Savaş, insanların hayatlarını altüst eden bir olgudur. 27 Nisan’da, kardeşim Samer, Merkez Gazze’deki Deir el-Balah’ta sebze tezgahında bombalanarak hayatını kaybetti. O, bir avukattı; haksızlığa karşı mücadele eden bir adamdı. Barışçıl bir yaşam sürmeyi arzulayan Samer, çoluk çocuğuna bakmak için ekmek parası kazanıyordu. Ancak savaş, onun hayatını zorunlu olarak değiştirdi.

Savaşın Gölgesinde Hayat Mücadelesi

Savaş öncesinde, Samer sebze satıcılığı yapmıyordu. Ama çatışmalar başladığında, yoksulluk ve yetersiz beslenme, onu bu yolda ilerlemeye zorladı. Ateşkes süresi içerisinde, yerel toptancılardan sebze alabiliyordu. Fakat Mart ayında savaş yeniden başladığında, Gazze’ye girişlerin kapanmasıyla tedarik zinciri büyük ölçüde zayıfladı. Yine de, sınırlı miktarda sebze satmayı sürdürdü. Fiyatlar yükseldiği için müşteri bulmak zordu ama yine de Samer, her fırsatta cömertliğiyle ücretsiz sebze vermeye çalışıyordu.

Kayıp ve Yas

Samer’in ölümünü duyduğumda, donup kaldım. Bu haberi kocama saklamaya çalıştım ama gözyaşlarım gerçeği dile getirdi. Kocamın yüzündeki ifadeden, bir çığlık atmak istediğini ama boğazında hapsolduğunu görebiliyordum. Kikabileceği bir şey vardı ama belki de yüreğindeki ağır yük, yasını bile göstermesine engel oluyordu. Samer, ardında üç küçük çocuk ve kırık bir aile bıraktı. Kimse onun ölümünü beklemiyordu. Şok edici bir kayıptı.

Savaşın Kurbanları

Samer, savaşın kurbanlarından sadece biriydi. Yiyecek sağlayan tüm satıcılar hedef alındı. Meyve ve sebze satıcıları, bakkallar, fırıncılar ve topluluk mutfakları bombalandı. Tedarik ağı tamamen vuruldu. Ekmek, alışveriş yapabilenler için bile lüks haline geldi. Ölüm, Gazze’de yaşamaktan çok daha kolay bir hale geldi.

Çocukların Çilesi

Küçük çocuklar bu açlık durumundan en fazla etkilenenler. Mayıs 21’de Euro-Med İnsan Hakları İzleme Örgütü, 24 saat içinde 26 Filistinlinin – dokuzunun çocuk olduğunu – açlık ve sağlık hizmeti yetersizliğinden hayatını kaybettiğini duyurdu. Gazze Sağlık Bakanlığı, yardımların engellenmeye başlamasından bu yana en az 57 çocuğun malnutrisyon nedeniyle öldüğünü bildirdi. Açlık, toplumun yapısını sarsıyor.

Anne Olmanın Zorluğu

Bir anne olarak, çocuklarımı beslemek için bazen günlerce aç kalıyorum. Kocam, açlıkla ilgili bir çare bulmak için tüm gün sokaklarda dolaşıyor ama genellikle geriye yalnızca birkaç parça yiyecek ile dönüyor. Şanslıysak, bayat bir ekmek dilimi ve bir domates ya da salatalık ile karnımızı doyurabiliyoruz. Samer’in eşi, kaybıyla birlikte bir babanın rollerine bürünmek zorunda kaldı. Uzun kuyruklar halinde bekleyerek topluluk mutfaklarından yemek almak için mücadele ediyor. Çoğu zaman boş dönecek olsa da, çocuklarına “Baba döndüğünde bize yiyecek getirecek” diyerek teselli etmeye çalışıyor.

Uluslararası Tepkiler

İsrail, yardımın Hamas tarafından ele geçirildiği gerekçesiyle yardımları engellediğini iddia etti. Ancak bariz bir şekilde, hedef sadece Hamas değil; Gazze’nin tüm halkıdır. Açlığı, sivil halk üzerinde bir savaş silahı olarak kullanıyor. Bu, uluslararası hukuka göre bir savaş suçu. Başbakan Benjamin Netanyahu, gereksiz yere şov yapmak için açığı kapatma vaadinde bulundu. Ancak, birçok aile hâlâ akla hayale gelmeyecek derecede zor durumda.

