Astroscale Japonya, Dünya yörüngesindeki uzay enkazının çarpıcı yeni görüntülerini yayınladı ve sorunun ciddiyetini ortaya koydu.

Tokyo merkezli şirket, 18 Şubat 2024’te Rocket Lab Electron roketinde ADRAS-J (Aktif Enkaz Temizleme) uzay aracını fırlattı. ADRAS-J, Güvenli randevu tekniklerini test etmek ve Randevu ve Yakınlık Operasyonlarını (RPO) kullanarak yörüngedeki uzay enkazlarını araştırmak için tasarlanmıştır.

Uzay aracının yeteneklerini test etmek amacıyla Astroscale, 2009 yılında fırlatılan Japon H-2A roketinin kullanılmış üst aşamasını fotoğraflamak üzere ADRAS-J’yi gönderdi. 9 Temmuz’da şirket, arka planda Dünya ile birlikte uzayda sürüklenen enkazın görüntüsünü gösteren bir bildiri yayınladı.

Fotoğraf ADRAS-J tarafından Haziran 2024’te, H-2A’nın otobüs büyüklüğündeki üst kademesinden sadece 165 fit (50 metre) uzaktayken, yaklaşık 11 metre uzunluğunda ve 3 ton ağırlığında çekildi.

ADRAS-J, uzay enkazını fotoğraflamanın yanı sıra, otonom operasyonlar da dahil olmak üzere çarpışma önleme sistemini göstermek için başarısız bir üst kademe ile RPO manevraları gerçekleştirdi. Roket gövdesine yakın bir yaklaşım sırasında Astroscale uzay aracı, bir tutum (yönelim) anormalliğiyle karşılaştığında otonom bir iptal başlattı.

Astroscale, yaptığı açıklamada, ADRAS-J’nin daha sonra enkazdan başarıyla kurtulduğunu ve uzay aracının “nesnelere yakın yaklaşma gözlemleri gerçekleştirirken bile güvende kalabildiğini” gösterdiğini söyledi.

H-2A üst kademesi gibi birçok uzay enkazı nesnesi bu tür görevler için tasarlanmadığından, bu tür uzun menzilli operasyonlar hassas manevralar gerektirir.

Astroscale’in ADRAS-J için büyük umutları var. Ticari Enkaz Temizleme Gösterimi (CRD2) olarak adlandırılan misyonun mevcut aşamasını tamamladıktan sonra şirket, Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından finanse edilen yeni bir aşamaya geçmeyi planlıyor. Bu aşamada plan, böyle bir yörüngeden çıkarma görevi için tasarlanmamış büyük bir uzay enkazı parçasını kaldırıp yörüngeden çıkarmaktır.

Astroscale Japonya başkanı Eddie Kato, “Bir sonraki aşama, uzay enkazı sorununu çözmek ve gelecek nesiller için sürdürülebilir bir çevrenin temellerini atmak için çok önemli” dedi. CRD2 misyonunun ikinci aşamasının 2026’dan önce başlaması planlanmıyor.

8 Nisan’da, tam güneş tutulmasından sadece birkaç saat önce amatör bir gökbilimci, yıldızımızın yakınında küçük bir kuyruklu yıldız keşfetti. Nesne sağlam bir şekilde fotoğraflandı ve daha sonra o gün parçalandı.

Yakın zamanda gerçekleşen tam güneş tutulması sırasında küçük bir “güneş” kuyruklu yıldızı keşfedildi, fotoğraflandı ve yok edildi – üstelik hepsi 24 saat içinde. Uzmanlar bunun, kuyruklu yıldızın güneş tutulması sırasında görüldüğü nadir anlardan biri olduğunu söylüyor.

8 Nisan’da Kuzey Amerika’daki milyonlarca insan, Ay’ın Güneşimizi geçici olarak engellemesini, onun karanlık gölgesinin saatte 2.400 km’den fazla bir hızla Meksika ile Kanada arasında yarışını izledi. Uzaydan da görülebilen olay, güneş diskinin tamamen gizlendiği sürenin uzunluğu nedeniyle özeldi; neredeyse 4 dakika 28 saniye sürdü.

Tutulmadan birkaç saat önce Taylandlı amatör gökbilimci Worachat Boonplod, Güneş’in yakınında küçük bir kuyruklu yıldız keşfetti. Kuyruklu yıldızın yok oluşu NASA’nın Güneş ve Heliosferik Gözlemevi (SOHO) koronagrafı tarafından da kaydedildi. Kuyruklu yıldıza SOHO-5008 adı verildi.

Spaceweather.com’un haberine göre, ayın gölgesi New Hampshire’ın üzerinden geçerken amatör gökbilimci Lin Zixuan kuyruklu yıldızın fotoğrafını çekti. Görüntüde kuyruklu yıldız karanlık gökyüzünde küçük bir nokta olarak görülüyor.

