu koşullarında nasıl hayatta kalabileceğine ışık tutması açısından önemli bir kilometre taşını temsil ediyor.
Avrupa Uzay Ajansı tarafından 2019 yılında fırlatılan Cheops uzay teleskobu, Güneş Sistemimizin dışındaki ötegezegenleri araştırmak için tasarlandı. Bu özel çalışmada, teleskop LTT9779b’nin yansıtıcılığını, gezegen yıldızının arkasından geçmeden önceki ve sonraki ışık miktarını karşılaştırarak ölçmüştür.
