2024 yılında Artemis II misyonu kapsamında Orion kapsülünün Ay’a uçması ile birlikte insanlı uçuşta yeni bir dönem başlıyor. Bu görev, astronotları ay yörüngesine taşıyacak ve Aralık 2025 için planlanan Artemis III misyonunun önünü açacak. Artemis III, astronotların ayın güney kutbu yakınında yedi gün geçirmesiyle 1972’den bu yana ay yüzeyindeki ilk insan varlığını kaydedecek. Sonraki Artemis görevleri, uzayda daha uzun süre kalma olasılığının önünü açacak.
İnsanlığın olası Mars gezileri de dahil olmak üzere uzayda uzun süreli kalışlara hazırlıklı olmasını sağlamak için bilim insanları, uzay ortamının insan sağlığı üzerindeki etkisini aktif olarak araştırıyor. Araştırılan hususlar arasında enerjik parçacıklar, süpernovalar ve mikro yerçekimi ile ilişkili artan kozmik radyasyon seviyelerinin üreme sağlığı üzerindeki etkileri yer almaktadır.
NASA tarafından desteklenen son araştırmalar, artan kozmik radyasyon ve mikro yerçekimi seviyelerinin damar dokusunun işleyişini etkileyebileceğini göstermektedir. Bu, astronotlar Dünya’ya döndükten ve uzun bir iyileşme döneminden geçtikten sonra da devam edebilecek erektil disfonksiyona yol açabilir.
Florida Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı Justin La Favor, bu tür çalışmaların, planlanan insanlı görevler için Dünya’ya döndükten sonra astronotların sağlığının dikkatle izlenmesi gerektiğine işaret ettiğini söyledi.
Dünya’da insanlar, gezegenin manyetosferi tarafından yüksek enerjili yüklü parçacıklardan korunuyor. ISS’deki astronotlar korunuyor, ancak yine de bir haftada Dünya’daki insanların bir yılda aldığıyla aynı miktarda radyasyon alıyorlar. Ancak astronotlar Ay ve Mars’tayken parçacıklardan çok daha az korunacaklardır.
Ekip çalışma hakkında şunları yazdı: “Erektil disfonksiyon 40 yaşın üzerindeki erkeklerin yarısından fazlasını etkilese ve yaşam memnuniyetinde önemli bir faktör olsa da, uzay uçuşunun erektil fonksiyon üzerindeki etkileri belirsizliğini koruyor.”
86 yetişkin erkek Fisher-344 sıçanı üzerinde çalıştılar. Fareler ilk olarak Berkeley’deki Uzay Bilimleri Laboratuvarı’nda (SSL) gruplar halinde simüle edilmiş mikro yerçekimine ve kozmik ışınlara maruz bırakıldı. Favor ve meslektaşları, bir yıl sonra fare dokusunu analiz ettikten sonra, kozmik ışınlara kısa süreli maruz kalmanın bile oksidatif streste artışa yol açtığını buldu.
Oksidatif stres, vücudun hücrelerini, proteinlerini ve DNA’sını olumsuz yönde etkileyerek yaşlanmanın etkilerini şiddetlendirebilir ve hızlandırabilir ve diyabet, kanser gibi çeşitli hastalıklara ve Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklara katkıda bulunabilir. Ayrıca oksidatif stres, erektil disfonksiyona katkıda bulunabilir ve dokulara kan sağlayan arterlerin işlevini bozabilir.
Oksidatif stresle mücadele etmek için insan vücudu antioksidanlar üretir. Çalışma, kozmik radyasyonun uzun vadeli olumsuz etkileri olmasına rağmen, redüksiyon-oksidasyon ve nitrik oksit reaksiyonları üzerindeki hedeflenen etkilerin neden olduğu doku fonksiyonundaki iyileşmelerin, erektil disfonksiyonun tedavi edilebilir olduğunun bir işareti olabileceğini buldu.
Antioksidanların daha fazla geliştirilmesi ve kullanılması, uzun süreli uzay görevleri bağlamında astronotların sağlığını iyileştirmek için umut verici bir yaklaşım olabilir ve uzayda yaşamak için uygun koşulların sağlanmasında önemli bir adımı temsil edebilir.
