5 Ağustos 2024’te, NASA‘S Güneş Dinamikleri Gözlemevi iki önemli güneş parlaması gözlemlendi.

5 Ağustos 2024’te Güneş’ten iki güçlü güneş parlaması gerçekleşti. Her iki olayın görüntüleri, Güneş’i sürekli izleyen NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi tarafından yakalandı.

İlki X1.7 parlaması olarak sınıflandırıldı ve 9:40 ET’de zirveye ulaştı. X1.1 olarak sınıflandırılan ikincisi ise 11:27 ET’de zirveye ulaştı.

Güneş parlamaları, güneş lekeleriyle ilişkili manyetik enerjinin salınmasından kaynaklanan yoğun radyasyon patlamalarıdır. Bunlar en güçlü güneş fenomeni türüdür ve dakikalardan saatlere kadar sürebilir. Parlamalar genellikle güçlerine göre, Sınıf A’dan (en zayıf) Sınıf X’e (en güçlü) kadar kategorilere ayrılır ve her sınıfın 1’den 9’a kadar daha ince bir ölçeği vardır.

Güneş parlamaları meydana geldiğinde, radyo dalgalarından gama ışınlarına kadar tüm elektromanyetik spektrumda enerji yayarlar. Bu enerji patlamaları öncelikle uzaya yayılmış olsa da, Dünya’ya doğru yönlendirildiğinde, üst atmosferde derin etkilere sahip olabilir ve bozulmalara neden olabilir. Küresel Konumlama Sistemi sinyallerini, radyo haberleşmelerini ve hatta uydulara ve elektrik iletim hattı tesislerine zarar vererek elektrik kesintilerine yol açabiliyor.

2010 yılında fırlatılan NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi (SDO), Dünya üzerindeki jeosenkron yörüngesinden Güneş’in aktivitesini dikkatle izleyerek uzay hava durumu araştırmalarında önemli bir oyuncudur. SDO’nun misyonu, güneş değişkenliğinin gizemlerini ve gezegenimiz üzerindeki etkilerini çözmektir.

Helioseismic and Magnetic Imager (HMI) ve Atmospheric Imaging Assembly (AIA) gibi gelişmiş araçlarla donatılmış olan SDO, Güneş’in birden fazla dalga boyunda yüksek çözünürlüklü görüntülerini yakalayarak güneş parlamalarının ve koronal kütle atımlarının gizli mekaniğini ortaya çıkarır. Bu içgörüler, uydu operasyonlarını, iletişimleri ve Dünya’daki elektrik şebekelerini bozabilecek uzay hava olaylarını tahmin etmeye yardımcı olur ve SDO’yu güneş tehditlerini anlamak ve azaltmak için olmazsa olmaz bir araç haline getirir.

Güneş’in bir sonraki 11 yıllık güneş döngüsü, mevcut Döngü 25 güneş maksimumunda olmasına ve 2025 ortasına kadar bitmeyecek olmasına rağmen, iç ses dalgalarında tespit edildi. Bu zirve dönemi güneş lekelerini, parlamaları ve koronal kütle atımlarını artırarak Dünya’ya doğru daha fazla elektromanyetik enerji gönderiyor.

Güneş, şu anki 11 yıllık güneş döngüsünün henüz yarısında olmasına rağmen, bir sonrakinin ilk gürlemeleri, ev sahibi yıldızımızın içindeki ses dalgalarında tespit edildi.

Mevcut döngü şu anda zirvesinde veya ‘güneş maksimumunda’, yani Güneş’in manyetik alanının değiştiği ve kutuplarının yer değiştirdiği noktada, 2025 ortalarına kadar devam edecek.

Güneş’in yüzeyindeki aktiviteyi etkiler, güneş lekeleri, parlamalar ve koronal kütle atımları solar maksimumda daha da yaygınlaşır. Bu, elektromanyetik enerjide Dünya’ya doğru fırlayan bir artışa yol açar ve auroraları daha sık ve daha düşük irtifalarda görünür hale getirir.

Döngü 25: Devam Eden Gözlemler

Güneş lekelerinin kapsamlı bir şekilde kayıt altına alınmaya başlandığı 1755 yılından bu yana 25.si olduğu için 25. Döngü olarak adlandırılan mevcut güneş döngüsü 2019 yılında başladı.

Önümüzdeki altı yıl içinde sona ermesi beklenmiyor ancak bir sonraki güneş döngüsünün başladığına dair ilk işaretler araştırmacılar tarafından tespit edildi. Birmingham Üniversitesi ve Hull’daki Kraliyet Astronomi Topluluğu’nun Ulusal Astronomi Toplantısı’nda sunuldu.