Washington’daki ABD Deniz Araştırma Laboratuvarı’nda astrofizikçi ve NASA’nın X’teki Güneş Kuyruklu Yıldızları Projesi’nin yöneticisi olan Carl Battams, “Güneşin üzerinde süzülen kuyruklu yıldızların yerden gözlemlenmesi son derece nadirdir, yalnızca tutulmalar sırasında yakalanır” diye yazdı. çıplak gözle gözlemlenebileceğini sözlerine ekledi.

O günün ilerleyen saatlerinde gökbilimciler, SOHO-5008’in Güneş’e çok yaklaştıktan sonra muhtemelen parçalanması nedeniyle gözden kayboldu. Bu sonuçta diğer güneşe yakın kuyruklu yıldızların çoğunun başına gelir. Kuyruklu yıldızın yok edilmesinden önce araştırmacıların topladığı veriler sınırlı olduğu için kuyruklu yıldızın ne kadar büyük olduğu veya Güneş’e ne kadar yaklaştığı belirsiz.

Güneş’e yaklaşık 8 milyon kilometre, yani Güneş’e Merkür’den 10 kat daha yakın olan kuyruklu yıldızlar ilk kez 19. yüzyılın sonlarında keşfedildi. Bunların çoğu, yaklaşık 2000 yıl önce parçalanan dev bir kuyruklu yıldızın parçaları olduğuna inanılan Kreutz grubuna ait.

Bu, tutulma sırasında Güneş’e yakın bir kuyruklu yıldızın gözlemlendiği ilk olay değil. 2020 yılında Arjantin ve Şili üzerinde 14 Aralık’ta gerçekleşen güneş tutulması sırasında yine Boonplod tarafından keşfedilen C/2020 X3 (SOHO-3524) Kuyruklu Yıldızı görüntülendi. NASA’ya göre daha uzun süre gözlemlenen bu kuyruklu yıldız yaklaşık 15 metre genişliğindeydi ve 725.000 km/saat hızla hareket ediyordu.

Tutulma sırasında fotoğrafçıların aradığı tek kuyruklu yıldız SOHO-5008 değildi. Şeytan Kuyruklu Yıldızı olarak bilinen 12P/Pons-Brooks Kuyruklu Yıldızı’nın da belki çıplak gözle görülebilmesi bekleniyordu. Ancak bu kuyruklu yıldızı keşfetmek beklenenden çok daha zor oldu.

Rengarenk patlamalarıyla bilinen soğuk volkanik kuyruklu yıldız 12P/Pons-Brooks, astronomi camiasının dikkatini bir kez daha çekti. Yeni fotoğraflar bu kuyruklu yıldızın Hilal Bulutsusu’nun (NGC 6888) önünden geçişini gösteriyor.

Çapı yaklaşık 17 kilometre olan 12P/Pons-Brooks, Güneş etrafındaki dönüşünü 71 yılda tamamlıyor. Kriyovolkanik bir kuyruklu yıldız olarak sınıflandırılır; bu, patlamalarının güneş ışınımının donmuş malzemesi üzerindeki etkisinden kaynaklandığı anlamına gelir.

Kriyovolkanik kuyruklu yıldızlar, güneş radyasyonunun kuyruklu yıldızın katı kabuğunu yok etmesi ve buzlu içeriklerin uzaya salınmasına neden olması durumunda en çok belirgindir. Bu, kuyruklu yıldızın çekirdeğini çevreleyen bir buz, toz ve gaz bulutu olan komanın şişmesine ve onu geçici olarak daha parlak hale getirmesine neden olur.

12P, 14 Kasım 2023’ten bu yana patlamadı. Bundan önce kuyruklu yıldız yaklaşık olarak her 15 günde bir patlıyordu. 12P aktivitesinin olmayışı bilim adamlarını şaşırttı; özellikle de kuyruklu yıldız Güneş’e yaklaştıkça ve daha fazla güneş radyasyonuna maruz kaldıkça patlamaların daha sık ve yoğun hale geleceği tahmin ediliyor. Temmuz 2023’te gökbilimciler, 69 yılı aşkın sessizliğin ardından son büyük patlamayı gözlemlediler ve ardından birkaç benzer olay geldi. Bu bölümler sırasında koma “boynuz” şeklini aldı ve bu da alışılmadık “şeytanın kuyruklu yıldızı” ismine yol açtı. Ancak kasım ayındaki son patlamada boynuz çıkmadı.

İyonize gazdan oluşan Hilal Bulutsusu, 12P/Pons-Brooks Kuyruklu Yıldızı’nı gözlemlemek için mükemmel bir arka plan sağlıyor. Avusturya’nın Martinsburg kentinden amatör gökbilimci Michael Yaeger ve Slovenya’daki Rezman Gözlemevi’nden Rok Palcic tarafından Ocak ayında çekilen fotoğraflar, kozmik nesnenin şaşırtıcı derecede parlak ve yeşil saçını yakaladı. Saçın rengi, nadir görülen bir olay olan diyatomlu karbon moleküllerinin emisyonundan kaynaklanmaktadır ve bu kozmik olaya güzellik ve atmosfer katmaktadır.