Sonuçta Ne Olacak?

Bugün, en büyük dileğimiz bir dilim ekmek bulabilmek. Hayatta kalmak için her gün savaşmak zorundayız. Hiç kimse sağlıklı değil; bedenlerimiz cansız ama içimizde hala umut yaşıyor. Bu korkunç açlık karşısında, kim bizim sesimizi duymayı diler? Kim, yüreğinde bir parça merhamet barındırarak bu duruma duyarsız kalmaz? Dünya, açlıkla mücadelemizi görmeyi ne zaman bırakacak?

Dünyadan Güncel Sondakika Haberleri – 1

Gazze, gün geçtikçe derin bir karanlığa gömülüyor. Sokaklarda yankılanan ambulans sirenleri, askeri uçakların gürültüsü ve bombalamaların sesleri, bu topraklarda yaşayan insanların hayatının bir parçası haline geldi. Ancak, son günlerde farklı bir ses daha duyulmaya başladı: boş gaz tüplerinin keskin tıkırtısı. Bir zamanlar mutfaklarımızda duyduğumuz gaz ocağının küçük tıkırtısı, artık yok. Bunun yerini, boşluğun yankısı aldı.

Gaz Kıtlığı ve Yeme İçme Mücadelesi

Ramazan’ın ortasında, son damla pişirme gazımızı harcayıp, ateşe yöneldik. Hayatımızın en basit yönlerinden biri olan çay yapmak bile imkânsız hale geldi. Annem “Artık suhurda bir fincan çay bile yapamayacağız.” dediğinde, bu durumun getirdiği çaresizliği hissetmiştim. Çünkü ateş yakmak; geceleyin bir ışık parıltısı oluşturmak, bir drone ya da kuadcopter tarafından hedef alınma riskini artırıyordu. Geceleyin ışık yakmanın neden hedef alındığını sorgulamak ise bizim için mümkün değil.

Bu nedenle, suhurda soğuk yemeklerle yetinmek durumunda kaldık ve ateşimizi iftar saatine saklamaya başladık. Fırınların, gaz kıtlığı nedeniyle kapanmasının ardından, ateşe olan bağımlılık arttı. Birçok insan, ekmek pişirmek için sokaklara ya da çadırlara geçici ocaklar kurmaya başladı.

Sağlığımızı Tehdit Eden Alevler

Sabahları, derin bir öksürükle uyanıyoruz. Bu öksürük, sıradan bir proplem değil, akciğerlerimizi titreten ve nefes almayı zorlaştıran bir durum. Kardeşimle birlikte, mahallemizin kenarına gidip, yerdeki odunları satan bir adamdan odun alıyoruz. Bu odunlar, bombalanmış binalardan, devrilmiş ağaçlardan, yıkılmış evlerden ve okullardan toplanıyor.

Geri taşıdığımız odunları yakmak, bir o kadar zorlayıcı. Saatlerce odun kesmek, toz solumak ve yetersiz beslenmek zorundayız. Babamız, nefes darlığına rağmen yardıma gelmekte ısrar ediyor; bu da aile içinde sık sık tartışmalara yol açıyor.

Ateşi yakarken gözlerimiz yaşarıyor ve boğazlarımız yanıyor. Öksürüklerimiz artıyor. Ateş odunu, gün geçtikçe çok pahalı hale geldi. Savaş öncesinde sekiz kilo odun için bir dolar ödüyorduk; şimdi bu miktarın neredeyse yarısı için bir kilo alabiliyoruz.

Ağaçların Kesilmesi ve Zehirli Hava

Yoksulluk, birçok insanı kendi ağaçlarını kesmeye zorladı. Mahallemizdeki yeşillikler hızla yok oldu. Komşularımız, kendi bahçelerinde yetiştirdikleri ağaçları kesmeye başladı. Biz bile, çocukken sakınarak büyüttüğümüz zeytin ağacımızın dallarını kullanmaya başladık. O ağaçla oynamak, bizden önceki kuşakların korkulu rüyasıydı.

