Astronominin En Yeni Keşfi: CHIME J1634+44
Evrenin derinliklerinde, astronomlar tarih boyunca birçok garip fenomen keşfetti. Ancak, yeni keşfedilen CHIME J1634+44 adlı pulsar, gerçekten benzersiz bir durum sergiliyor. Bu nesne, birkaç bin ışık yılı uzaklıkta yer almakta ve uzun dönemli geçici (LPT) olarak adlandırılan nadir bir kozmik ışık kaynağı. CHIME J1634+44, ışığını açıklanamaz uzun zaman dilimlerinde artırıp azaltırken, sahip olduğu özellikler ile diğerlerinden ayrılıyor.
CHIME J1634+44’in Özellikleri
CHIME J1634+44, şimdiye kadar keşfedilen LPT’ler arasında, en yüksek polarize ışık yayma kapasitesine sahip. Bu durum, nesnenin karmaşık bir ortama yerleşmiş olabileceğini gösteriyor. Ayrıca, radyo dalgalarının patlama süreleri giderek kısalıyor. Bu, çoğu uzay nesnesinin yavaşladığı durumların aksine, CHIME J1634+44’ün dönüş hızının arttığını düşündürüyor.
Periyotlar ve İki Farklı Dönüş Süresi
Bu nesne oldukça ilginç; zira iki farklı periyod gözlemlendi. Birincisi yaklaşık 14 dakika, diğeri ise 841 saniye. Ancak dikkat çekici olan, 4206 saniye veya 70 dakikalık belirgin bir ikincil periyotun bulunması. Astronomlar bu durumu, CHIME J1634+44’ün etrafında bir nötron yıldızı bulunan bir sistem olabileceği ihtimaliyle ilişkilendiriyorlar.
Bağımsız Keşifler
İlk keşifler, farklı veri setleri kullanarak bağımsız olarak yapıldı. Her iki ekip de aynı dönüş hızını, aynı periyotları ve aynı polarizasyonu tespit etti. İkinci çalışma, Hollanda Radyo Astronomi Enstitüsü’nden Sanne Bloot tarafından yönetildi. Her iki çalışma da, nesnenin davranışlarını anlamak için oldukça çarpıcı bulgular içeriyor.
Yıldızların Son Haline Ulaşması
Uzayda alışılmadık şekilde davranan nesneleri tespit ettiğimizde, sınırlı sayıda olası açıklamaya sahip oluyoruz. Şu anda, LPT’ler hakkında sahip olduğumuz tüm kanıtlar, bunların yoğun nesneler olduğunu gösteriyor. Bunlar, genellikle beyaz cüceler veya nötron yıldızları gibi yüksek yoğunluklu cisimlerdir. Her iki tür de belirli bir kütle aralığında yıldızların ölümü sonrasında oluşuyor.
Beyaz Cüceler ve Nötron Yıldızları
Beyaz cüceler, güneşin yaklaşık 1.4 katı kadar kütleye sahip olan ve Yer ile Ay arasında bir çapta sıkışmış, yoğun nesnelerdir. Bu yıldızların çökmesini engelleyen, elektronların aynı kuantum durumunu işgal edemeyeceği kuralıdır. Bu durum, elektron boğuculuğu olarak adlandırılan bir dirence yol açar.
Öte yandan, nötron yıldızları daha fazla kütleye sahip olup, yaklaşık 20 km çapında bir alanda 2.3 güneş kütlesi sıkıştırılmış haldedir. Bu nesnelerin desteklediği kuvvet nötron boğuculuğu olarak adlandırılır ve bu, onların yoğunluğunu artırır.
CHIME J1634+44’ün Olası Yapısı
Her iki çalışma da, CHIME J1634+44’in bu yoğun nesnelerden biri olduğunu öne sürüyor. Eğer sistemde, yakın yörüngede dönen bir dost yıldızdan madde akışı oluyorsa, bu birikim hızının artmasına neden olabilir. Ancak, bu dost yıldızın beyaz cüce mi yoksa nötron yıldızı mı olduğu henüz netlik kazanmamıştır.
Radyal Pulsar Olasılığı
Dong ve arkadaşları, nesnenin bir nötron yıldızı olma olasılığını daha yüksek buluyor. Zira, pulsar olarak bilinen bu nesneler, periyodik radyo dalgaları yaymakta ve bazen de dönüş hızlarını artırma eğilimindedirler. Diğer yandan, Bloot ve ekibinin gözlemleri, bende CHIME J1634+44’te beyaz cüce ile örtüşen hafif bir ultraviyole kaynağı buldu. Bu, güneşin kütlesinin yaklaşık %78’ine sahip bir beyaz cüce olabileceği yönünde bir ipucu sunuyor.
Gelecek Gözlemler
Bu nesnenin yapısını kesinleştirmek için daha fazla gözlem yapılması gerekiyor. Polarizasyon sinyali ise, çok düzgün bir dairesel formda olması nedeniyle, daha önceki LPT gözlemlerinde karşılaşılmamış bir durumu işaret ediyor olabilir. Astronomlar, bu durumu incelemek üzere CHIME J1634+44’ü yakından takip edecekler.
CHIME J1634+44’in keşfi, uzun dönemli geçici nesnelerin bilinen popülasyonunu genişletiyor ve nötron yıldızları ve beyaz cüceler hakkındaki mevcut modelleri zorluyor. Dong , “Bu tür nesnelerin keşfedilmeyi bekleyen daha pek çok örneği olabilir,” diyor. Her iki ekibin makaleleri bilimsel dergilerde yayımlanmış durumda ve oldukça önemli bir katkı sağlamakta.