12P/Pons-Brooks Kuyruklu Yıldızı’nın Nisan ayında Güneş’in yakınından geçmesi ve bu yılın Haziran başında Dünya’ya yaklaşması ve muhtemelen çıplak gözle görülebilmesi bekleniyor.

19 Ekim’de bilim insanları, JWST görüntülerinin bize güneş sistemine yeni bir bakış açısı sunmanın yanı sıra, bilim adamlarının zaten oldukça iyi bilindiğini düşündüğü Jüpiter hakkında yeni veriler de sağladığını duyurdu.

Geçen yıl çekilen görüntüler uyduları, atmosferi ve halkaları hakkında yeni detayları ortaya çıkardı. Evet Jüpiter’in de halkaları var! JWST tarafından 2022 yılında çekilen Jüpiter görüntülerini inceleyen bir araştırma ekibi, gezegende 4.800 kilometreden daha geniş ve saatte yaklaşık 515 kilometre hızla ilerleyen bir atmosferik girdap keşfetti. Bu fenomen daha önce gözlemlenmedi.

Leicester Üniversitesi’nden makalenin yazarlarından Leigh Fletcher, “Yıllarca çeşitli gözlemevleri kullanarak Jüpiter’in bulutlarını ve rüzgarlarını izledikten sonra hala üzerinde çalışılacak yeni verilerimizin olması benim için şaşırtıcı” dedi.

Ekip, Jüpiter’de yeni keşfedilen bu atmosferik girdabın, Dünya’daki Kategori 5 kasırganın iki katı hızda hareket ettiğini, gezegenin ekvatorunun hemen üzerinde yer aldığını ve gezegenin çalkantılı atmosferine ışık tutabileceğini söylüyor.

Jüpiter’in atmosferinde her zaman bulanık noktalar olarak gördüğümüz şeyler artık gezegenin farklı özellikleri olarak karşımıza çıkıyor.

Jüpiter aşırı hava koşullarıyla tanınır – Jüpiter’in Büyük Kırmızı Noktası yaygın olarak bilinir; bu atmosferik girdap o kadar büyüktür ki, sıradan bir optik teleskop kullanılarak Dünya’dan gözlemlenebilir. Bilimsel araştırmalar açısından önemli olan Jüpiter’in atmosferinin de Dünya’nınki kadar katmanlı olmasıdır. Bu, farklı seviyelerdeki rüzgar hızlarının muhtemelen dev gezegenin huzursuz iklimini etkileyeceği anlamına geliyor.

Bu nedenle araştırmacılar, James Webb’in kızılötesi görüşünün, yeni atmosferik girdap da dahil olmak üzere Jüpiter’in üst atmosferinde gördüklerini, Hubble’ın daha derin katmanlarda gördükleriyle karşılaştırmayı umuyorlar.

Aslına bakılırsa çoğunlukla görünür ve morötesi spektrumda olan Hubble görüntüleri, Jüpiter’in ekvatorunun etrafındaki bölgenin tipik olarak nasıl göründüğü hakkında zaten bilgi sağlamıştı ve böylece ekip, Jüpiter’in ekvatoruna ilişkin verileri incelemek için bir temel noktaya sahip olabildi. ekvatoral girdap ve bölgedeki diğer fırtınalara göre.

Michael Wong, “James Webb ve Hubble’ın farklı dalga boylarının fırtına bulutlarının üç boyutlu yapısını ortaya çıkaracağını biliyorduk, ancak aynı zamanda fırtınaların hızlı gelişimini gözlemlemek için bir zaman dilimi verisi de kullanabildik” dedi. yeni çalışmanın yazarı.

İki teleskoptan alınan verilerin karşılaştırılması, Jüpiter’deki rüzgar hızlarının rakımla nasıl değiştiğinin anlaşılmasına ve kısa mesafelerde rüzgar hızı değişimlerine benzer şekilde “rüzgar makası” adı verilen oluşumların oluşmasına yardımcı olabilir. Bu çok hızlı girdap, gezegenin bulut tepelerinin yaklaşık 40 kilometre yukarısında yer aldığından, eğer daha düşük rüzgarların hızları önemli ölçüde daha düşükse, o zaman “rüzgar kesmeleri” muhtemelen bu sürecin sonucudur.

Jüpiter’in ekvator stratosferinde, bu dalga boylarında ölçülen bulutlar ve sislerdeki rüzgarların üzerinde, karmaşık ama yinelenen bir rüzgar ve sıcaklık modeli vardır. Eğer bu yeni atmosferik girdabın gücü Jüpiter’in yalpalayan stratosferik yapısıyla ilişkiliyse, o zaman önümüzdeki iki ila dört yıl içinde girdapta önemli değişiklikler bekleyebiliriz.