Ağaçları olmayan aileler, doğaya zarar vererek plastik, lastik ve çöp yakmaya yöneldi. Bu maddelerin yakılması, havayı zehirleyen toksik dumanlar yayıyor ve yemekleri pişirdiğimiz besinlerin içine sızıyor. Artık her bir lokma, sağlıksız bir yemek haline geldi.

Devamlı olarak bu dumanlara maruz kalmak, ciddi solunum sorunları ve kronik hastalıklar ile kanser gibi ölümcül hastalıklara yol açabiliyor. Fakat, elimizde başka bir seçenekte yok; ateş olmadan, yiyecek de olmuyor.

Mutfak ve Aile İlişkileri Üzerindeki Etkileri

Mutfak, bir zamanlar aile ve misafirperverlik sembolüdür. Şimdi ise, zehirli bir bölge haline geldi. İçindeki alev, artık akciğerlerimizi yakıyor. İyi bir yemek hazırlamanın keyfi yerini, korkuya ve yorgunluğa bıraktı. Artık yemekler, yalnızca hayatta kalma mücadelesinin anlık bir hatırlatıcısı. Bir arada olmanın verdiği duygusal bağ, giderek zayıfladı.

Gaz kıtlığı, sadece yiyecek tedarikimizi değil, aynı zamanda aile içindeki ritüellerimizi de yıpratıyor. Artık yemek saatleri, bir arada olma zamanı değil; sadece dayanma zamanı. Korku içinde, bugünkü ateşin kimseyi hasta etmemesini umarak dualar ediyoruz.

Eğer bir bomba bizi öldürmüyorsa, daha yavaş bir ölümle karşı karşıyayız: sessiz, zehirli ve acımasız.

Burada, Gazze’de hayatta kalmak; sabahları bir kupa çay içebilmek için zehir solumak anlamına geliyor. Ateş odunu, altın kadar değerli bir kaynak haline gelmiş durumda. Hatta yiyebilmek bile bir savaş haline geldi. Ama yine de, yakmaya devam ediyoruz. Öksürüyoruz. İlerlemeye çalışıyoruz. Başka bir seçeneğimiz kalmadı.

Dünyadan Güncel Sondakika Haberleri – 1

Dünyadan Güncel Sondakika Haberleri – 1

Doğu Demokratik Kongo’da M23 milisinin Goma ve Bukavu’yu hızlı bir şekilde ele geçirmesi, uluslararası toplumun dikkatini yeniden bu bölgeye çekmiş durumda. Ocak 2025’teki bu gelişmelerin ardından, küresel aktörler bir derhal ateşkes ve doğrudan müzakereler çağrısında bulundu. Özellikle Katar ve Amerika Birleşik Devletleri, bölgedeki yeni arabulucu aktörler olarak öne çıktı. Bu yeni ivme, geçmişteki arabuluculuk çabalarının eksikliklerini gözden geçirme fırsatı sunuyor. Özellikle silahsızlanma, demobilizasyon ve entegrasyon (DDR), zenginlik paylaşımı ve bölgesel konsensüs gibi konuların öncelikli hale getirilmesi, kalıcı bir çözüme ulaşmak için zorunlu.

Kalıcı Barış İçin Temel Unsurlar

Doğu DRC’de kalıcı ve sürdürülebilir bir barış sağlamak için çatışmanın kök nedenlerini ele almak hayati önem taşıyor. Bölgedeki geniş doğal kaynak rezervleri – özellikle nadir toprak mineralleri – uluslararası, bölgesel ve yerel aktörleri kontrol için rekabete yönlendiriyor ve bu durum istikrarsızlığı artırıyor. Bunun yanı sıra, Kongo merkezi hükümetinin doğu illerini yönetim kapasitesinin sınırlı olması, çeşitli taraflara ait silahlı grupların çoğalmasına zemin hazırlıyor. Özellikle 1994 Ruanda soykırımı sonrasında, Hutu mültecilerin gelişi ve düşman milislerin oluşması etnik gerginlikleri artırarak güvenliği tehdit ediyor.

