Aralık 2022’de faaliyetleri durdurulan InSight Mars iniş aracı, görevi resmi olarak sona erdikten sonra bile bilim insanlarına fayda sağlamaya devam ediyor. NASA’nın Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) ile birlikte fırlattığı uzay aracı, gezegenin iç yapısını incelemek üzere 2018 yılında Mars’a gelmişti.
InSight, çalışması sırasında 1.000’den fazla Mars depremi kaydetti ve bu, bilim adamlarının gezegenin kabuğunun, mantosunun ve çekirdeğinin yapısını daha iyi anlamalarına yardımcı oldu. Cihaz aynı zamanda meteor çarpmalarının sıklığını da ölçtü ve Mars’ın termal evrimi hakkında önemli veriler topladı. Görev, sondanın güneş panellerinin gezegenin her yerinde bulunan tozla kaplanmasının ardından erken sona erdi.
“Artık InSight’tan sinyal alamasak da InSight bize hâlâ Mars’ı nasıl anlayacağımızı öğretiyor. Tozun yüzeyde nasıl biriktiğini ve rüzgar ve toz şeytanları tarafından nasıl taşındığını gözlemleyerek rüzgar, toz döngüsü ve gezegeni şekillendiren diğer süreçler hakkında daha fazla şey öğreniyoruz” diyor Providence, Rhode Island’daki Brown Üniversitesi’nden Ingrid Daubar .
358 kilogramlık Elysium aracı artık Mars Keşif Orbiter’i (MRO) ve onun HiRISE kamerası tarafından düzenli olarak fotoğraflanıyor. Bu gözlemler, bilim adamlarının, uzay görevleri için ciddi bir sorun teşkil eden Mars tozunun doğasını daha iyi anlamalarına yardımcı oluyor.
Demir oksitler açısından zengin olan ve gezegene karakteristik kırmızı rengini veren Mars tozu benzersiz özelliklere sahiptir. Manyetik özellikleri bakımından karasal tozdan farklıdır ve küresel toz fırtınaları sırasında atmosferin yükseklerine kadar yükselebilir. Bilim adamları hala kökeni, elektriksel özellikleri ve gezegendeki hareket mekanizmaları hakkında bir takım soruları cevaplayamıyor.
“Şu anda InSight’ı izlemek biraz acı-tatlı. Pek çok önemli bilimsel sonuca yol açan başarılı bir görevdi. Elbette sonsuza kadar sürseydi harika olurdu ama bunun olmayacağını anladık” diye itiraf ediyor Daubar.
