Uzayda veri merkezleri ile ilgili hype kadar, orada çok fazla GPU bulunmuyor. Ancak bu durumun değişmesiyle birlikte, yörüngedeki hesaplama işinin kısa vadeli iş modelleri şekillenmeye başlıyor.

Şu anda yörüngede bulunan en büyük hesaplama kümesi, Kanada’nın Kepler Communications tarafından Ocak’ta uzaya gönderildi ve 10 aktif uyduda yaklaşık 40 Nvidia Orin kenar işlemeci bulunduruyor. Bu uydular, lazer iletişim bağlantıları ile birbirine bağlı.

Şirket şu an 18 müşteriye sahip ve en yeni müşterisini Pazartesi günü açıkladı: Kepler’in takımı üzerinde benzersiz yörünge bilgisayar yazılımını test edecek olan Sophia Space adlı bir startup.

Uzmanlar, SpaceX veya Blue Origin tarafından hayal edilen büyük ölçekli veri merkezlerini 2030’larda göreceğimizi öngörüyor. İlk adım, yörüngede toplanan verilerin işlenmesi olacak ve bu, özel şirketler ve devlet kurumları tarafından kullanılan uzay tabanlı sensörlerin yeteneklerini artırmayı hedefliyor.

Kepler, kendisini bir veri merkezi şirketi olarak görmüyor; CEO’su Mina Mitry, TechCrunch’a verdiği demeçte, uzayda uygulamalar için bir altyapı olmayı hedeflediklerini belirtiyor. Diğer uydulara veya yerdeki insansız hava araçlarına ağ hizmetleri sunan bir katman olmayı amaçlıyorlar.

Sophia ise, yörüngedeki büyük ölçekli veri merkezlerinin karşılaştığı ana zorluklardan birini çözmek için pasif soğutma sistemleri geliştiren bilgisayarlar üzerinde çalışıyor: Güçlü işlemcilerin aşırı ısınmadan korunması, ağır ve pahalı aktif soğutma sistemleri inşa etmeden sağlanıyor.

Yeni ortaklık kapsamında, Sophia kendi işletim sistemini Kepler’in uydularından birine yükleyecek ve onu iki uzay aracındaki altı GPU arasında başlatıp yapılandırmayı deneyecek. Bu tür bir faaliyet, yer yüzündeki veri merkezlerinde standart bir uygulama, ancak bu ilk kez yörüngede gerçekleştirilecek. Yazılımın uzayda çalıştığından emin olmak, Sophia’nın 2027’nin sonlarında planladığı ilk uydu fırlatmasından önce kritik bir risk azaltma çalışması olacak.

Kepler için bu ortaklık, ağının faydasını kanıtlamaya yardımcı oluyor. Şu anda, yerden yüklenen veya kendi uzay araçlarındaki yerleştirilmiş yükler tarafından toplanan verileri taşıyıp işliyor. Ancak sektördeki olgunlaşma ile birlikte, şirketin üçüncü taraf uydularla bağlantı kurarak ağ ve işlem hizmetleri sunmayı planladığını bekliyor.

Mitry, uydu şirketlerinin artık bu modele dayalı gelecekteki varlıklarını planladığını belirtiyor ve güç tüketimi yüksek sensörlerin işlem yükünü hafifletmenin faydalarına dikkat çekiyor. Bu tür çalışmalar, uzay tabanlı tehditleri tespit ve takip etmeye dayalı yeni bir füze savunma sistemi geliştiren ABD ordusu için önemli bir müşteri oluşturuyor. Kepler, ABD hükümeti için gerçekleştirdiği bir demo ile uzaydan hava lazer bağlantısını zaten göstermiş durumda.

Bu tür kenar işleme — verileri toplandığı yerde işleyerek hızla tepki vermek — yörüngedeki veri merkezlerinin başlangıçta değerini kanıtlayacağı alan. Bu, Sophia ve Kepler’i SpaceX, Blue Origin gibi köklü uzay şirketlerinden veya büyük ölçekli veri merkezlerine odaklanan, önemli sermaye toplayan Starcloud ve Aetherflux gibi girişimlerden ayırıyor.

“Bizim inancımız, bunun eğitimden çok çıkarım olduğudur. Bu nedenle, çıkarım yapan daha fazla dağıtılmış GPU istiyoruz, eğitim yükü kapasitesine sahip tek bir süper güçlü GPU’dan ziyade,” diyor Mitry. “Bu cihazlar kilovatlarca güç tüketirse ve yalnızca zamanının %10’unda çalışıyorsa, bu pek de yardımcı değildir. Bizim durumumuzda, GPU’larımız %100 çalışma süresinde aktif.”

Bu teknolojiler uzayda kanıtlandığında, her şey mümkün hale gelebilir. Sophia CEO’su Rob DeMillo, Wisconsin’in geçtiğimiz hafta veri merkezi inşaatına yasak getirdiğini, bazı Kongre üyelerinin de bunu desteklediğini vurguluyor. Dünyada veri merkezlerini sınırlayan her şey, onların gözünde uzay tabanlı alternatifin daha çekici hale geldiğinin bir göstergesi.

“Bu ülkede başka veri merkezi kalmayacak,” diyor DeMillo. “Buradan itibaren işler garipleşecek.”