Çatışmanın Kök Nedenlerine Dikkat

Bölgesel dinamikler, özellikle Ruanda’nın etkisi göz ardı edilemez. Ancak, çatışmayı yalnızca Ruanda’ya atfetmek sorunları basitçe açıklama çabasıdır. Bu tür anlatımlar, DRC’nin uzun süredir var olan yapısal eşitsizliklerini, özellikle Congolu Tutsi topluluklarının marjinalleşmesini göz ardı ediyor. Kalıcı bir barış, bu iç dinamiklerle başa çıkmalı ve Congolu Tutsi topluluklarının ulusal siyasi çerçevede anlamlı bir şekilde yer almasını sağlamalı. Bu toplulukların şikayetleri, hakkaniyetli ve adil mekanizmalarla ele alınmalıdır.

Geçmişin Öğretileri ve Medya Süreçleri

Geçmişteki uluslararası müdahale çabaları – Pretoria Anlaşması’ndan 2009 barış anlaşmalarına kadar – kalıcı barış sağlama konusunda sürekli olarak başarısız oldu. Bu girişimler, hem güvenilirliklerini hem de etkinliklerini zayıflatan yapısal zayıflıklar nedeniyle sekteye uğradı. Öne çıkan ana sorunlardan biri, güvenilir bir uygulama mekanizmasının eksikliği. Çoğu anlaşma, gönüllü uyuma dayanıyordu ve uygulamayı doğrulayacak veya ihlalleri önleyecek bağımsız, tarafsız bir izleme mekanizması bulunmuyordu.

Buna ek olarak, barış süreçlerinin dışlayıcı doğası da sorun teşkil etti. Müzakereler genellikle siyasi ve askeri elitler tarafından belirlenirken, sivil toplum, yerel topluluklar ve özellikle kadınlar göz ardı edildi. Geniş katılımların olmaması, yapılan anlaşmaların yerel gerçekleri yansıtmaktan uzak kalmasına ve yerel halkın güvenini kazanamamasına neden oldu.

Temel Sorunlar ve Gelecek Perspektifi

Barışı sağlamada hayati bir rol oynayan silahsızlanma, demobilizasyon ve entegrasyon (DDR) programları da yetersiz tasarlandı. Birçok eski savaşçı, ekonomik sürdürülebilirlik sağlanmadığı için silahlı gruplara yeniden katılma riski taşıdı. Bunun yanı sıra, Kongo hükümeti içinde siyasi iradenin eksikliği, peş peşe gelen yönetimlerin barış görüşmelerini gerçek reformları ilerletmek yerine güç konsolidasyonu için kullandığı dönemler krizi derinleştirdi.

Son zamanlarda Luanda ve Nairobi süreçleri, siyasi diyalogu canlandırmayı ve gerginlikleri azaltmayı amaçladı. Ancak, bu süreçler de meşruiyet kazanmakta zorlandı. Eleştiriler, bu girişimlerin üstten bir yaklaşım benimsediği ve en çok etkilenen grupların seslerini dışladığı yönündeydi. Sivil toplum aktörleri ve marjinal toplumlar, bu diyalogları yüzeysel ve yerel gerçeklerden uzak olarak değerlendirdi.

Yeniden Başlama ve Fırsatların Değerlendirilmesi

Mevcut uluslararası çabalar – Katar ve Amerika’nın yanı sıra, Doğu Afrika Topluluğu ve Güney Afrika Kalkınma Topluluğu’nun liderliğindeki Afrika merkezli çabalar – anlamlı bir ilerleme için taze bir potansiyel sunuyor. Ancak, bu çabaların geçmişteki sistematik başarısızlıkları aşması gerekecek. Öncelikle, kapsayıcı katılım sağlanmalı. İkincisi, çatışmanın kök nedenlerine eğilmeli. Üçüncü olarak, güvenilir uygulama ve hesap verebilirlik mekanizmaları kurulmalı. Bu prensiplerin benimsenmesi, mevcut arabuluculuk çabalarının başarısı için önemli bir fırsat sunuyor.

Sonuç olarak, Doğu Demokratik Kongo’daki kriz bir kez daha kritik bir aşamaya geldi. Yeni aktörlerin dahil olması, özellikle Katar ve Amerika Birleşik Devletleri’nin, barış inşası yaklaşımını baştan şekillendirme fırsatını sunuyor. Geçmişteki hatalardan ders alarak, daha kapsayıcı, kök nedenlere odaklanan ve uygulanabilir bir çerçeve sağlamak, kalıcı bir barış için temel bir adım olacaktır.

Dünyadan Güncel Sondakika Haberleri – 1