Gökbilimciler, Güneş’in iç ses dalgalarını kullanarak nasıl döndüğünü ölçer ve biraz daha hızlı veya yavaş dönen bir bant desenini (güneş burulma salınımı) görünür hale getirir. Bunlar, aktivite döngüsü sırasında Güneş’in ekvatoruna ve kutuplarına doğru hareket eder.

Daha hızlı dönen kuşaklar, bir sonraki güneş döngüsünün resmi olarak başlamasından önce ortaya çıkma eğilimindedir.

Yeni Güneş Döngüsünün Keşfi

Dr. Rachel Howe ve uluslararası işbirlikçileri, dönüş bantlarından analiz ettikleri verilerde bir sonraki güneş döngüsünün ortaya çıkmaya başladığına dair zayıf bir işaret keşfettiler.

“Eğer grafikte bir güneş döngüsüne -11 yıl- geri giderseniz, 2017’de gördüğümüz şekille birleşen benzer bir şey görebilirsiniz. Bu, mevcut güneş döngüsünün, Döngü 25’in bir özelliği haline geldi” diyor Birmingham Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olan Dr. Howe.

“2030’dan önce resmen başlamayacak olan 26. Döngü’nün ilk izlerini muhtemelen görüyoruz.”

Güneş burulma salınım sinyalleri, Küresel Salınım Ağı Grubu’ndan (GONG), Güneş ve Heliosfer Gözlemevi’ndeki Michelson Doppler Görüntüleyicisi’nden (MDI) ve Güneş ve Heliosfer Gözlemevi’ndeki Helioseismik ve Manyetik Görüntüleyici’den (HMI) alınan helioseismik veriler kullanılarak incelenmiştir. Güneş Dinamikleri Gözlemevi 1995’den beri.

Veriler artık Güneş Döngüleri 23, 24 ve 25’in ilk dört yılını kapsıyor ve araştırmacıların bu döngülerin yükselen evrelerini karşılaştırmasına olanak tanıyor.

Gelecekteki Keşifler İçin Heyecan

Dr. Howe, bilim insanlarının Güneş Döngüsü 23’e ait verilerin yalnızca bir kısmına GONG ve MDI’dan erişebildiği yaklaşık 25 yıldır Güneş’in dönüşündeki değişiklikleri takip ediyor.

Daha hızlı hareket eden malzemenin ekvatora doğru sürüklenmesinin güneş lekeleriyle birlikte desenini görebiliyorlardı. O zamandan beri, Döngü 24 gelip geçtikçe ve Döngü 25 büyüdükçe desenin tekrarlandığını (ama tam olarak değil) izlediler.

“Yaklaşık altı yıl içinde başlaması beklenen 26. Döngüde aynı desenin tekrarlanacağına dair ilk ipuçlarını görmek heyecan verici.

“Daha fazla veriyle, bu akışların karmaşık dansta oynadığı rol hakkında daha fazla şey anlayabileceğimizi umuyorum. plazma ve güneş döngüsünü oluşturan manyetik alanlar” dedi.

NASA‘S Güneş Dinamikleri Gözlemevi önemli bir X1.5 kaydedildi Güneş patlaması 28 Temmuz 2024’te.

28 Temmuz 2024’te Güneş, NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi tarafından gözlemlenen güçlü bir X1.5 sınıfı güneş parlaması yayınladı. Zirvesine 22:37’de ulaştı EDTGüneş parlamasının en yoğun olduğu bilinen bu kategorisi, radyo iletişimlerini, navigasyon sinyallerini ve elektrik şebekelerini önemli ölçüde bozabilir ve uzay araçları ile astronotların dahil olduğu uzay operasyonları için riskler oluşturabilir.

Güneş parlamaları, güneş lekeleriyle ilişkili manyetik enerjinin salınmasından kaynaklanan güçlü radyasyon patlamalarıdır. Bu parlamalar, radyodan x-ışınlarına kadar birçok dalga boyunda gözlemlenebilen en muhteşem güneş aktivitesi biçimlerinden biridir. Güneş, kendi yüzeyini milyonlarca dereceye kadar ısıtan enerjiyi serbest bırakır ve bu da güneş atmosferinin patlamasına ve ışık ve enerji parçacıklarının uzaya doğru uzaklara gönderilmesine neden olur. Bir parlamanın enerjisi, Dünya atmosferinden geçip insanları fiziksel olarak etkileyemese de, yeterince yoğun olduğunda, bu parlamalar atmosferin Küresel Konumlama Sistemi ve iletişim sinyalleri seyahat eder.

Güneş parlamalarının gücünü ve potansiyel etkisini değerlendirmek için bilim insanları bunları üç kategoriye ayırır: C, M ve X. Her kategorinin 1’den 9’a kadar sayısal bir ölçeği vardır. Depremler için kullanılan Richter ölçeğine benzeyen bu sistem, parlamanın yoğunluğunu ve Dünya üzerindeki potansiyel etkilerini hızla değerlendirmeye yardımcı olur. C sınıfı parlamalar, Dünya üzerinde fark edilebilir birkaç sonucu olan küçük parlamalardır. M sınıfı parlamalar orta büyüklüktedir; Dünya’nın kutup bölgelerini etkileyen kısa radyo kesintilerine neden olabilirler. X sınıfı parlamalar en büyük ve en güçlü olanlardır ve gezegen çapında radyo kesintilerini ve uzun süreli radyasyon fırtınalarını tetikleme potansiyeline sahiptir. Sayı, her sınıftaki güç hakkında daha fazla ayrıntı sağlar; örneğin, bir X1 parlaması bir X2 parlamasından daha zayıftır, ancak her ikisi de herhangi bir M sınıfı parlamadan önemli ölçüde daha güçlüdür.

NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi (SDO), Güneş atmosferini olağanüstü ayrıntılı bir şekilde gözlemleyerek Güneş’in Dünya ve Dünya’ya yakın uzay üzerindeki etkisini anlamaya adanmış bir görevdir. 11 Şubat 2010’da fırlatılan SDO, yaşamı ve toplumu doğrudan etkileyen bağlantılı Güneş-Dünya sisteminin bu yönlerini etkili bir şekilde ele almak için gerekli bilimsel anlayışı geliştirmeyi amaçlayan Living With a Star (LWS) programının önemli bir parçası olmuştur. SDO, Güneş’in dış katmanları ve uzay havasının güneş aktivitesinden nasıl kaynaklandığı hakkında çok sayıda keşfe yol açan güneş fotosferi, kromosferi ve koronasının yüksek çözünürlüklü ölçümlerini sağlar.

Bir dizi gelişmiş cihazla donatılan SDO, her birkaç saniyede bir Güneş’in birden fazla dalga boyunda ultraviyole görüntülerini ve spektrumlarını yakalar. Birincil cihazlarından biri olan Atmosferik Görüntüleme Düzeneği (AIA), birçoğu çıplak gözle görülemeyen 10 farklı dalga boyu bandında güneş atmosferinin görüntülerini alır. Bir diğer önemli cihaz olan Helioseismik ve Manyetik Görüntüleyici (HMI), Güneş’in manyetik alanını ölçer ve bilim insanlarının titreşimleri ve hareketleri inceleyerek Güneş’in içinde neler olduğunu gözlemlemelerine yardımcı olan veriler üretir. Bu cihazlar birlikte, Güneş’in manyetik alanlarının dinamikleri ve güneş parlamalarına ve koronal kütle atımlarına neden olabilecek enerji türlerini nasıl ürettikleri hakkında içgörüler sağlar. Sürekli izleme yoluyla SDO, Dünya’nın teknolojisi ve uzaydaki astronotlar üzerinde önemli etkileri olabilecek uzay hava olaylarını tahmin etme yeteneğini geliştirmede önemli bir rol oynar.

Güney Kore’nin iki aydan kısa bir süre önce ortaya çıkan yeni uzay ajansı, ülkenin büyüyen uzay varlığı için bir “kontrol noktası” görevi görme planının bir parçası olarak iddialı uzay uçuşu hedefleri belirledi.

Güney Kore’deki Uzay Araştırmaları Komitesi’nin (COSPAR) 45. Bilimsel Toplantısı, Kore Havacılık ve Uzay İdaresi’nin (KASA) ülkenin uzay faaliyetlerini koordine etme ve genişletme planlarını uluslararası bir izleyici kitlesine sunması için ilk fırsatlardan biriydi. KASA 27 Mayıs’ta çalışmalarına başladı.

KASA yöneticisi Youngbin Yoon, konferansın 15 Temmuz’daki açılış töreninde, “Bu yıl, KASA’nın kurulmasıyla Kore uzay araştırmaları tarihinde önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor” dedi.

Ülkedeki diğer araştırma merkezleri ve üniversiteler onlarca yıldır uzay faaliyetleri yürütüyor ancak KASA’nın kurulmasına kadar sivil uzay faaliyetlerinden sorumlu tek bir kurum yoktu.

Yongbin Yun, ajansın “ulusal uzay işleri ve uluslararası işbirliği için bir referans noktası olarak hizmet ettiğini” vurguladı. Bu çalışma, uzaya fırlatma, kendi uydularını fırlatma, uzay araştırmaları ve havacılığın geliştirilmesi konularına odaklanacak. KASA’nın uzun vadeli hedeflerinin 2032’de Ay’a, 2045’te de Mars’a robotik iniş aracı göndermek olduğunu ekledi.

KASA’nın daha önce NASA’da otuz yıl çalışmış olan yönetici yardımcısı John Lee, 17 Temmuz konferansında yaptığı konuşmada, bu hedeflere ek finansmanla ulaşılacağını söyledi. Ülkenin uzaya yaptığı yatırım şu anda yaklaşık bir trilyon won (720.000.000 $) seviyesinde bulunuyor ancak 2027 yılına kadar %50 artması bekleniyor.

Bu dört alandaki planların ana hatlarını çizdi. KASA, uzay taşımacılığı alanında Nuri roketi veya KSLV üzerinde çalışmaya devam ederken, yeniden kullanılabilir fırlatma aracı teknolojisine yatırım yapacak ve fırlatma kapasitesini genişletecek. Uydu alanında, uzay ajansı 15 santimetre çözünürlüğe sahip uydular inşa etme çabalarını desteklemeye kararlıdır. “Bu büyük bir hedef ama biz bunu belirleyip başarmaya çalışacağız” dedi. Ajans ayrıca optik iletişim ve bölgesel navigasyon sistemine de yatırım yapacak.

Uzay görevleri alanında KASA, hem Ay’a hem de Mars’a iniş araçlarının yanı sıra, diğer kurumların bilimsel uzay görevleri için ilan etmediği Dünya-Güneş sisteminin L4 Lagrange noktasından Güneş’i gözlemleyecek bir uzay aracını fırlatmayı planlıyor. .

Bu uzay aracı güneşin, özellikle de güneş patlamalarının benzersiz gözlemlerini sunabilir. “Dünyaya çarpmak üzere olan Güneş’ten yayılan bozucu parçacıklar, manyetik alanın desenini izleyerek spiral şeklinde hareket ediyor. Almanya’nın Max Planck Enstitüsü’nden astronot bilim adamı Sami Solanki, COSPAR konferansındaki ayrı bir sunumda, L4 noktası bunun gözlemlenebildiği yerin hemen üstünde” dedi.

Lee, KASA’nın Güney Kore’nin uzay politikasını geliştirmek ve ülkedeki ticari uzay faaliyetlerini denetlemekten sorumlu olacağını söyledi. Uluslararası işbirliklerine de katılacak: “Çok sayıda ikili müzakerenin yanı sıra diğer ülkelerin katılacağı çok taraflı işbirlikleri de planlanıyor.”

Bu müzakereler, 15 Temmuz’da COSPAR konferansında gerçekleşen KASA ve NASA temsilcileri arasındaki ilk toplantıyı da içeriyordu. Yoon, NASA ve Koreli kuruluşlar arasındaki işbirliğinin nasıl ilerletilebileceğini tartışmak üzere NASA Yönetici Yardımcısı Pam Melroy ile bir araya geldi; buna Kore Pathfinder Lunar Orbiter uzay sondasında bir NASA cihazının fırlatılması da dahil.

NASA, 16 Temmuz’da yaptığı açıklamada, herhangi bir özel projeden bahsetmeden, “İleriye baktığımızda, NASA ve KASA geniş bir yelpazedeki fırsatları araştırıyor ve yeni alanlarda inovasyonu teşvik ediyor” dedi.

Ayrıca KASA, ABD, Rusya ve Avrupa Uzay Ajansları gibi ülkeler de dahil olmak üzere uzay alanında uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor. Yun, KASA’nın uzayda rekabetten ziyade iş birliği için çaba göstereceğini vurguladı.

İç planlar, uzay araştırmaları ve teknolojisiyle ilgilenmek isteyen öğrenciler ve bilim adamları için yeni programların ve eğitim kurslarının oluşturulmasını içeriyor.

KASA’nın kurulması Güney Kore için uzay alanında ileriye doğru atılmış önemli bir adımdır. Ajans, ülkedeki uzay faaliyetlerinin koordine edilmesi ve genişletilmesinin yanı sıra uzayda uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesinde de kilit rol oynayacak. Ayrıca KASA, yeni istihdam yaratarak ve yenilikçi teknolojilere yatırım yaparak Güney Kore’de havacılık ve uzay ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunacak.